DERGİ - Yılın en çarpıcı fotoğrafları ve çağrışımları

Astronot Tim Peake

Yıl boyunca her ay BBC Kültür sayfasında çarpıcı bir güncel fotoğraf ile çağrıştırdığı daha eski ve önemli bir sanat eseri hakkında makaleler yazıldı. İşte esin veren 12 fotoğraf…

Ocak: Tim Peake'in uzay yürüyüşü

1960'larda uzay yolculuklarının farklı bir rengi vardı. Amerikalı ressam Andy Warhol "Gelecek gümüş rengindeydi, uzayı ifade ediyordu bu renk - astronotların giysisi bu renkti" diyordu. Britanyalı astronot Tim Peake'in bu fotoğrafı Warhol'un 1966'da yaptığı "Silver Clouds" (Gümüş Rengi Bulutlar) eserini anımsatıyordu. Burada ne duvar, ne tavan ne de yer vardı; insana sonsuzluk hissi veriyordu bu eser.

ÖSO üyesi Telif hakkı Getty

Şubat: Tetikteki ÖSO üyesi ve göz aldanması

Suriye savaşında bir ateşkes esnasında çekilen bu fotoğraftaki Özgür Suriye Ordusu üyesi sanki olduğu yerde çakılmış kalmış gibi görünüyor. Bu fotoğraftaki perspektif 19 yüzyıl resimlerinde sıkça kullanılan bir tarzı hatırlatıyor. Böylece algılanması zor bir yerde sürmekte olan bir savaşta yaşanan gerginlik ile uzaktaki okuyucunun gözü arasındaki bariyeri aşan bir fotoğraf ortaya çıkıyor.

Beyzbol sopası

Mart: Babanın oğlunu kurtardığı an

Bir beyzbol maçı sırasında oyuncunun elinden fırlayan sopaya karşı bir babanın kolunu uzatarak oğlunu korumaya çalışması nefes kesen bir görüntü sunuyordu. Bu fotoğraf, insana 16. yüzyılda yapılan ve zamanın körelttiği bir korku yaşatan bir resmi çağrıştırıyordu.

Palmira

Nisan: Palmira

Suriye ordusu tarihi Palmira bölgesini yeniden ele geçirdiğinde fotoğrafçı Joseph Eid IŞİD'in neden olduğu yıkımı belgelemek için bölgedeki tarihi eserleri eski halleriyle birlikte fotoğraflamıştı. Burada Zafer Takı'nın önceki ve sonraki halleri görülüyor. Bu fotoğraf, Çinli muhalif sanatçı Ai Weiwei'nin 1995'te yarattığı ve eskiden kalan bir mirasın yok edilmesini anlatan Han Hanedanlığı Testisinin Kırılışı adlı çalışmasını hatırlatıyordu.

Tess Asplund

Mayıs: Neo-Nazilere karşı duran kadın

İsveç'te milliyetçilerin düzenlediği bir yürüyüşte onlara karşı duran bir kadının fotoğrafı Mayıs sosyal medyada büyük yankı buldu. Afrika kökenli İsveçli Tess Asplund 1 Mayıs yürüyüşünde üniformalı 300 Neo-Nazi'ye karşı yumruğu havada sessizce duruyordu. Bu fotoğraf Delacroix'in 1830'da yaptığı ve bir çağı ifade eden 'Halka Yol Gösteren Özgürlük' tablosunu çağrıştırıyordu.

Çinli avukat

Haziran: Elbiseleri yırtılmış Çinli avukat

Çin'in Nanning kentinde bir mahkeme önünde çekilen bu fotoğraftaki avukat, cep telefonunu isteyen yetkililere karşı gelince polisin saldırısına uğradığını anlatıyordu. Bu fotoğraf Hollandalı ressam Nicolaes Maes'in İsa'nın şiddetle soyulmasını gösteren 1650 tarihli tablosunu hatırlatmıştı.

Öpüşen polisler

Temmuz: Polise öpücük

Londra'da eşcinsellerin Onur Yürüyüşü'nde iki erkek polis memurunun öpüşmesi objektiflere yansımıştı. Bu fotoğraf ile Banksy'nin 2004'te yaptığı Öpüşen Polisler adlı duvar resmi arasında bağlantı kuruldu. Bu resim, şefkatli bir davranış beklenmeyen polis memurlarına yakıştırılmadığı öngörüsüyle yoldan geçenlerde şok etkisi yaratmayı amaçlıyordu.

Barcelona insan piramidi

Ağustos: İnsan piramidi

Barcelona'da bir festivalde çekilen ve insanlardan oluşan bir piramidi yansıtan fotoğrafta göz yanılmasına neden olan bir teknik kullanılmıştı. Eserlerine bakan insanlarda daha yukarıdan izleme duygusu yaratan bu piramit tekniğini Harald Engman da 1941'de yaptığı İnsan Piramidi adlı tablosunda kullanmıştı.

Şilili gösterici Telif hakkı Reuters

Eylül: Delici bakışların etkisi

Şili'nin başkenti Santiago'da bir göstericinin polisle karşı karşıya gelip delici bir bakış yöneltmesini yakalayan fotoğraf, bu bakışların gücünü ortaya koyuyordu. Bu fotoğraf, Sırbistanlı performans sanatçısı Marina Abramovic'in 2010'da yaptığı ve ziyaretçilerle bir masada karşılıklı oturup bakışmasından ibaret bir gösteriyi anımsatmıştı.

robot ve insan

Ekim: İnsan ve makine

Dünyanın ilk robot yardımlı engelli atletler arası müsabakası İsviçre'nin Zürih kentinde gerçekleşmiş ve son teknoloji mühendislik ürünlerinin insanın atletizmiyle birleşmesi mümkün olmuştu. Bunu yansıtan bir fotoğraf, İtalyan ressam ve heykeltıraş Umberto Boccioni'nin, insan vücudu ile makineyi yeni keşfedilmiş bir karışım halinde yansıtan 1913 tarihli eserini hatırlatıyordu.

Japonya'da göçük

Kasım: Japonya'da bir göçük

ABD'de başkanlık seçimlerinin olduğu gün Japonya'nın Fukuoka bölgesinde işlek bir caddede koca bir göçük oluşmuştu. Sosyal medya kullanıcıları bunu kötüye alamet şeklinde yorumlamıştı. Göçük fotoğrafı, Botticelli'nin Dante'nin İlahi Komedya'da tasvir ettiği cehennemden esinlenen huni şeklindeki bir yarığı yansıtan resmi çağrıştırmıştı.

gökyüzü

Aralık: Hızlandırılmış çekimle yıldızlar

Endonezya'da hızlandırılmış çekim tekniğiyle çekilen bu fotoğraf normal gözün evrende gördüğünü çarpıtılmış bir halde yansıtıyordu. Bu fotoğraf Van Gogh'un 'Yıldızlı Gece' tablosunu hatırlatıyordu. Ünlü ressam daha sonra kendisinin en sevilen eserlerinden biri haline gelen bu tabloyu fazla soyut ve "başarısız" bulmuştu. Fotoğraf aynı zamanda ünlü astrofizikçiler Calvin ve Hobbes'un "İnsanlar her gece dışarıda oturup yıldızlara baksa çok daha farklı bir yaşam sürerlerdi" sözlerini anımsatıyordu.

Bu makalenin İngilizce aslını BBC Culture sayfasında okuyabilirsiniz. Dergideki diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.