Би-би-си меҳмони-таниқли журналист Шароф Убайдуллаев

Image caption Шароф Убайдуллаев собиқ Марказқўм ва Ўзбекистон Президенти девонида масъул лавозимларда ишлаган

BBCUzbek.com ўқувчиларининг саволларига таниқли ўзбек журналисти Шароф Убайдуллаев жавоб беради.

Шароф Убайдуллаев 1943 йилда Жиззах тумани Ровот қишлоқ советининг Кўрпасой қишлоғида туғилган.

Жиззах шаҳридаги 3-мактабни битириб, Тошкент Давлат Университети филология факултетининг журналистика бўлимига ўқишга кирган.

Ўқишни битириб, "Сирдарё ҳақиқати" рўзномасида ишлаган.

Совет армияси сафларида хизмат қилганидан сўнг, 1968-1977 йиллар орасида "Совет Ўзбекистони" рўзномасида кичик адабий ходим, ходим ва фелетон бўлими мудири лавозимларида ишлайди.

1977 йилда Ўзбекистон Коммунистик партияси Марказий Комитетининг матбуот секторига ишга ўтиб, аввал инструктор, кейин матбуот сектори мудири лавозимларида ишлаган.

1982 йилдан 1985 йилгача "Тошкент оқшоми" - "Вечерный Ташкент" рўзномаларида бош муҳаррирлик қилган.

1985 йил декабрида Марказқўм бюросининг қарори билан "партиявий ва журналистик этикани бузганлиги учун" бош муҳаррирликдан четлатилади.

Унинг ўзи "рашидовчиликка қарши кураш" номини олган кампания қурбони бўлганини айтади.

1986 йил бошида Марказқўм тавсияси билан Ўзбекистон нашриётининг сиёсий адабиётлар бўлимига ишга тикланади.

1988 йилда нашриёт бош муҳаррири этиб тайинланган.

Ўзининг айтишича, бир йил утиб, Марказқўмнинг янги биринчи котиби Рафиқ Нишоновнинг "рашидовчилар"га қарши маърузасидан кейин бош муҳаррирликдан четлатилган.

1989 йил июнида Ислом Каримов Марказқўмга биринчи котиб этиб тайинланганидан кўп ўтмай, "Совет Ўзбекистони" рўзномасининг янги ташкил этилган "қайта қуриш ва ижтимоий адолат" бўлимига мудир этиб тайинланган.

Журналист айни лавозимда ўзбеклар иши ва пахта иши билан боғлиқ ҳукумат комиссияси фаолиятини ёритганлигини урғулайди.

1991 йилда Ўзкомпартия Марказий Қўмитасининг матбуот гуруҳи раҳбари (матбуот котиби) бўлиб ишлаган Шароф Убайдуллаевнинг эслашича, 1991 йил 18 август, ГКЧП (Фавқулодда Ҳолатлар Давлат Қўмитаси)нинг биринчи куни ГКЧП қарорларини ёритиш-ёритмаслик борасидаги тортишувлар сабаб матбуот гуруҳи тарқатиб юборилади.

31 августда мустақиллик эълон қилинганидан сўнг, Ўзбекистон Президенти девони кадрлар бўлимининг сектор мудири, кейинроқ эса бўлим мудирининг ўринбосари лавозимларида ишлайди.

1992 йил июлида "Ўзбекистон овози" (собиқ "Совет Ўзбекистони") рўзномасининг бош муҳаррири этиб тайинланган Шароф Убайдуллаев 1994 йилда ушбу лавозимдан "таҳририят сиёсати билан келишмагани учун" истеъфо берганини айтади.

Ҳозир нафақада, уч ўғил, беш набираси бор.

