طالبان وزیری عبدالرقیب تخاری بیلن اوچره شگن اوزبیک حکایه سی

Image caption مولوی عبدالرقیب افغانستان ده گی سابق طالبان توزومی نینگ اوزبیک وزیری بولگن.

سرلوحه نی اوقیباق، "طالبان وزیری بیلن؟! اوزبیک؟!"، دیه سواللرنی قطارلشتیریب تشله شینگیز تعیین.

هه، طالبان نینگ یگانه اوزبیک وزیری کیچه دوشنبه کونی پاکستان نینگ پشاور شهریده سوءقصد قربانی بولگن مولوی عبدالرقیب بولسه، او بیلن کوریشگن اوزبیک بی بی سی مرکزی آسیا خذمتی نینگ رهبری عبدالحمید اسماعیل بولگن.

عیان بولیشیچه، همه سی قوشنی افغانستان ده طالبان توزومی حاکمیتده بولگن و مولوی عبدالرقیب طالبلرنینگ شهیدلر، ناگیرانلر همده قاچقینلر مسله لری بوییچه وزیری صفتیده ایشله گن 90 ـ ییللر آخرلریده یوز بیره دی.

"طالبان قدرتگه کیلگن دن کیین بی بی سی افغان خذمتی اولرنینگ حکومتی ترکیبیده بیر اوزبیک بارلیگینی ایتیب قالدی. اوشه اوزبیک نی قیدیره باشله دی. آخری تاپدیک و تیلفون آرقه لی گپلشدیک. اونینگ اسمی مولوی عبدالرقیب، اوزی اصلی تخارلیک اوزبیکلردن ایکن"،ـ دییدی اوشه کونلرنی خاطره لرکن عبدالحمید اکه.

Мултимедиа ўйнаш бу қурилмада дастакланмайди

او کیشی نینگ سوزلریدن عیان بولیشیچه، ایلک تیلفون صحبتی آرتیدن مولوی عبدالرقیب تشبث نی اوز قولیگه آله دی و اوزینی قیته ـ قیته طالبان افغانستانیگه تکلیف ایتیشینی باشله یدی.

"کیلینگ، اوز کوزلرینگیز بیلن کورینگ. طالبان حقیده تورلی یالغان ـ یشیقلر یوریبدی. مینه، سیز غرب ژورنالیستی ایکن سیز، کیلینگ ـ ده، بیر کوریب کیتینگ دیدی. اونینگ ینه اوشه دعوتی دن سونگ 99 ـ ییللر آخری 2000 ییللر باشلریده طالبان افغانستانیگه سفر قیلگن من"، ـ دییدی او کیشی.

اوچره شو

Image copyright b
Image caption عبدالحمید اسماعیل مولوی عبدالرقیب اوزیده خاکسار و صلح پرور انساندیک تاثیرات قالدیرگنینی ایته دی.

قوشنی افغانستان ده 1996 ـ 2001 ییللر آره لیغیده قدرتده بولگن، اما حکومتی خلق ارا همجعیت تمانیدن رسمآ تن آلینمه گن طالبان توزومی تشقی دنیا ده اوزی نینگ شفقتسیزلیگی و قتتیق قوللیگی بیلن نام چیقرگن.

صحبتداشیمیز بیرگینه اوچره شووی آرتیدن، بوتون طالبان حرکتیگه انیق بها بیره آلمسلیگی، اما مولوی عبدالرقیب اوزیده، "جوده خاکسار و خلقچیل انسان صفتیده تاثیرات قالدیرگنی" نی ایته دی.

"مثلآ، ایسیمده بار، اونی کورگنی وزیرلیگیگه بارگنیمده، آلدیده بیر 30 ـ 40 ته چه آدم، ایرگه شیب، توغریدن ـ توغری اونینگ خانه سیگه کیریب کیتیشگن. اوشه ناگیرانلر، معیوبلر، شهیدلرنینگ عیاله لری... اولرنینگ آره سیده اره لشیب ـ کوره لشیب یورگن بیر آدم ایدی"،ـ دییدی عبدالحمید اکه.

او کیشی، اوز اورنیده، ایش تجربه سیدن کیلیب چیقیب، اوزی بولگن دنیا اکثریت دولتلری وزیرلیکلریده بو کبی حالتگه دوچ کیلمه گنی نی هم اعتراف ایته دی.

مولوی عبدالرقیب نینگ طالبان ملازمی صفتیده اوشه پیتده گی غایه لری، قره شلریگه توخته لرایکن، صحبتداشیمیز او اوزیده بیر اوزبیک صفتیده صلح پرور آدمدیک تاثیرات قالدیرگنی نی علحیده تاکیدله یدی.

اونینگ اوشه پیتده مینگه ایتیشیچه، عینآ اوزبیکلرنینگ غمینی ییگنی اوچون هم طالبلر صفیگه کیرگن، اولرنینگ آره سیده اوسیب، اولغه یگن، دییدی عبدالحمید اکه.

صحبتداشیمیز مولوی عبدالرقیب نینگ سوءقصد قربانیگه ایله نیشیگه هم عینآ صلح پرورلیگی سبب بولدی، دیگن فکرده.

پاکستان دن آلینگن سونگی خبرلرگه کوره، مولوی عبدالرقیب سونگی کونلرده قطار طالبان قوماندانلری بیلن حرکت رهبری ملا محمد عمرنینگ بویروغیگه ضد بیر روشده افغانستان تینچلیک عالی کینگشی وکیللری بیلن دبی ده مذاکره لر آلیب باریش حرکتیدیه بولگن.

تنزل

Image copyright AFP
Image caption طالبان حرکتی 2001 ییل امریکا باشچیلیگی آستیده گی اتفاق کوچلری تمانیدن اغده ریلگندی.

عبدالحمید اکه اسماعیلوف طالبان حرکتینی ایچدن شخصآ اوزی کورگن انسان صفتیده اولرنینگ تنزولگه سیاسی غورلیکلری سبب بولدی، دییدی.

"اولر مینده بیر سیاسی اوسمیرلر صفتیده تاثیرات قالدیریشدی. سیاسی اوسمیرلر، عادتده، جوده ایده لیست بولیشه دی. اوزلری نینگ غایه لرینی حیات دن هم یوقاریراق قوییشه دی. حیات نینگ اوزی نینگ پرگمه تیک حقیقتلری بار. اولر انه شو حقیقتلرگه کوپ هم بویسینیشگنی یوق. اوزلری نینگ غایه وی دنیالرینی ییرده اورنتماقچی بولیشدی. شو نقطه ی نظردن، البته، اولر یوتقه زیشگه محکوم بولیشگن"، ـ دییدی صحبتداشیمیز اوز سونگیده.

افغانستانده گی حاکمیتی خلق ارا همجمعیت تمانیدن تن آلینمسلیگی آرتیدن، "القاعده" جنگری ترماغیگه افغانستان دن جای بیریب، اولر بیلن یقین اتفاقچیلیککه کیریشگن طالبان حرکتی 2001 ییل امریکا باشچیلیگی آستیده گی اتفاق کوچلری تمانیدن اغده ریلگندی.

اما آره دن 13 ییل اوتیبف طالبان حرکتی ینه افغانستان نینگ قطار منطقه لریده فعاللشیشگه موفق بولگن.

غرب باشچلیگی ده گی اتفاق کوچلری آرتگه عاموی سفربرلیکلرینی باشله گن بیر منظره ده، طالبان ینه افغانستان توقنش کیلب کیرگن ییریک تهدید ایکنی بولگن برچه دورلرده بیردیک اعتراف ایتیله دی