DERGİ - Dini inancı ölümcül kılan beyin tümörü

haç Telif hakkı Getty

İlginç bir beyin tümörü vakasında, tümör beyindeki işitme bölgesini sarınca, hasta hayali dini komutlar duymaya başlamıştı.

2015 yılı sonlarında, 48 yaşında Sarah adlı bir kadın, İsviçre'nin Bern kentindeki bir hastanenin acil psikiyatri bölümüne girdi. Kendisini bıçaklamış, göğsünde derin bıçak yaraları açmıştı.

Doktorlara, tanrıdan aldığı emirle bunu yaptığını söyledi.

Hastayı ilk gören doktor Sebastian Walther, onun kısa aralıklarla "kutsal" sesler duyduğunu ve bunların bazen saatlerce sürdüğünü ve vücudunda açtığı yaralara rağmen kendisinin bu durumdan hoşnut olduğunu söyledi.

Yapılan taramalar sonucunda, beyninde sesleri çözümleyen önemli bir düğüm noktasında bir tümör tespit edildi.

Yapılan araştırmalar, insanların yüzde 5'i ila 19'unun sesler duyduğunu gösteriyor. Bunların bazıları zararsız olsa da, başka ruhsal sorunlarla birleştiğinde Sarah'nınki gibi sonuçlara yol açabiliyor.

Bu tür işitsel halüsinasyonlar, beynin duyu algısının ne kadar hassas olduğunu gösteriyor. Bu vaka, algı sürecinin nasıl işlediğine ve karışmasının ne kadar kolay olduğuna ışık tutuyor.

Telif hakkı Getty
Image caption Sarah'nın duyduğu sesler algımızın ne kadar hassas olduğunu gösteriyor.

Sarah 13 yaşından beri köktenci dinsel anlayışlara ilgi gösteriyordu. Ancak bunlar çoğunlukla gelip geçiciydi.

Önce duyusal halüsinasyonlarından dolayı şizofreni olduğu sanıldı, ama klasik belirtileri göstermiyordu. Sosyal ortamlardan kaçınmıyor, düşük motivasyon sergilemiyordu.

Walther, beynin kritik noktasındaki bu tümörün Sarah'da ergenlikten bu yana var olduğu kanısında. Dine ilgisi de o zamanlar başlamıştı.

Geçmişini incelediğinde Sarah'nın sadece dört kez bu semptomları gösterdiği görüldü. Her defasında aynı yolu izliyordu. Sesler duyuyor, dine ilgisi artıyor ve dini gruplara katılıyordu. Ama bu ilgi kısa sürede yok oluyordu. Sonra yıllarca hiçbir belirti görülmüyor, bir süre sonra yeniden ortaya çıkıyordu.

Telif hakkı Getty

Doktorları, tümörün iyi huylu ve yavaş büyüyen cinsten olduğunu ve halüsinasyonlara onun neden olduğunu düşünüyor. Beyin zamanla tümöre uyum sağladığından belirtiler sürekli ortaya çıkmıyor. Tümörün yeri nedeniyle ameliyat veya radyoterapi yapılamıyor.

Sarah'nın dine ilgisi, duyduğu seslerin konusunu belirlemişti. Ama bu ilgi tümör nedeniyle de doğmuş olabilirdi.

Yapılan araştırmalarda, beynin bu bölgesi manyetik olarak harekete geçirildiğinde dinsel ilginin arttığı görülüyordu.

Ölümcül bir beyin tümörü nedeniyle 60 yaşındaki başka bir kadının da dine aşırı ilgi duymaya başladığı görülmüştü.

Telif hakkı Getty
Image caption Sarah'nın beyin tümörü duyulan sesi işlemden geçiren sistemde tahribata yol açmıştı.

Beyin tümörleri hastada kişilik değişimine neden olabiliyor. Değişimin iyi veya kötü yönde olması tümörün yeriyle ilgilidir.

Sarah'nın tümörü zaman içinde yavaş bir değişim geçirdiğinden dine ilgisi artıp azaldı. Tümör beynin talamus bölgesini etkilemeye başladığında sesler duymaya başladı. İlaç alması halüsinasyonu azaltsa da, ilacı bıraktığında yeniden ortaya çıkıyordu.

Hayali seslerin gerçeğinden ayırt edilememesi, beyinde ikisinin de aynı yolları kullanması nedeniyledir. Bazı insanların kendi "iç seslerini" duymaları da bununla ilgilidir. Konuşmanın ve işitmenin işlenme süreci ile ilgili beyin bölgeleri, halüsinasyon seslerini duymakla ilgilidir.

Bu nedenle halüsinasyonlar bizim algımızın nasıl işlediğini açıklıyor daha çok. Sarah'da tümörden etkilenen talamus bölgesi, işittiğimiz sesleri beynin diğer bölgelerinde yorumlanmak üzere gönderilmesinden önce işlemden geçirir.

Telif hakkı Getty

Daha sonra bu bölge gelen verileri yorumlayarak anlamlı bilgi haline getirir. İşitme siniri üzerinden geçen bu bilgi gürültülü, güvenilmez veya anlamsız olduğunda beyin tahmin yürütmeye başlar. Bunun için de beklenti ve öngörülerimiz devreye girer. Talamus hasara uğradığı veya şizofreni hastalarında olduğu gibi inceldiği için gerektiği gibi çalışmadığında ise işitsel işletim sisteminin diğer kısımları da etkilenir.

Sarah'nın duyduğu seslerin dini içerikli olması, kendi iç sesini duymasından kaynaklanmış olabilir. Bu sesler ruhsal sorunlardan kaynaklı olmayabilir, ama sürekli negatif sesler duymak ruhsal sorunları daha da ağırlaştırabilir.

Sarah artık tümörüyle yaşamayı öğrendi. Sesleri yeniden duymaya başlarsa duyduğu komutları yerine getirmeden önce yardım istemesi gerektiğini biliyor.

İlgili Konular