هرییل افغانستان آرقه‌لی 95 تن هیروین مرکزی آسیا و روسیه گه قاچاق ایتیله‌دی

Image copyright Getty
Image caption افغان رسمی سی: هر ییل افغانستان آرقه‌لی 95 تن هیروین مرکزی آسیا و روسیه گه قاچاق ایتیله‌دی

مرکزی آسیا مملکتلری‌دن اوزبېکستان، تاجکستان همده تورکمنستان افغانستان بیلن چېگره‌داش. اوشبو مملکتلر همده مرکزی آسیاده خوفسیزلیک وضعیتی نی یقیندن کوزه‌تیب کېله‌دېگن روسیه افغانستان دن مرکزی آسیا حدودلری آرقه‌لی نرکوتیکلر کنتره‌بنده قیلینیشی باره‌سیده بار بار تشویش بیلدیریب کېلگن. کونی کېچه افغانستان‌نینگ نرکوتیکلرگه قرشی کوره‌ش بوییچه وزیرلیگی ملازملری، هر ییلی افغانستان‌نینگ چېگره‌ بندرلری آرقه‌‌لی مرکز آسیا مملکتلری گه کمیده 95 تن هیروئین قاچاق قیلینه‌یاتگنی نی اعتراف اېدی‌لر. افغانستان‌نینگ تاجکستان بیلن چېگره‌داش ولایتی قندوز مرکزیده چیقیش قیلگن افغانستان‌نینگ اویوشتیروچی ماده لر(نرکوتیکلر) گه قرشی کوره‌ش بوییچه وزیرلیگی اورینباسری انجنیر محمد ابراهیم ازهر منه بولرنی تیلگه آلدی: « هر ییل 95 تنه هیروئین افغانستان‌نینگ بدخشتان، تخار، قندوز، بلخ، جوزجان و فاریاب ولایتلری‌ چېگره‌لری آرقه‌لی قدیم ایپک یولی یونه‌لیشیدن روسیه بازارلری گه یېتکزیله‌دی.» اونگه قره‌گنده هر ییلی کمیده 9 تنه هیروئین فقط تاجکستان چېگره‌سی آرقه‌لی روسیه گه قاچاق قیلینه‌دی. ایتلیشیچه تاجکستان، اوزبېکستان همده تورکمنستان چېگره‌لری اوشبو مملکتلر چېگره کوچلری تمانیدن قتیق قوریله‌دی. خوش مادامی که شونده‌ی اېکن افغانستان‌ حدودی دن مرکزی آسیا مملکتلری گه هر ییلی کته مقدارده نرکوتیکلر قنده‌ی کنتره‌بنده قیلیشینی ممکن؟ بیر قطار افغانستانلیک کوزه‌توچیلر هم افغانستان همده مرکزی آسیا مملکتلری چېگره قوریقچیلری و دولت بلند مرتبه‌لی رسمیلری‌نینگ نرکوتیکلر کنتره‌بنده‌سی گه قولی بارلیگی نی ادعا قیله‌دیلر. افغانستان ملی مجلسی قویی پلته‌سی (ولسی جرگه) اعضاسی انجنیر محمد هاشم اورتاق مملکت ایچریسیده یېتیشتیریله‌دېگن اویوشتیروچی ماده لرنی دنیا بازارلری گه یېتکزیشده خلق ارا قاچاق‌چیلر قولی بارلیگی نی ایته‌دی. اونگه کوره دنیا سطحیده فعالیت آلیب باره‌دېگن اویوشتیروچی (مخدر) ماده لر قاچاق‌چیلری ترماغی مرکزی آسیا حکومتی و چېگره‌چیلری همکارلیگی نی جلب اېتگن بولیشی هم ممکن.اوتگن ییل روسیه‌نینگ اویوشتیروچی ماده لرگه قرشی کوره‌ش بوییچه اداره‌سی باشلیغی ویکتور ایوانف افغانستان‌نینگ تاجکستان بیلن چېگره‌داش ولایتی بدخشانده هیرئین ایشلب چیقره‌دېگن یوزلب لابراتوار لر فعالیت آلیب باریشی نی ادعا قیلگن اېدی. گرچند اوشبو اداع رسمی کابل تمانیدن رد اېتیلگندی.معلوماتلرگه کوره حاضرگی کونده روسیه‌ده کمیده بېش ملیون انسان مخدر ماده لرگه بېریلگن. رسمی لرگه کوره اولرنینگ تخمیناً بیر یریم ملیون نفری افغانستان آرقه‌لی روسیه گه یېتکزیله‌دېگن هیرئین نی استعمال اېته‌دیلر. ایتیلیشیچه هر ییلی روسیه ده 30 مینگ کیشی اویوشتیروچی ماده لرگه بېریلگن‌لیکلری عاقبتیده وفات اېته‌دیلر.بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی حساباتیگه قره‌گنده هلی یم دنیا‌نینگ تخمیناً 90% نرکوتیکلری افغانستانده یېتکزیله‌دی.