تورتینچی بولیم:افغانستان اوزبیکچه‌سی بیلن اوزبیکستان اوزبیکچه‌سی اورته‌سیده فرق بارمی؟

اوتمیشده آمو دریا‌نینگ ایکی تامانیده حیات کیچیره‌دیگن اوزبیکستانلیکلر و افغانستان اوزبیکلری تیللریده فرق بولمه‌گن. چونکه بو خلقلر آره‌سیده سیاسی چیگره‌لر و اولرنی بیربیریدن اَییره‌دیگن دیوارلر یوق ایدی. ایلک جدالیک سابق ساویت اتفاقی تشکیل ایتیلیشیدن سونگ وجود گه کیلگن، مسکو بیلن کابل آمودریانینگ ایکّی تامانیده‌گی اتینگ اوزبیکلر، تاجیکلر همده تورکمنلرنی بیر بیرلری بیلن علاقه‌ده بولمس‌لیکلری موضوع‌سی‌ اوستیده کیلیشیب آلگنلر. انه‌شو مقصد اوچون حتا افغان (پشتون) حاکملر، پشتون قبیله‌لردن بیر قسمینی افغانستان جنوبیدن کوچیریب، اولرنی آمو دریانینگ سول قیرغاغیده جایلشتیرگن‌لر. ییرلیک اهالی مال ـ ملک لرینی تارتیب آلیب اولرگه تارتیق قیلگنلر. شوندن کییین ناقل‌لر نینگ جنوبی تورکستانگه آقیب کیلیشی کوچه‌یه باشله‌دی. بو مجبوری جدالیک افغانستان و اوزبیکستان اوزبیکلری نی بوکونگه قدر بیربیرلریدن اجره‌لیب یششلریگه سبب بولدی. ایکّی خلق تیلیده پیدا بولگن فرقلر هم انه‌شو مسأله گه باریب تقه‌له‌دی. اوزبیکستانلیک وطنداشلریمیز تیلیگه روسچه سوزلر، تیرمین(اصطلاح)لر و عباره‌لر کیریب کیلگن بولسه ـ ده، افغانستان اوزبیکلری تیلیده فارسچه، عربچه سوزلر و تیرمینلر چقور تأثیر قالدیردی.

بوگون و ایرته‌ گه افغانستانلیک اوزبیکلر، دنیا اوزبیکلری جمله‌دن اوزبیکستانلیکلر تیلیده‌گی موجود فرقلرنی امکان قدر اورته‌دن آلیب کیتیش اوچون معین ایشلرنی عملگه آشیریش ممکن. او هم بولسه افغانستان و اوزبیکستان ارا مدنی همکارلیکلرنی اوزلوکسیز روشده یولگه قوییش آرقلی میسر بوله‌آله‌دی.

افغانستانده تشکیل ایتیلیش عرفه‌سیده تورگن اوزبیک مطبوعاتی بو توغریده مهم رول اوینه‌آله‌دی.

افغانستانده تورکیه تورکچه‌سی‌نینگ اوزبیک تیلیگه تأثیری

Image caption ایلک بار 1993 ییلده تورکیه دولتی افغانستان شمال ولایتلریدن500 کیشی اوقوچیلرنی تورکیه بیلیم یورتلریده تحصیل آلیشلری اوچون زمین یره‌تگن ایدی.

معلوم که، سونگی ییل‌لرده افغانستان و تورکیه ارا مناسباتلر مستحکم‌لنماقده. تورکیه دولتی هر ییل یوزلب افغانستانلیک طلبه‌لرنی اوز اونیورستیتلریده اوقیشگه قبول قیله‌دی. اولر آره‌سیده افغانستانلیک اوزبیک طلبه‌لر هم بارلر. ایلک بار 1993 ییلده تورکیه دولتی افغانستان شمال ولایتلریدن اکثریتی اوزبیک و تورکمن باله‌لردن عبارت بولگن 500 کیشی اطرافیده اوقوچیلرنی تورکیه بیلیم یورتلریده تحصیل آلیشلری اوچون زمین یره‌تگن ایدی. اولرنینگ معلوم قسمی ایریم ساحه‌لرده تحصیل آلیب افغانستانگه قَیتگنلر. عین حالده قطار افغانستانلیک اوزبیک عایله‌لر تورکیه شهرلریده یَشب، تجارت همده باشقه ایش یوموشلر بیلن شغللنه‌دیلر. بو جریان بیر قطار افغانستانلیک اوقیمیشلی اوزبیک یاشلر تیلی‌نینگ تورکیه تورکچه‌سیدن تأثیرلنیشی گه آلیب کیلگن. اوشبو یاشلر اوزبیکچه سوزله‌گنلریده بعضن تورکچه سوزلر و عباره‌لرنی قول‌له‌یدیلر. گاهیده، اوزارا تورکچه سوزلش‌نی هم معقول کوره‌دیلر، عین حالده اولر اوز آنه تیللری اوزبیک تیلی‌ قاعده‌لری اساسیده گپله‌یدیلر. بو نرسه‌نی تورک تیلیده تحصیل آلگن لیکلری‌نینگ ایجابی تأثیری صفتیده بهالش ممکن.

افغان ـ تورک لیسه‌لری‌نینگ افغانستان پایتختی و ایریم شهرلریده فعالیت آلیب باریشی هم تورک تیلی نی اورگتیشده مهم رول اوینه‌ماقده. مذکور لیسه‌لرنی بیتیرگن افغانستانلیکلر فرزندلری بی ملال تورک تیلیده گپلشه‌آله‌دیلر همده تورکلر بیلن یقین علاقه قوره‌دیلر. ایندیلیده تورک تیلی افغانستانده کینگ قولاچ یاییب، رواجلنماقده. بو جریان اوزبیک تیلی‌گه چقور تأثیرینی اوتکزمه‌ی قویمه‌یدی.

افغانستان بیلن اوزبیکستان ارا مناسباتلر، رسمی کابل بیلن انقره اورته‌سیده‌گی مناسبت درجه‌سیده مستحکم بولگنده ایدی، مملکتده اوزبیک تیلی‌نینگ موجود اینچلی احوالی یخشی‌لنیشی گه امید قیلسه بولردی.