Af Örgütü: Suriye hükümeti fidyelerden pay alıyor

Image caption Af Örgütü: Zorla kaybedilenler arasında Esad rejimine barışçıl bir şekilde muhalefet edenler de var.

Uluslararası Af Örgütü, Suriye hükümetini gözaltına alınmış ya da kayıp yakınlarını bulmak isteyenlerden büyük miktarlarda fidye almakla suçladı.

Örgütün hazırladığı raporda hükümet ve hapishane yetkililerinin aracılara ödenen rüşvetten pay aldıkları iddia edildi.

Bir Af Örgütü yetkilisi bu rüşvetlerin "ekonominin büyük bir parçası" olduğunu söyledi.

2011'de bu yana 65 bin kişinin zorla kaybedildiğini söyleyen Af Örgütü'nün raporunda "Suriye hükümeti zorla ortadan kaldırmayı 2011'den bu yana sivil nüfusa karşı organize saldırının bir parçası olarak yaygın ve sistematik bir şekilde kullandı" deniliyor ve bu durum "insanlığa karşı" suç diye tanımlanıyor.

Raporda gözaltına alınanların "korkunç durumdaki aşırı kalabalık gözaltı merkezlerinde tutulduğu ve dış dünyayla iletişimlerinin tamamen kesildiği" belirtiliyor.

Çok sayıda kişinin de "yaygın hastalıklar, işkence ve yargısız infazlarla öldüğü" kaydediliyor.

Zorla kaybedilenler arasında "Esad rejimine barışçıl yöntemlerle muhalefet eden göstericiler, insan hakları savunucuları, gazeteciler, doktorlar ve yardım çalışanlarının da bulunduğu" söyleniyor.

Bazılarının da "hükümete sadakatinden şüphelenildiği ya da yakınları arandığı için hedef alındığı" ifade ediliyor.

Raporda yer verilen bir vakada 2013'te eşinden bir gün sonra, yaşları ikiyle 14 arasında değişen altı çocuğuyla gözaltına alınan Diş Hekimi Rania el Abbasi'den bahsediliyor.

Aileden şimdiye dek haber alınamadığı belirtiliyor.

Af Örgütü zorla kaybetme stratejisinin artık çok yaygın hale geldiğini ve sevdiklerinin nerede olduğunu ya da hala yaşayıp yaşamadığını bilmek isteyenlerin, aracılar ya da arabuluculara yüzlerce dolardan onbinlerce dolara kadar rüşvet ödemeye razı olduklarını söylüyor.

'Ana gelir kaynaklarından biri'

Örgüte bilgi veren Şamlı bir avukat da bu rüşvetlerin "rejimin ana gelir kaynaklarından biri haline geldiğini" söylüyor.

Bazı ailelerin yakınlarının kaderini öğrenmek için evlerini sattığı ya da ömür boyu yaptıkları tasarrufları harcadığı kaydediliyor ve bazen rüşvetle alınan bilginin yanlış çıktığı vurgulanıyor.

Telif hakkı Getty
Image caption Af Örgütüne göre gözaltındakilerin bir çoğu hastalık, işkence ve yargısız infazlarla ölüyor.

Raporda bahsedilen vakalardan birinde, 2012'de üç erkek kardeşi kaybolan bir kişinin 150 bin dolardan fazla rüşvet verip bilgi alamadığı ve borçlarını ödemek için Türkiye'de çalıştığı söyleniyor.

Af Örgütü, yakınlarını bizzat bulmaya çalışanların da gözaltı ya da zorla kaybedilme riskiyle karşılaştığını bu nedenle aracılara başvurmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

Yetkililere kardeşinin başına ne geldiğini soran bir kişinin üç ay gözaltında tutulduğu ve haftalar boyunca tecrit hücresinde kaldığı anlatılıyor.

Af Örgütü'nün Ortadoğu ve Kuzey Afrika Programı Direktörü Philip Luther "Zorla kaybetmeler Suriye hükümetinin yürüttüğü kasti ve vahşi saldırıların bir parçası" diyor.

Af Örgütü raporla ilgili olarak Suriye hükümetinden bir yanıt almaya çalıştıklarını ancak başarılı olamadıklarını açıkladı.

Suriye hükümeti insan hakları ihlalleriyle suçlandığı raporları reddediyor.

İlgili haberler