Би-би-си: Тошкентдан Дилшод Муҳаммедов: "Шароф ака, сизнинг автобиографиянгизни батафсил ўқиб чиқдим. Унда кўтарилиш ва тушиш ҳолатларини кўп кузатдим. Ҳаётингиздаги бундай ўзгаришлар журналистика касбига фидоий бўлганингиз учун содир бўлганми ёки бир мулозимга ёқиб, иккинчисига ёқмай қолганингиз учунми?. Фаолиятингиздаги бундай ҳолатлар сўз эркинлиги учун курашиб, ишдан четлатилган икки исёнкор журналист Саодат Омонова ҳамда Малоҳат Эшонқуловаларнинг тақдирига ўхшаб кетадими? Жавоб учун олдиндан ташаккур".

Шароф Убайдуллаев: Дилшоджон менинг таржимаи ҳолимга жиддий муносабат билдиргани, кузатувчанлиги учун миннатдорман. Ҳақиқатан, 40 йиллик ижод жараёнида Марказий Комитетга икки марта ишга келинди, Президент Аппаратига уч марта ишга келиб, уч марта тарк этишга тўғри келди. Буларнинг ҳаммасига мен, биринчидан тақдир, деб қарайман. Иккинчидан, уларнинг биронтаси ҳам у ёки бу одамга ёқиш ё-да ёқишга ҳаракат қилиш, деб ўйламайман. Бу жараёнлар, албатта, ўз вақтида осон кечмаган. Мен Марказий Комитетдан бир марта "Тошкент оқшоми", яна бир марта "Совет Ўзбекистони" газеталарига редактор бўлиб кетдим. Булар муҳим эмас. Муҳими, мен газеталардаги жараёнларда муассислар билан келишмадим. Шу маънода кўпинча кетишим ихтиёрий тарзда бўлган.

Би-би-си: Сиз айтаётган нашрларнинг муассиси ҳукумат эди, ҳозир ҳам шундай. Сиз бирон мустақил ёки ўзгача фикрдаги рўзномага муҳаррирлик қилмагансиз. Шундай экан, келишмовчилик нимада бўлган?

Шароф Убайдуллаев: Ҳа, ҳукумат нашрлари. Лекин газеталарни ижодий жараёндан узиб қўйишга уринишлар бўлгандан кейин у ерда ишлаш имконияти қолмаган.

Би-би-си: Яъни ўша муҳитда ҳам мунозаралар бор эди, ижодий келишмовчиликлар бор эди, демоқчисиз?

Шароф Убайдуллаев: Албатта. Кейин бизнинг давримиз шундай бурилишлар даврига тўғри келдики, масалан, мен "Тошкент оқшоми" газетасидан "рашидовчилик" деган куракда турмайдиган бир айблов билан кетганман. Бир мен эмас, республика, шаҳар ва вилоят газеталарининг раҳбарлари деярли бир пайтда кетдик. Бу 1980-йилларга тўғри келади. Бу даврда оммавий ахборот воситалари раҳбарлари деярли юз фоиз алмаштирилди. Чунки давр мутбуотга ўзига қарашли одамларни қўйиш учун куракда турмайдиган сабаблар билан муҳаррирларни ишдан четлатаверди. Бу ҳам бизнинг тақдиримиз, биз шу даврга тўғри келдик. Рашидов оқланиш жараёнида яна матбуотга қайтдик. Масалан, мен Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг Марказий Комитетга келиши ва муҳит янгиланиши муносабати билан мени Марказқўмга таклиф қилишди ва мен яна ўз ишимни давом эттирсам керак, деган ният билан яна ишга қайтдим. Энди, мана телевидениенинг исёнкор журналистлари Саодатхон Омонова ва Малоҳатхон Эшонқуловалар ҳақида савол бўлаяпти. Афсус, мен бу исённинг моҳияти билан чуқур таниш эмасман. Лекин мен бугунги шароитда Ўзбекистон телевидениесидан юз ўгирган ҳар қандай журналистни олқишлаган бўлардим. Чунки Ўзбекистон телевидениеси аллақачон умуман, нормал ҳаётдан кўз юмган ва нормал одам учун ҳеч қандай озуқа бермайдиган бир жараёнга айланган. Бундай ахборот майдонида инсон ўзининг умрини ўтказишини мен ҳазм қилолмайман.

