DERGİ - Tahtakurusunun kökeni nereye dayanıyor?

Telif hakkı b

Tahtakurularıyla ilgili yapılan son araştırmalar, elma çekirdeği büyüklüğündeki bu parazitlerin insana yarasadan geçtiğini ve her yere yayıldığını gösteriyor.

Oklahoma’daki Tulsa Üniversitesi’nden araştırmacı Warren Booth, buna rağmen tahtakuruları üzerinde fazla araştırma yapılmadığını belirtiyor.

Tahtakurularının genetiğini inceleyen Booth, Avrupa’da iki kökeninin olduğunu ve neredeyse iki ayrı canlı türüne ayrılmış olduklarını ortaya koydu.

Bu parazitlerin kökenleri yarasalara dayanıyor.

Böcek ilacı etkili değil

Molecular Ecology dergisinde yayımlanan araştırma, bugün insanların yaşadığı ortamları saran bu parazitlerin ilk ev sahiplerinin yarasalar olduğunu gösteren genetik bulguları ortaya koydu.

Tahtakuruları çok uzun zamandır insanlarla bağlantılı olarak varlık gösteriyor. Eski Mısır uygarlığından kalma belgelerde tahtakurularından söz ediliyor. Arkeologlar bile 3500 yıl öncesinden kalma tahtakurusu fosillerine rastladı.

Yumurta taşıyan dişi bir tahtakurusu bütün bir apartmanı saracak kadar yavru üretebilir. Tek ihtiyaçları, kanını emecek insan bulmaktır.

1950’lerde yürütülen etkili bir ilaçlama kampanyası sayesinde tahtakuruları büyük ölçüde evlerde ve otellerde görünmez olmuştu. Ama 15 yıl önce yeniden dönüş yaptılar.

Tahtakurusu istilasının önünü almak oldukça zor. Yataklarda rastlanan tahtakuruları mutasyon geçirdiği için böcek ilaçları pek etkili olmuyor.

Giderek yaygınlaşıyor

Booth’un ekibi, Avrupa’nın 13 ülkesinde evlerden ve yarasa yuvalarından yüzlerce tahtakurusu numunesi topladı.

Bunların DNA’sı incelendiğinde yarasa ve insan kanı emen tahtakuruları arasında herhangi bir gen akışı bulunamadı.

Booth, yarasalara dayanan soyun, insanlarla yarasaların aynı mağaralarda yaşadıkları döneme kadar gittiğini belirtiyor. Bunların, insan kanı emen tahtakurularından daha fazla genetik çeşitlilik gösterdiği biliniyor.

Tahtakurusu ısırığı kaşıntılı bir kabarcığa yol açıyor; bu yolla herhangi bir hastalık geçmesi söz konusu değil.

Booth, “Siz gece uyurken onlar kanınızdan besleniyor, yani siz onlara yem oluyorsunuz. Bu psikolojik sorunlara yol açabilir,” diyor.

Booth, tahtakurularının giderek yaygınlaştığını ve daha da yayılacağını belirtiyor.

Bu makalenin İngilizce aslını BBC Earth’te okuyabilirsiniz.

Dergideki diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.