Ağrı’da AKP ile HDP’nin nüfuz mücadelesi

Telif hakkı Cagil Kasapoglu

30 Mart 2014'te yapılan yerel seçimlerin en çekişmeli geçtiği illerden biri de Ağrı'ydı.

Ağrı'da itirazlar nedeniyle oylar defalarca sayılmış, Yüksek Seçim Kurulu kararıyla seçim 1 Haziran 2014'te tekrarlanmış, o dönemki adıyla Barış ve Demokrasi Partisi'nin (BDP) adayı Muş Milletvekili Sırrı Sakık Ağrı Belediye Başkanı seçilmişti.

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) 2007'de yüzde 63, 2011'de de yüzde 47 oyla genel seçimleri kazandığı Ağrı'da, geçen yıl cumhurbaşkanlığı seçiminde istediği sonucu elde edememişti.

İlde Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş yüzde 61, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ise yüzde 36 oy almıştı.

Ağrı bu yıl Nisan ayında, HDP ve DBP'nin (Demokratik Bölgeler Partisi) organize ettiği fidan dikme etkinliğinde PKK ile askerler arasında çıkan çatışmalarla gündeme geldi.

Özellikle HDP yetkilileri bölgede "seçim öncesi provokasyon yapıldığı" iddialarını dile getirdi.

İlde daha önce Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve AKP'den milletvekili olarak meclise giren Cemal Kaya, Pazar günü yapılacak genel seçimlerde bağımsız aday olarak yarışıyor.

Ağrı'da 2011'deki genel seçimlerde AKP 3 milletvekili çıkarmış, BDP kökenli Halil Aksoy da bağımsız olarak meclise girmişti.

Bu kez seçime parti olarak giren HDP ise gösterdiği adaylarla Ağrı'da dengeleri değiştirmeyi hedefliyor. Kentte aday listesinin ilk sırasında, Kürt siyasi hareketinin önde gelen isimlerinden eski milletvekili Leyla Zana var.

Telif hakkı Cagil Kasapoglu
Image caption Leyla Zana, HDP’nin Diyadin mitinginde konuşma yapıyor

'AKP'nin emeğini inkar edenler, inançsızdır'

Ağrı sokaklarında dolaştığımızda, seçmenlerden farklı sesler yükseldiğini görüyoruz.

Emekli Cengiz Eminoğlu ve Yılmaz Özer icraatlarından dolayı kurulduğundan beri AKP'ye oy verenlerden. Gerekçelerini şöyle sıralıyorlar:

"12 yıl önce doktor bulamazdık. Erzurum'daki hastaneye 4,5 saatte giderdik, şimdi yapılan yollardan 2 saatte gidiyoruz."

"Köylere kömür dağıttılar, yollarına asfalt döşediler. Aile, çocuk yardımı parası verdiler. Emeğini inkar edenler, inançsızdır."

Telif hakkı Cagil Kasapoglu
Image caption AKP seçmenleri Cengiz Eminoğlu ve Yılmaz Özer: 12 yıl önce doktor bulamazdık

'Kürt'üm, oyum Kürt partisine'

Telif hakkı Cagil Kasapoglu
Image caption Durdun Bayram: AKP'nin belediyede hiçbir icraatını görmedim

Çarşıda tesettür giyim mağazası olan Dursun Bayram "3-5 kuruş verecekler diye oyumu onlara vermem. 2 dönem belediyede AKP'ye verdim, hiçbir icraat göremedim. Ben Kürt'üm, Kürt partisine vereceğim" diyor.

Telif hakkı Cagil Kasapoglu
Image caption Dursun Suçeke: Sandığa gidene kadar tarafsızım

Emekli memur Dursun Suçeke şimdiye kadar hep AKP'ye oy verdiğini ancak artık "tarafsız" olduğunu söylüyor:

"Emeklileri, memurları mağdur etti AKP. Sandığa gidene kadar kararsız, tarafsızım."