Би-би-си: Яъни давлат телевидениесидаги цензурани назарда тутаяпсиз?

Шароф Убайдуллаев: Фақат цензура эмас. Совет даврида ҳам цензура бор эди. Мен фарқини шундай тушунаман. Совет даврида телевидение, газета ва журналларда маълум даражада профессионал одамлар хизмат қилар эди. Бугун бу майдон мутлақо нопрофессионаллар қўлида қолган. Бу одамларнинг ҳукмини бажариш, менимча, ижодкор учун ўлим билан баробар бўлса керак. Тўғри, телевидение давлатники. Аммо ижодий жараён агар профессионал раҳбариятнинг қўлида бўлса, у давлатга ҳам фойда келтиради, жамиятга ҳам. Маълум маънода жамиятдаги муаммоларни ечишга ижодий жамоани рағбатлантиради. Ваҳоланки, ҳозирги ўзбек телевидениеси аллақандай тор доирада мажлисларни ёритиш, раҳбарларни кўрсатиш, депутатларнинг мажлислари ҳақида кўрсатувлар тайёрлаш билан овора. Шунинг учун мен бу исёнкор қизларимиз қанчалик қийналган бўлсалар, деб ўйлайман.

Би-би-си: Яна Тошкентдан Ҳилола Файзуллаева: "Ассалому алайкум Шароф ака. Хабарингиз бор, айни кунларда Россияда сайловларнинг ноқонуний ўтганлиги важидан турли кўринишдаги чиқишлар бўлиб турибди. Лекин ўзбек журналистлари бу ҳақда лом-мим деганлари йўқ. Балки ҳукумат ҳам хавотирга тушиб, бу мавзуни тақиқлаб қўйгандир?. Чунки бизда ҳам сайловларнинг холислигига кўпчилик кузатувчилар гумон билан қарайди. Жавобингиз учун олдиндан катта раҳмат".

Шароф Убайдуллаев: Менимча, савол ўзи жавоби билан бирга экан. Ҳозир ҳукумат нафақат Россия сайловлари, балки Африка қитъасидаги ўзгаришларни ҳам, бошқа минтақалардаги демократик жараёнларни ёритишда ҳам сусткашлиги кўриниб турибди, бу табиий ҳол. Лекин бундай усул билан мен ўйлайманки, жамиятнинг кўзини боғлаш қийин бўлса керак. Президентимизнинг ўзлари бир неча марта айтдиларки, ҳозир интернетнинг йўлини тўсиш, компютернинг йўлларини боғлаш, бу қип-қизил аҳмоқлик, дегандилар. Ўйлайманки, кимки шу ишдан бораётган бўлса, қип-қизил аҳмоқлик йўлидан бораяпти, холос.

Би-би-си: Москвадан Маҳмуджон Мирҳабибов: Ҳурматли Шароф ака. Сизнинг 70- йилларда "Совет Ўзбекистони" ва "Правда Востока" газеталарида эълон қилинган "Қора юрак" ("Чёрная душа") фельетонингиз ўз даврида катта шов-шувларга сабаб бўлган эди. Сизни журналист сифатида кенг оммага танитган ҳам ана шу фельетон бўлса, ажаб эмас. Мана шундан буён 35 йил вақт ўтди. Бугун ўша фельетон ва унинг қаҳрамонига қандай муносабатда бўлардингиз?.

Шароф Убайдуллаев: "Қора юрак" фельетонини эслаганлари учун Маҳмуджонга миннатдорчилик билдираман. Бу фельетон менинг ҳам юрагимда чуқур из қолдирган. У қашқадарёлик Рўзиқул Дилмуродов деган инсон ҳақида Марказий Комитетнинг қарори асосида ёзилган.

Би-би-си: Яъни буюртма мақола бўлган?

