Suriye barış görüşmeleri masasına kimler oturacak?

Telif hakkı AFP
Image caption BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura

25 Ocak'ta Cenevre'de başlaması planlanan Birleşmiş Milletler nezdindeki Suriye barış görüşmeleri öncesinde diplomatik trafik ve temaslar yoğunlaştı.

Suriye'nin kuzeyinde, Kürt grupların öncülüğünde kurulan, içinde Kürtler dışındaki farklı siyasi grupları da barındıran Suriye Demokratik Meclisi (SDM), Birleşmiş Milletler'e, barış görüşmelerine ayrı bir yapı olarak katılmak istediğini bildirdi.

Geçen hafta siyasi bir çözümü kabul ettiklerini açıklayan diğer muhalif gruplar özellikle Beşar Esad'ın geleceği konusunun belirsiz olmasından şikayetçi ve kendilerinden çok fazla ödün istendiğini söylüyorlar.

TIKLAYIN: Suriye hükümeti Cenevre barış görüşmelerine katılmayı kabul etti

TIKLAYIN: BM'den Suriye'de ateşkes ve barış görüşmeleri çağrısı

TIKLAYIN: Suriye'deki farklı muhalif oluşumlar

25 Ocak'ta Cenevre'de başlayacak olan Barış görüşmeleri, BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan ve Suriye'de yaklaşık beş yıldır devam eden kanlı iç savaşa son vermeyi hedefleyen 18 aylık, iddialı bir planın parçası.

Telif hakkı AP
Image caption BM özel temsilcisi Mistura Şam'da Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallid ile de görüşmüştü.

Beşar Esad hükümeti ve muhalif gruplar arasındaki BM barış süreci ülke çapında bir ateşkes, altı ay sürecek müzakereler ve bir ulusal birlik hükümeti oluşturulması aşamalarını içeriyor.

Bu arada İran ile Suudi Arabistan, bu hafta sonunda yaptıkları açıklamalarla aralarındaki gerilimin Suriye barış sürecini etkilemeyeceği konusunda güvence verdiler.

Laik ittifak masada olacak mı?

Cenevre'de temaslarını sürdüren Suriye Demokratik Meclisi'nin Eş Başkanı Heysem Menna, "Bizim için muhalefetin bütün bileşenlerinin yapılacak görüşmelere katılma konusunda eşit hak sahibi olması büyük önem taşıyor" dedi.

Kuzeyde, Kürtler tarafından Rojava olarak adlandırılan bölgede, IŞİD'le savaşan Kürt gücü YPG-YPJ'nin de dahil olduğu SDM'nin Eş Başkanı Menna, "Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura'ya, BM şemsiyesi altında yapılacak her türlü görüşmeye katılmaya hazır olduğumuzu bildirdik" diye ekledi.

Bu yeni siyasi ittifaka barış masasında temsil hakkı verilip verilmeyeceği henüz bilinmiyor.

Telif hakkı AFP
Image caption Heysem Menna geçen ay oluşan Suriye Demokratik Meclisi'nin eş başkanı seçilmişti

Suriye Demokratik Meclisi siyasi bir ittifak olarak kurulalı henüz bir ay oldu fakat temelinde kuzeyde IŞİD'le savaşan Suriye Demokratik Güçleri adlı Kürt-Arap cephesi bulunuyor.

Kürtlerin ağırlıklı olduğu yapıda bölgede yaşayan diğer toplumları (Arap, Ezidi, Süryani) temsil eden geniş bir örgüt yelpazesi de var.

Heysem Menna bu hafta barış görüşmelerine katılımları konusunu, Cenevre'de ABD ve Rusya temsilcileri ve çeşitli ülkelerden diplomatlarla yapacakları görüşmelerde de gündeme getireceklerini söyledi.

Menna, Suriye Demokratik Meclisi'nin geçen ay Riyad'da yapılan barış konferansına katılan heyetlerden oluşan yeni "Muhalefet Meclisi"ne dahil olamayacağını, ayrı bir yapı olarak davet edilmesi gerektiğini kaydetti.

Menna bu yapıda yer alan bazı grupların siyasi çözüm istemediklerini, görüşmeleri sabote etmeye geldiklerini savundu.

Menna kendilerinin din ile devlet işlerini ayıran, kuvvetler ayrılığına dayalı bir siyasi sistem oluşturulması amacıyla barışçı ve kapsayıcı müzarekelerle siyasi bir anlaşmaya varılmasını hedeflediklerini kaydetti.

Diğer muhalifler rahatsız

Diğer belli başlı Suriyeli isyancı gruplar da Cenevre'de temaslarını sürdürüyor.

Belli başlı isyancı grupların sözcüleri uluslararası toplumun kendilerini savaşı uzatacak bazı ödünler vermeye zorladığından şikayet ederek barış görüşmeleriyle ilgili kuşkular belirtiyor.

Image caption Eski Suriye başbakanlarından Riyad Hijab, Muhalefet Meclisi adlı oluşumun koordinatörü.

Bu muhalif grupların BM planıyla ilgili en büyük şikayeti Beşar Esad'ın siyasi geleceği konusunun belirsiz bırakılmış olması. Bunun ardında ise planın arkasında duran ülkelerin bu konuda farklı düşünüyor olması var.

Geçen Cuma günü siyasi bir çözümden yana olduklarını bir açıklamayla teyid eden gruplar oluşturdukları yeni "Muhalefet Meclisi" olarak BM temsilcisi Staffan de Mistura ile görüştüler.

Gruplar Mistura'ya Esad hükümetinin örneğin sivil bölgelere yönelik bombardımanı durdurmak, isyancıların bulunduğu bazı bölgelerdeki kuşatmayı kaldırmak ya da tutsakları serbest bırakmak gibi bazı iyiniyet adımları atması taleplerini ilettiler, şimdi ondan cevap bekliyorlar.

"Muhalefet Meclisi" içinde Esad yönetimi karşıtı Suudi Arabistan ve ABD gibi ülkelerden de destek alan gruplar var.

İlgili haberler