Daha önce AKP'ye şimdi ise HDP'ye oy vermeyi düşünenlerin bir kısmı eğilimlerindeki değişikliklere sebep olarak, belediyeyi AKP'den teslim alan Sırrı Sakık'ın kısa sürede yaptığı hizmetleri gösteriyor.

Ekmeğin 90 kuruştan 65 kuruşa indirilmesi, toplu ulaşım araçlarında fiyatların düşürülmesi ve şehir merkezinde bozuk yollardaki çukurların kapatılması memnuniyet duyulan icraatlar arasında.

Sakık: Diyarbakır'ın kibir kalesine de mesaj vereceğiz

Ağrı Belediye Başkanı Sırrı Sakık, AKP'nin kentte yürüttüğü siyasal mücadele için "AKP iktidarının Ağrı'ya saldırmasının nedeni büyük bir kaleyi kaybetmiş olmasıdır" diyor.

Kobani'de yaşananların da Kürt halkı arasında "vicdan patlamasına" neden olduğunu, savaşın sorumlusu olarak iktidarın dış politikalarını gördüklerini belirten Sakık şöyle devam ediyor:

"AKP birçok seçimde beş milletvekilinin beşini de aldı. Belediye başkanlığını da aldı. Ama şimdi bütün hesaplar ters yüz oldu."

Telif hakkı Cagil Kasapoglu
Image caption Sırrı Sakık: Biz ve hareketimiz uzun yıllar buralara haksızlık etmişiz

"Yalnızca Ankara'nın zulüm kalesine değil, Diyarbakır'ın kibir kalesine de mesaj vereceğiz" diyen Sakık, Kürt siyasal hareketinin daha önce Ağrı'da üstünlük sağlayamamış olması için de şu yorumu yaptı:

"Diyarbakır da buralara kibirle bakar. Buralar hatırlanmaz. Biz ve hareketimiz uzun yıllar buralara haksızlık etmişiz. Buralarda halka gidemediğimiz için sonuç alamamışız. Özeleştiri yapmalıyız. Bize tepeden bakıyorlardı. Her şey Diyarbakır'a kilitlenmişti. Biz şimdi oraya da mesaj vereceğiz."

AKP İl Başkanı: Sakık rahat siyaset yapabiliyor

AKP Ağrı İl Başkanı Abdurrahman Çetin'e göre ise HDP'nin öne geçmesinin sebebi "tanınan, bilinen şahsiyetleri Ağrı'da aday göstermesi."

Çetin, "Sırrı Sakık bugün HDP'nin tanınan, bilinen iyi bir siyasetçisidir. Kabul ediyoruz. Ömrünü siyasete vermiş bir şahsiyettir ama Ağrı'yı seçmeleri çok manidar" diyor.

Bunun sebebini de Sakık'ın Ağrılı olmamasına bağlayan Çetin, "(Sırrı Sakık) Ağrı'da siyasi ortamdaki hısımlardan uzak olup rahat siyaset yapabiliyor" diyor.

Telif hakkı Cagil Kasapoglu
Image caption AKP Ağrı İl Başkanı Abdurrahman Çetin (solda): HDP Ağrı'da bilinen şahsiyetleri aday gösterdi

'Kobani düştü düşecek lafı güç kaybettirdi'

Peki ne oldu da AKP, Ağrı'da güç kaybetmeye başladı?

HDP'nin Ağrı listesinde ikinci sırada yer alan avukat Berdan Öztürk, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçen yıl Ekim ayında "Kobani düştü düşecek" demesinin ve "ileri demokrasi, eşitlik adına verdiği sözleri tutmamasının" AKP'nin güç kaybetmesine neden olduğu görüşünde.

AKP Ağrı İl Başkanı Çetin ise Van ve Batman'da yine AKP seçmenleri ve yetkilileri tarafından dile getirilen gerekçeyi tekrarlıyor:

"Tehdit ve baskı var."