Шароф Убайдуллаев: Энди буюртма кимга бўлган бўлса, бўлгандиру, лекин бизга Марказий Комитетнинг кўрсатмаси, деб қабул қиламиз. Мен у пайтда Марказий Комитетга яқинда ишга келгандим. Бу Марказий Комитетнинг ҳужжатлари асосида ёзилган фельетон.

Би-би-си: Аммо сиз бу ҳужжатларни текширганмисиз, журналистик тадқиқот олиб борганмисиз?

Шароф Убайдуллаев: Мен ўша даврдаги қоидалар асосида ёзганман. Бутун мамлакатнинг матбуоти шу асосга қурилган эди. Марказий Комитетнинг ҳужжатлари, суд, прокуратура, халқ контроли деган органлар бўлар эди, уларнинг ҳужжатларини матбуот тўғридан-тўғри босиб чиқарарди. Энди уни Убайдуллаев ёзмаса, албатта бошқа одам ёзарди, бу табиий. Лекин мен бугун ҳам бу тартиб ўзгармаганлигини айтиб ўтмоқчиман. Бугун ҳам. Мен йиллар ўтиб, бу фельетон ҳақидаги фикрим ўзгарганлигини, маълум ноҳақликлар менинг ўзимнинг ҳам бошимдан ўтганлигини таққослайдиган бўлсам, ўша фельетон қаҳрамони Рўзиқул Дилмуродов қандай ўз даврининг қурбони бўлган бўлса, мен ҳам ўша давр матбуоти қонун-қоидаларининг, матбуот тартибидаги адолатсизликларнинг қурбониман, деб айтишим мумкин.

Би-би-си: Лекин журналист сифатида сизнинг олдида ахлоқий дилемма бўлганми ёки Мен Марказқўмнинг ходимиман, Абдулла Қаҳҳор айтмоқчи, партиянинг аскариман, деб иккиланишсиз ёзаверганмисиз?

Шароф Убайдуллаев: Энди айтишим керак, Абдулла Қаҳҳорнинг ўзи ҳам керак бўлса, ҳукуматнинг жуда кўп топшириқларини бажарган. Бу гапларни минбардан туриб айтиш бошқа, амалда исбот қилиш бошқа. Лекин мен ўша фельетонни ёзмаслигим мумкинмиди, деган савол бўлса, унда мен ўша пайт Марказий Комитетдаги ишимни топширишим керак эди. Марказий Комитетнинг газета билан шуғулланадиган ходими газета билан боғлиқ ишни бажармайман, деса, бу Марказий Комитетга қарши исён бўларди. Албатта, мен бундай исёнга тайёр эмасдим ўша пайт. Агар биронта журналист бугун бу тартиб ўзгарган деса, мен сўзимни қайтиб олишга тайёрман. Бугун айтайлик, Президентнинг қарорини, Президент маҳкамасининг қарорини биронта газета инкор эта олади, деб айтишса, мен бутун ўша қилмиш учун айбдорман, дейишга тайёрман. Ваҳоланки, ўша тартиб, ўша қоида бугун ҳам матбуот учун юз фоиз амалда. Лекин бу албатта, мени маънавий азобдан қутқармайди. Мен жуда истиҳоладаман. Рўзиқул Дилмуродов ҳозир ҳаётми, йўқми, билмайман, лекин бугун ўзбек матбуотида шундай майдон бор бўлганида, мен Рўзиқул Дилмуродов билан ҳасратлашиб, чуқур мулоҳазалар асосида суҳбатлашиб, қаерда менинг хатом борлигини, қаерда у кишининг ҳам, айтайлик, хато, камчиликлари борлиги ҳақида бугун майдонда очиқ диалог ўтказишга тайёр эдим, лекин бунақа матбуот йўқ. Мен аллақачон бир қанча редакциялар билан бу ҳақда гаплашганман, буларнинг биронтаси ҳозир бундай суҳбат ўтказишга қодир эмас.

