بو ییل نوایی نینگ توغیلگن کونی نیمه سبب نشانلنمه ی قالدی؟

هر ییل افغانستانده تنتنه لی مراسم بیلن نشانلنیب کیلگن شاعر وسیاستچی امیرعلیشیرنوایی نینگ توغیلگن کونی، بو ییل نشانلنمه ی قالگن. ضیالی لردن بیرقطاری بونگه کیریب کیلگن سیلاو ترغیبات کمپاینلرینی سبب قیلیب کورستیشگن.

اما باشقه بیر تعدادی ایسه، تدبیر باشیده گی شخصلرنی اعتبار قره تمه گنلیکده عیبلشگن.

شونگه قره مسدن، حاضرگه قدر نوایی اثرلریدن 18 ته سی عرب الفبا سیگه چاپ ایتیلگنی ایتیله دی.

افغانستان ده هر ییلی نشانلنیب کیلنیب کیلگن شاعر و سیاستچی امیرعلیشیرنوایی نینگ توغیلگن کونی، بو ییل نشانلنمه دی.

میلادی 1441 ییلگه تولد تاپگن امیرعلی شیرنوایی نینگ توغیلگن کونی کیینگی ییللر کته مراسملر بیلن نشانلنردی.

مراسم دن تشقری، اونینگ رسم و فوتو صورتلری مملکت شهرلریده نمایش ایتیلردی.

اما بو ییل، نه مراسمدن درک بار و نه رسملری کوزگه کورینه دی.

فقطگینه شبرغانده گی باتور خصوصی تلویزیونی نوایی نینگ توغیلگن کونی مناسبتی کورستوو آلیب بارماقده خلاص.

ایندی بو ییل افغانستانده نوایی نینگ توغیلگن کونی نشانلنمه گنیگه نیمه لر سبب بولگن.؟

بوحقده اوزبیک ضیالی سی یازووچی و شاعر محمد اشرف شریفی:"هوا ساووقلیگی، جمهور رییسلیک سیلاو کمپاینلری کیریب کیلگنی و باش مسوولیتده تورگن شخصلرنینگ بو جریانگه باغله نیب قالگنی، مالیوی خره جت یوقلیگی، بونگه سبب بولیشی ممکن".

Image caption اشرف شریفی:هوا ساووقلیگی، سیلاو کمپاینلری کیریب کیلگنی و باش مسوولیتده تورگن شخصلرنینگ بو جریانگه باغله نیب قالگنی، مالیوی خره جت یوقلیگی، بونگه سبب بولیشی ممکن

شریف جنابلری نوایی نینگ توغیلگن کونی نی اولوغلنمه گنی گه کیریب کیلگن جمهور رییسلیک سیلاو کمپاینلری و باشقه بعضی مسله لرنی احتمالی سبب قیلیب کورسته دی:"نوایی نینگ تولد کونی نی نشانلش مسوولیتی بو افغانستان اخبارات و مدنیت وزیرلیگی ذمه سیگه قویلگن، بوندن تشقری اوزبیک مدنی جمغرمه لر، ضیالی لر و نوایی مخلصلری هم بو مسوولیت دن چیتده ایمس".

بو زبردست شاعر امیر علیشیرنوایی نینگ توغیلگن کونی بو ییل نشانلنمه ی قالرایکن، اما اونینگ مخلصلری اثرلرینی اوقیب، اونی باشقه لرگه تنیشتیریش اوچون آلیب باره یاتگن حرکت نی توختتمسلیگی نی تاکیدله ماقده لر.

نوایی گه مخلص یاش ییگیت نثار احمد تویغو نوایی نی یخشی تنی من، اثرلرینی اوقیگن من، لیکن همه نوایی نی تنیمه یدی، اونینگ توغیلگن کونلری نشانلنمه ی، قاله ویرسه، بو نوایی نی ایسدن چیقه ریش بولیشی ممکن دییدی.

شونگه قره مسدن افغانستانده بیر نیچه ییلدن بیری نوایی اثرلری عرب الفباسیگه نشر ایتیلیب کیلماقده. اوزبیک ضیالی ویازووچیلری همده نوایی شناسلری اونینگ کمیده 18 قیمت بها اثرینی چاپ ایتیشگن. نوایی اثرلرینی چاپ ایتیش بیلن شغللنیب کیلگن یازووچی عبدالله رویین، نشر بولگن کتابلردن آت توته دی:"مجالس النفایس، اربعیین، محبوب القلوب، منشهات، وقفیه، سراج المسلمین، خمسۀ المطهرین، تاریخ الملوک العجم، تورکی مناجات، نظم الجواهر، حالات پهلوان احمد، محاکمتۀ اللغیتین و میزان الاوزان".

Image caption رویین جنابلریگه کوره، نوایی نینگ قالگن اثرلری جمله دن خمسۀ ی نوایی، تورت دیوان و دیوان فانی نی هم عرب الفباسیگه چاپ ایتیشده سعی و حرکتلر دوام ایتماقده.

رویین جنابلریگه کوره، نوایی نینگ قالگن اثرلری جمله دن خمسۀ ی نوایی، تورت دیوان و دیوان فانی نی هم عرب الفباسیگه چاپ ایتیشده سعی و حرکتلر دوام ایتماقده.

میر علیشیرنوایی غیاث الدین کیچگینه بهار نینگ فرزندی بولیب، تیموری لر درباری خادملریدن ایدی. او باله لیک چاغیدن میرزا حسین بایقرا نینگ دوست بولیب، بیر مدرسه ده تعلیم کوریشگن.

نوایی 1447 ییلده شاهرخ میرزا وفاتی دن کیین شیراز و یزدگه کوچیب اوتدی.

اما ظهیرالدین محمد بابر نینگ حکومتی دوریده، نوایی نینگ آته سی امیر بهادر کیچگینه اوز فرزندی بیلن خراسانگه قیتیب کیلیشدی.

نوایی تیموریلر سلاله سی حمایه بیلن مشهد ده اوز تحصیلاتی نی دوام ایتدیریب، علم و ادبی فن گه ایگه بولدی.

امیر علیشیرنوایی نه فقط اوز دوریده ممتاز شخص حسابلنردی، بلکه حاضرگی کونده هم قالدیرگن میراثلریگه کته بها بیریله دی.

نوایی، بیر دانشمند و سیاستچی صفتیده 15 عصرنینگ یریم قسمی ده خراسان وتورکستان ده شرق رنسانسینی رهبرلیک قیلدی.

او بو یورت نی آبادانلشتیریش اوچون دولت نینگ مادی و برچه امکانلریدن فایده لندی و اوز بایلیگی دن قریب 370 ته مدرسه، خانقاه، مسجد، کتابخانه، یول، قوور، بولاق، کوپریک، حوض و شفاخانه قوردیردی.

مثال اوچون مزارشریف ده حضرت علی مقبره سی، هرات مصلا کته مدرسه سی و هرات جامع مسجدی نینگ قوریلیش ایشینی نظارت قیلدی.

نوایی اوزی نینگ حیاتی دن کوپ قسمینی اوزبیکی و فارسی تیلیده اثر یره تیشده صرفله دی و شو یولدن خلققه اینگ کته خذمت نی بجردی.

اونینگ مرقدی هرات ده گی مناره لر یانیده جایلشگن. نوایی تدبیرلی وزیر، تیلشناس و ایکی تیل شاعری صفتیده کورینه دی.