Irak'ın geleceğinde dönüm noktası: Tikrit savaşı

Telif hakkı AP

Irak ve Şii milislerin Tikrit'te Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı harekatı devam ediyor. Tikrit operasyonu Irak için neden kritik? IŞİD yenilgiye uğratılsa da sorunlar çözülmüş olacak mı? BBC Savunma Muhabiri Jonathan Beale bu sorulara Tikrit'te yanıt aradı:

Geçen hafta, Irak savunma yetkilileri ve Şii askeri komutanlar Tikrit'in birkaç gün içinde ellerine geçeceğini güvenle tahmin ediyordu.

Ama iki haftadan daha fazla süren bombardımana rağmen, şehir merkezi hala IŞİD'in elinde.

Kentin ana caddelerinden birinde garip bir sessizlik hakim.

Bunu sadece hafif silahların anlık ateşi bozuyor.

Telif hakkı Reuters

Şehir içinde taraflar kımıldayamaz hale gelmiş gibi.

Bir tarafta Şii liderliğindeki milislerin siperleri var, karşılarında da IŞİD militanlarının mevzileri.

'Halk Seferberlik Birimi'

Telif hakkı REUTERS

Şii Bedir Tugayı komutanı Hadi el Emiri ile, cepheye doğru giderken, son zamanlarda Halk Seferberlik Birimleri adı verilen birimler tarafından ele geçirilen bölgelerden geçtik.

Şii milisler ifadesinden hoşlanmıyorlar.

IŞİD karşıtı Sünnilerin de mücadelede kendilerine katıldığını söylüyorlar.

Telif hakkı AP

Şehir sınırlarında, IŞİD keskin nişancılarının menzili dışında, Bedir Tugayı komutanı şehrin nasıl kuşatıldığını gösteren bir harita çıkardı.

Yardıma ihtiyacı olduğu fikrine küçümsemeyle bakıyor.

İran yardımı

Gerçekte ise İran zaten silah ve askeri danışmanlık sağlıyor.

Operasyon perde arkasından, İran Devrim Muhafızları'nın elit bir birimi olan Kudüs Gücü'nün komtanı General Kasım Süleymani tarafından koordine ediliyor.

"Hayalet" general cephede ancak nadiren görülüyor.

İran ile Şii milisler ilişkisi Washington için bir endişe kaynağı.

ABD bunu, potansiyel olarak istikrarsızlaştırıcı ve Irak'ın mezhepsel bölünmesini derinleştirici bir unsur olarak görüyor.

Telif hakkı Getty

Hadi el Emiri, Süleymani'nin tavsiyelerini memnuniyetle karşılıyor ama ABD hava saldırılarını istemediğini vurguluyor.

Sadece "Irak ordusu gibi zayıf insanların" ABD'den yardım istediğini belirtiyor.

ABD hava saldırıları

Irak ve Suriye'deki başka yerlerde ABD liderliğindeki hava saldırıları, CIA başkanı John Brennan'ın sözleriyle, IŞİD'in ilerlemesini "köreltmiş" olabilir.

Ama hava saldırılarıyla elde edebileceğiniz sonucun bir sınırı var.

Telif hakkı AP

8 Ağustos 2014 tarihinden bu yana 2 bin 320 hava saldırısı oldu.

Bunlarda 73 tank, 282 zırhlı araç ve binden fazla IŞİD mevzisi tahrip edildi.

Bu operasyon Pentagon'a yaklaşık 2 milyar dolara mal oldu.

Ama IŞİD'i Irak kentlerinde çıkarmak için hava saldırıları yeterli değil.

Orduyu yeniden inşa çabası

Irak'ta Şii ve Sünnilerden oluşan güçlü bir ordu ihtiyacı, sadece IŞİD'in yenilgisi için değil, aynı zamanda ülkenin derin mezhep bölünmesini iyileştirmek için de gerekli.

Telif hakkı AP

Amerikalılar ve koalisyon ortakları Irak ordusunun yeniden inşasına yardımcı olmakta.

Şimdiye kadar, Tikrit savaşında büyük ölçüde bir kenarda durdular.

Irak askerleri, başkent Bağdat yakınlarındaki bir askeri üste, ABD ve İspanyol güçleri tarafından eğitiliyor.

Fakat İspanyol ve Amerikalılara yaklaşık bin kişilik bir birim yetiştirmek için sadece altı hafta verilmiş.

Her tatbikatın ardından bir dilden diğerine yapılan sonu gelmez çeviriler de cabası...

Ortak bir gelecek hedefi

Telif hakkı Reuters

IŞİD dalgasını geri çevirmek için, Irak'ın Tikrit'i yeniden ele geçirmesi gerekir.

Bu, ülkenin ilk büyük askeri sınavı.

Tikrit'i almadan IŞİD'i Anbar ve ötesinden çıkarması zor.

Telif hakkı AFP

Musul üzerinden bir bahar saldırısı artık iyimser görünüyor.

Dahası IŞİD'i yenebilse bile, Irak'ın yine de mezhep bölünmesini gidermesi gerekiyor.

Irak'ın başkan yardımcısı Ayad Allavi'nin sözleriyle, Irak'ın askeri zaferden fazlasına ihtiyacı var.

Ülkenin bir siyasi zafer de kazanması lazım.