Би-би-си: Украинадан Марат Муслимов: "Тўқсонинчи йилларнинг бошида "Халқ сўзи" газетасида сизнинг Шукрулло Мирсаидовга қарши мақолангиз эълон қилинган эди. Орадан шунча вақт ўтгандан кейин мақола ҳақида фикрингиз қандай?".

Шароф Убайдуллаев: Бу мақола суд очерки эди. Унда ўша пайтда Ўзбекистон президентининг амалдаги вице-президенти бўлган Шукрулло Раҳматович Мирсаидовнинг фаолияти ҳақида сўз боради. Мен Шукрулло Мирсаидовни жуда яхши танийман. У киши билан жуда кўп мулоқотларда бўлганман. Тошкент шаҳар газетасида ишлаганимда у киши шаҳар ижроия қўмитасининг раиси эди. Мен бу инсоннинг фаолиятидан завқ-шавқ олган пайтларим ҳам бўлган. Айтишим мумкинки, у кишининг жуда мард, чапани, масалаларни ҳал қилишда чапдастликларига мен ўзим кўп гувоҳ бўлганман. Лекин мен Мирсаидов устидан ўтказилган судда бир неча ҳафта қатнашганман. Буни Шукрулло Раҳматович яхши биладилар. Биз ёнма-ён ўтирганмиз. Республика Олий Судининг ўринбосари Сулаймонов деган киши суд жараёнини бошқарган эди. Мен айтишим мумкинки, бу ерда фактлар Мирсаидовга қарши ишлайди. Бу фельетоннинг асосида ётган факт шуки, ўша пайтда халқ мулки бўлган жуда катта бойлик- 25 минг тонна тола Мирсаидовнинг имзоси билан мутлақо асоссиз равишда чет эллик бизнесменга туҳфа қилиб юборилган.

Би-би-си: Аммо кейинроқ халқаро арбитраж Шукрулло Мирсаидовни оқлагани ҳақида ҳам айтилган...

Шароф Убайдуллаев: Йўқ. Менинг бундан хабарим йўқ. Бизда бундай ахборот халигача йўқ. Менинг қўлимда шу ҳужжатлар бор. Лекин бу ерда ёлғиз Мирсаидов бўлмаган. Аммо имзо Мирсаидовнинг имзоси билан кетган. Бу пахтанинг эвазига бир сўм пул ундирилмаган. Мен Шукрулло Раҳматовични ҳозир ҳам кўриб тураман. Юзлаб одамлар Шукрулло Мирсаидовдан қочган жойда мен очиқ юз билан у киши билан кўришаман. Ва мендан у киши жуда қаттиқ ранжимаганини ҳам биламан. Суд жараёнида бу операцияни тўхтатиб қолиши мумкин бўлган бошқа шахсларнинг номлари ҳам тилга олинди, афсуски, уларни матбуотда ёритишнинг ўша пайтда иложи йўқ эди. Мен вақти келса, бу фактларни олиб чиқишга, ёритишга тайёрман. Лекин у вақт хали етилган йўқ.

Би-би-си: "Совет пайтида ва бугунги мустақиллик даврида ҳам Ўзбекистоннинг йирик газеталарига раҳбарлик қилгансиз. Ҳар икки давр матбуотини қандай таққослайсиз?", - деб савол берган Америкадан Шоҳида Назарова.