"Farklı güçler kullanılmaz ve halk demokratik bir şekilde sandığa giderse biz 4 milletvekili çıkarırız" diyen AKP'li Çetin'e, HDP yetkililerinin baskı iddialarını reddettiğini hatırlattığımızda şu yanıtı veriyor:

"Belki bu HDP'nin siyasi aktörlerinin de elinde değil. Belki onların da istemediği bir olaydır. Ama HDP, KCK, PKK ayrı bir ihtilaf içinde olabilir."

Telif hakkı Cagil Kasapoglu
Image caption HDP gönüllüleri, Ağrı’nın Cumhuriyet Caddesi’nde seçmenlere, oylarının geçersiz sayılmaması için pusulayı nasıl katlamaları gerektiğini gösteriyor.

AKP adayı: Erdoğan'ın oy istemesi yanlış ama...

AKP'den Ağrı milletvekili adayı olan SETA Ankara Hukuk ve İnsan Hakları Direktörü Yılmaz Ensaroğlu'na, bahsedildiği gibi bir baskı varsa, devletin güvenlik kurumlarının veya yetkililerin buna neden engel olmadığını soruyorum.

Yılmaz Ensaroğlu'nun yanıtı, "Evet ama, çözüm süreci açısından 'Nasıl olsa askeri operasyon yok' güvencesiyle böyle bir yayılma olmuş. Bu da asimetrik bir mücadele yaratmış" oluyor.

Tehditlerin "HDP'nin meydanlarda kullandığı demokrasi ve özgürlük söylemiyle taban tabana zıt olduğu" yorumunu yapan Ensaroğlu şöyle devam ediyor:

"Bunun tersine, cumhuriyetin ilk yıllarında tek partili dönemden biliyoruz. Diyelim ki iktidar partisi de hükümet gücünü kullanarak yaparsa, biz başta olmak üzere ona da karşı çıkarız. O da yanlış. Bu da seçimin sonuçlarını tartışmalı hale getiren bir şeydir."

"Yani devletin gölgesinin de, herhangi bir silahlı örgütün gölgesinin de seçim sürecine, oy verme sürecine ve sonuçlarına yansımaması lazım."

Ensaroğlu'nun, "O zaman Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın meydanlarda AKP için oy istemesi ne kadar doğru?" sorumuza yanıtı da "Bu bence de yanlış ama seçmeni tehdit eden bir şey değil" oluyor. Ensaroğlu, sözlerini şöyle sürdürüyor:

"Ağrı'da seçmen, Tayyip Erdoğan geldi konuştu diye AK Parti'ye oy verme mecburiyeti duymaz, AK Parti'ye oy vermeyi tercih ediyorsa, Tayyip Erdoğan gelse de verir, gelmese de. Ama diğeri ayrı. İki ayrı mesele."

Telif hakkı Cagil Kasapoglu

'Hayali Kürdistan burada gömülüdür'

"Kuzey Serhat bölgesinin kalbi" Ağrı'da genel seçimler, HDP ile AKP'nin bölgede alan hakimiyeti açısından kritik öneme sahip gibi görünüyor.

Telif hakkı Cagil Kasapoglu

Ağrı'da 1926'da başlayan devlete karşı ayaklanmaların bastırılması sonrası Milliyet gazetesinin 19 Eylül 1930'da yayımladığı bir karikatürde Ağrı Dağı, üstüne dikilen bir mezar taşıyla resmedilmişti.

Taşın üzerinde "Muhayyel Kürdistan burada metfundur (Hayali Kürdistan burada gömülüdür)" yazıyordu.

Kürt siyasal hareketi, tarihi açısından "sembolik önemde" gördüğü Ağrı'da nüfuz mücadelesini iktidar partisi AKP'ye kaptırmak istemiyor.

AKP ise bir dönem sandıkta zafer kazandığı bu ilde hakimiyetini yeniden kurmak amacında.

İlgili haberler