رمضان عرفه سیده: سعودی دن تارتیب اوزبیکستان و روسیه گه بیر نظر

Image copyright AP

سعودی عربستانی ده روزه پیتی ایش و جماعت جایلریده ییگن، ایچگن و چیککن هر قنده ی غیردین پادشاه لیکدن چیقه ریب یوباریله دی. بونده ی آگاه لیک بیلن کیچه پنجشنبه کونی سعودی پادشاه لیگی مسووللری چیقیشگن.

سعودی عربستانی ایچکی ایشلر وزیرلیگی خاص بیاناتیده ایتیشیچه، "اوزگه دین وکیلی ایکنلیکلری بونگه بهانه بولالمه یدی".

"اولرنینگ محنت شرطنامه لریده مسلمانلرنینگ دینی قدیریتلرینی حرمت قیلیشلری کوزده توتیلگن".

وزیرلیککه کوره، "بونگه رعایه ایتمه گنلر گه قرشی لازم چاره لر کوریله دی".

"بولر محنت شرطنامه لرینی بیکار قیلیب، اوز یورتلریگه دیپورت ایتیلیشلرینی هم کوزده توته دی".

شریعت قانونلری قطعی عمل قیلاوچی سعودی عربستانی شرق کوپزیده پگی نفتگه نهایتده بای دولتلردن بیری سنه له دی.

پادشاه لیک ده چیتدن کیلگنلرنینگ سانی 9 میلیوندن آرته دی و اولردن اکثریتی آسیالیکلر دیر.

رمضان آیی دوامیده ایسه، مسلمانلرنینگ سحردن افطار پیتیگیچه اوزلرینی یی یش، ایچیش و شهوانی حس لردن قول تارتیشلری لازم کوریله دی.

اوزبیکستانده ـ چی؟

اوزبیکستان بو ییل هم رمضان آیی شخصآ جمهور رییس اسلام کریموف نینگ فرمانی بیلن نشانلنه دی.

خبرلرگه کوره، جناب کریموف کونی کیچه بو آی نی "مناسب نشانلش" لازملیگی ایتیلگن بویروققه امضا چیککن.

اوشبو فرمایشگه موافق، اوزبیکستانده 28 جون رمضان آیی نینگ بیرینچی کونی، دیب سنه له دی.

فرمایشده، ینه شونینگ دیک، جمعیتده مهربانلیک، اوز ارا حرمت و اویغونلیک محیط نی مستحکملشده رمضان آیی نینگ قنچه لر مهملیگی هم اورغولنه دی.

تاشکینتدن بی بی سی اوزبیک خذمتی بیلن صحبتیده محلی ژورنالیست عبدالرحمن تشنوف، اوزی نینگ کوزه تووچیلریگه ته ینیب، بو ییل هم روزه توته من دیگنلر کوپ" دییدی.

"رمضان آیی اوزبیکستان ده یازنینگ چیللسیگه توغری کیلدی. بو معلوم قیینچیلیکلر توغدیره دی. اوتگن کون جمعه نمازیده کوردیک، آدملر جوده هم گوجوم. مسجدلرگه باریب، نیت قیلیب، بیر ـ بیرینی رمضان کیریب کیله یاتگنی بیلن تبریکله یاتگنلر جوده هم کوپ"، ـ دییدی صحبتداشیمیز.

اونگه کوره، عرفه کونلریده بازارلر آدملر بیلن انچه گوجوم ایسه ـ ده، نرخ ـ نوالر دییرلی اوزگرمه گن.

گوشت و گوروچ نینگ بیرآز قیمتلنگنینی ایتمه گنده، حتی سونگی کونلرده شکر و اوسیملیک یاغی بیر آز ارزانله گن، دییدی ژورنالیست صحبتداشیمیز.

"ایندی، رمضان آیی مناسبتی بیلن سودا یوریشه دی، دیب کوپچیلیک محصولاتلرینی بازارگه آلیب چیقه دی. طبیعی که، اوزیگه خاص رقابت وجودگه کیله دی. توغری، بو رقابت نرخلرنی کیسکین درجه ده توشیرگنی یوق. اما نرخلر بازارلرده نسبتآ معتدل"، ـ دییدی او.

صحبتداشیمیز، او اورنیده، حاضر عین توکینچیلیک پیتی بولیشی کیره ک ایسه ده، نیگه دیر قیشلاق خوجه لیک محصولاتلری هنوز ارزانمه گن، دییدی.

سوز تراویح نمازلری حقیده کیتگنده، صحبتداشیمیز، اوتگن ییلی خوفسیزلیک چاره لری نقطه ی نظریدن ننظارتلر بولگنی، لیکن نمازنی اوقی من، دیب قصد قیلگن آدمگه اونده ی تحقیق یوق، ـ دییدی.

"لیکن آزگینه بونده ی راق کوز بیلن قره سنگیز، البته چیقه دی، چونکه بیرته مسجد نینگ آلدیده خوفسیزلیک بوله دیمی، بارینگ که، "شپیانلیک" بولمه دیمی، نیمه بولگن تقدیرده هم، بیرته یریم ته پولیس خادمی توره دی، بیرته یریمته پایلاقچیلر توره دی، یاش بالخ لر چیققن بولیش سه، اولرنی قیته ریشگه حرکت قیله دی".

اما بی بی سی بیلن صحبتده باشقه اوزبیکستانلیک لرنینک ایتیشلریچه، اینیقسه، دولت اداره لریده ایشله یدیگنلر آره سیده روزه توتیش و نماز اوقیشنی یشریشگه مجبور بوله یاتگنلر ته لیگینه.

روسیه ده نیمه گپ؟

اگر، رسمی معلوماتلرگه ته یه نیلسه، روسیه 24 میلیون زیاد مسلمان بار.

اما، او ییرده گی مرکزی آسیالیک ناقانونی محنت مهاجرلری نینگ سانی هم حسابگه آلینسه، بو رقملر 30 میلیونگه یقینلشیب قاله دی.

اوتگن ییلی رمضان آیی عرفه سیده شخصآ روسیه جمهور رییسی ولادیمیر پوتین نینگ اوزی مملکتده گی مسلمانلرگه مبارک یول له گنی هم بار گپ.

روسیه ده گی محنت مهاجرلری نینگ حقوقلرینی حمایه ایتیش بیلن شغللنووچی فعال بهرام همرایوف نینگ مسکو دن بی بی سی اوزبیک خذمتی بیلن صحبتده ایتیشیچه، بو ییل هم روزه توته من، دیگن آدم کوپ.

Image copyright AFP

"جوده کوپچلیک. حتی، نماز اوقیمه یدیگنلر هم بوگون، البته، روزه توته میز، دییشه یپتی"، ـ دییدی او.

اما، صحبتداشیمیزگه کوره، عرفه کونلری ایکنیگه قره مه ی، مسکو ده گی حلال ییمکخانه لرده نرخ ـ نوالر دییرلی اوزگرمه گن.

عکسینچه، مرکزی آسیالیکلر یوریتووچی کوپلب قهوه خانه لر روزه دارلرگه تیکین افکارلیکلر تکلیف قیلیش حرکتیده، دییدی او کیشی.

بیراق، صحبتداشیمیزنینگ اینگ سونگیده اعتراف ایتیشیچه، روسیه حکومتی نینگ ایچکی و تشقی سیاستی اوزگرمس ایکن، مملکتده گی مسلمانلر اوچون مسجدلر تقچیللیگی معماسی بو ییل هم اوز ایچیمینی تاپمه یدی.