Шароф Убайдуллаев: Мен бу савол учун ҳам ташаккур билдираман. Ҳақиқатан, бизнинг тақдирмизда шу насиб этди. Мен 80-йилларда энг оммабоп "Тошкент оқшоми"-"Вечерный Ташкент " газеталарига беш йил мобайнида муҳаррирлик қилдим. Мен бу йилларни журналистик фаолиятимдан энг кўп қониққан, ҳозиргача юрагимга энг ҳузурбахш йиллар, деб биламан. Бу даврда газеталар ижодий нуқтаи назардан жуда катта имкониятларга эга эди. Ўша пайтлар "Тошкент оқшоми"га биронта ҳукумат арбоби зуғум қилганини мен эслолмайман. Масалан, шаҳар милициясини, прокуратурасини одамларнинг тақдирига бефарқликда бемалол айблар олар эдик. Бугун биронта идорани, биронта мулозимни танқид қилиш у ёқда турсин, танқидий мулоҳазага яқинроқ бир фикр айта оладиган газетани, журнални мен тасаввур қилолмайман.Мен ҳозир ўйласам, ўша пайтлар партия ташкилотлари ўзининг матбуотидан жуда ҳам чапдастлик билан, моҳирлик билан фойдалана олар экан. Масалан, "Тошкент оқшоми" газетасида биз бир кунда 300 тача хат олардик. Шундан 20-30 фоизи танқидий бўларди. Биз газетада уларнинг 80-90 фоизидан фойдаланардик. Ҳозир айрим газеталарнинг орқа бетида "сизнинг хатингизга ёзма жавоб берилмайди" деган ёзувни ўқиб,ёқамни ушлайман. Наҳотки, бир одам матбуотга умид билан, ишонч билан хат ёзса-ю, унга олдиндан "сенга жавоб йўқ" деган тамға газетада босилиб чиқса. Бу қандай беҳурматлик!. Мен ҳазм қилолмайман. Биз ишлаган пайт "Тошкент оқшоми" 550 минг нусхада чиқар эди. Ҳозир 2 минг нусхада чиқаяпти. Унинг ҳам ярмидан кўпи киоскаларда ётибди. Биронта одам нима учун, деган саволни бермайди. Бир миллион чиқадиган "Совет Ўзбекистони" газетаси бугун "Ўзбекистон овози" номи билан 9 минг нусхада чиқаяпти. Оммавий ахборот воситаларининг бу ҳолга тушишига фақат журналистлар айбдор, десам, адолатдан бўлмайди. Бунинг илдизи жуда чуқур. Бу қандайдир шундай бир муддат. Бу муддат албатта тушуниб етилса керак. Матбуот жамият учун жуда катта қудрат. Аммо бу қудратдан ҳозирча ҳеч ким фойдаланмаяпти.

Би-би-си: Олмониядан Чаман журналист Исмат Хушевнинг "Янги дунё" сайтида эълон қилинаётган Президент Каримов ҳақидаги сиёсий хотиралари ҳақида фикрларингизни сўрабди: "Ҳурматли Шароф ака, Исмат Хушев ўз қиссасида сизни кўп жойларда эслайди, ҳатто баъзи воқеаларга гувоҳ қилади. Сиз шунга қандай қарайсиз?.

