Dünya İnsani Zirvesi: Beyhude mi, hayati mi?

Telif hakkı Reuters

Birleşmiş Milletler’in (BM) verilerine göre bugün 125 milyon insanın acil yardıma ihtiyacı var.

Yani Avrupa ülkelerinin toplam nüfusunun dörtte biri kadar insan yardıma muhtaç.

Yaklaşık 60 milyon kişi ise ülkelerinin içinde veya dışında mülteci konumunda, yerinden edilmiş vaziyette.

Save the Children isimli sivil toplum kuruluşunun verilerine göre dünya çapında 3,5 milyon mülteci çocuk eğitimden yoksun şekilde büyüyor. Bu, okul çağındaki her iki mülteci çocuktan birinin okula gitmediği anlamına geliyor.

Büyük insani kriz, BM’yi ilk kez dünya liderlerini, karar alıcıları, hükümetleri ve sivil toplum kuruluşlarını aynı çatı altında toplamaya itti.

İstanbul Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nin kalabalık koridorları, bu krizin en etkili şekilde çözümlenmesi için rol oynayabilecek farklı kademeden ve bölgeden binlerce kişinin görüşmelerine, tartışmalarına sahne oluyor.

Öncelikler neler?

İstanbul’da toplanan Dünya İnsani Zirvesi görülmemiş düzeyde bir katılım ile yapılıyor. Peki zirve bu krize görülmemiş düzeyde bir yanıt verebilecek mi?

Bu sorunun cevabını hemen görmek mümkün olmayacak. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon'un Eylül ayında BM Genel Kurulu öncesinde zirvenin sonuçlarına ilişkin bir rapor yayımlaması öngörülüyor.

Zirvenin ana vaatleri ve üzerinde konuşulacak başlıkları ise şöyle:

  • Çatışmaları önlemek ve sonlandırmak.
  • Savaş hukukuna saygı
  • İhtiyaçlar için mücadele
  • İhtiyaçları ortadan kaldırmak için farklı bir yol
  • İnsanlığa yatırım yapmak

Liderlerin ise yapılacak yuvarlak masa toplantılarında vaatlerde bulunmaları, çözüm önerileri getirmeleri ve kendi ülkelerinin bu krize bakışını açıklamaları bekleniyor.

Örneğin bugün Norveç, eğitime insani destek için payını yüzde 2’den yüzde 8’e çıkardığını açıkladı.

Zirvenin en öne çıkan vurgularından bir tanesi ve sivil toplum kuruluşlarının üzerinde gittikçe daha ağırlıkla durmaya başladığı konulardan biri, çocuklar ve kadınların durumu. Zirvenin hedeflerinden biri, kadınlar ve kız çocuklarına yönelik cinsiyet eşitliğini desteklemek için harekete geçmek.

Telif hakkı AFP

Önce kadınlar ve çocuklar

Artık bir neslin gönüllü olarak gittiği savaşlar öldüğü, yüz binlerce sivilin çatışmalarda hayatını kaybettiği gerçeği duruyor herkesin önünde. Sesli olarak söylenmese bile bundan sonra yapılacaklar neslin devamı ve çocukların daha iyi koşullarda büyümesine odaklanır durumda.

Bunlardan önde gelenlerinden biri ise elbette Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA).

Kuruluşun raporlarına göre Nisan ayı itibariyle Suriye ve komşu ülkelerde 430 bin Suriyeli kadın hamile. Bunların güvenli ve sağlıklı bir ortamda ve koşulda yaşamaları gelecek nesillerin sağlığı için büyük önem taşıyor.

Bunun yanında zirveye katılan kuruluşların pek çoğu geçmişin yaralarının sarılmasının yanı sıra geleceği iyileştirmenin anahtarının arayışı içinde. Fakat zirve için görüştüğüm pek çok kişinin söylediği gibi, bunun kolay bir formülü yok.

Ama vurgulanan cümle aynı: Kız çocuklarının ve kadınların durumunun iyileştirilmesi atılacak insani adımların merkezinde olmalı.

Telif hakkı Reuters

Bazı ülkelerin özellikle Suriyeli mülteciler ile ilgili yükü paylaşmak konusunda isteksiz olduğu en çok konuşulan konulardan biri artık. Zira yük ağırlaştıkça, el verecek yeni isimler aranıyor. Sorumluluğun paylaştırılması en çok konuşulan konuların başında geliyor.

Bunlardan biri de zengin Arap ülkeleri. Hükümetlerin tutumu bir yana, yardım kuruluşları da bu konu hakkında yorum yapmak istemiyor. Dünya İnsani Zirvesi’nde konuşmak istediğim Katar merkezli bir STK’dan yetkili, bu tür soruların kendi sorunları olmadığını, bunlara hükümetlerin karar verdiğini söylüyor ve hiçbir konuda yorum yapmak istemediğini açıkça belirtiyordu.

Bugün sona erecek Dünya İnsani Zirvesi’nin başarısı elbette iki gün boyunca verilen sözlerle değil, önümüzdeki aylarda bunları gerçekleştirmek için atılan adımlarla ölçülecek.

Bunun sonunda zirveyi beyhude ve gönülsüz bir çaba olarak eleştirenler mi, yoksa atılacak büyük adımların habercisi olarak görenlerin mi haklı çıkacağı daha net görülecek.

İlgili haberler