Шароф Убайдуллаев: Жуда яхши қарайман! Чунки ҳар бир фуқаро ўз Президенти ҳақида юракдаги борини эркин айта олиш имкониятига эга бўлиши керак, токи, "Искандарнинг шохи бор" деган ҳақиқатни айтиш учун қудуққа чопиш ёки узоқ Канадага бош олиб кетиш шарт эмас. Уйимизнинг эшик ва тешигини ёпмасдан, хотиржам сўзлашга ўрганишимиз, одатланишимиз керак. Бу ҳам демократик жамият томон ташланган қадамдир. Бу ерда холислик асосий мезон бўлиши керак... Афсуски, Сиз юқорида қайд этган хотираларни ўқиганимча йўқ, шу боис конкрет фикр айтишим қийин, фақат бир нарсага ишончим комил, Исмат Хушевнинг қандай камчилик ва хатолари бўлса бордир, лекин камида уч масалада унинг садоқатига шубҳам йўқ: Ватанга, халққа, Президентига! Ҳатто қамалиб чиққандан кейин унинг бу борадаги садоқатига рахна тушмаган эди. Қолган "хато"ларга келсак, бу хатолардан қай биримиз холи эканмиз?Президент ҳақида хотиралар ёзишдек маъсулиятни зиммага олиш осон эмас. Исматжон учун ҳам бу осон кечмаган бўлса керак. Бу журъати учун мен уни табриклашга тайёрман. Афсуски, Президент ҳақида ёзилган қучоқ-қучоқ китоблардан биз ушбу жасорат руҳини ҳис қила олмаймиз. Инсоф билан айтганда, ёзувчи Абдуқаҳҳор Иброҳимовнинг айрим тадқиқотларидан бўлак барча-барчаси воқеъликнинг моҳиятини ҳис қила билмаслик, энг муҳими, ҳарорат ва ҳайратдан маҳрумлигиданми, жўшқинлик билан тўлиб-тошган ҳаётнинг ҳақиқий манзараси, чизгилари йўқ, аксинча, рақамлар устига рақамлар қалаштириб ташланганки, бундай китоблардан нақ Арктиканинг нафаси келади... Бундай “асар”лар билан ҳатто Президентни ҳам алдаш мумкиндир, лекин ўқувчини алдаш қийин. “Тилини тишлаб” туриб ёзилган асар билан Президентнинг кўнглини топиш мумкиндир, лекин ўқувчининг юрагига кириб бўлмайди. Бунга дунё тарихида мисоллар бисёр. Арбобларнинг раъйига, қош-қовоғига қараб ёзилган асарларнинг биронтаси узоқ яшамаган. Яшаган асарлар асосан улар тахтни тарк этгандан кейин битилганини кўриш қийин эмас. Сталин, Хрушчёв, Брежневлар ҳақидаги ҳақиқат энди қисман рўёбга чиқмоқда. Ёки Рашидов ҳаётини олиб кўринг, уни вафотидан кейин ҳам қайта-қайта маломатга кўмдилар. Бу борада ўзимизнинг "ёзғувчи"лар ҳам озмунча ғайрат кўрсатдилар, дейсизми! Бироқ сиёсатчи Фёдор Раззоқовнинг 2009 йил Москвада "Эксмо" нашриётида чиққан “Политбюродаги коррупция. "Қизил ўзбек иши" китоби кўпгина шалтоқларнинг бошидан муздай сув қуйган бўлса ажаб эмас. "Политбюрода битта инсофли одам ва айни пайтда ўзидан бошқаларни тинглашга қодир ягона арбоб бўлса, бу Шароф Рашидов эди..." деган баҳога эътибор беринг!. Ҳар қандай ўзбекнинг ғурурини кўтарадиган ушбу китоб ҳақида қарийб икки ярим йилдан буён у барча доираларда қўлма қўл ўқилганига, китоб дўконларида унинг нархи 100 минг сўмга чиққанига қарамай, бирон-бир расмий доирада, мингдан ошиб бир ярим мингтага етиб қолган матбуотимизнинг биронтасида бирон сатр ақалли хабар маълумот босилмади. Фёдор Раззоқов деган муаллифнинг кимлиги ҳам кенг оммага ҳамон сирлигича қолмоқда. Бундай мавҳум сокинлик, лоқайдлик жамият бўғинларининг тирик ҳужайралардан маҳрумлигини , ўз тарихи, миллати шаънига бепарволигини кўрсатувчи барометр эмасми?. Рашидовни хуш кўрмайдиганлар бўлса бордир, ундан марҳамат кўрганлар ҳам озмунча эмас эди-ку?!. Марҳум Рашидовнинг Муҳтарам Президентимизнинг раҳнамолигида 1992 йил ўтган 75 йиллик юбилейи кунлари айтилган латифанамо ҳақиқат ёдга тушади: “Рашидовга тош отганларнинг 99 фоизи Рашидов қуриб кетган уйларда яшайдилар, қолган бир фоизи Рашидов ўлгандан кейин туғилгани учун аламидан тош отади”. Рашидов, кимгадир ёқадими-йўқми, у биринчи навбатда ўзбек халқининг фарзанди, ўзбеклар деб аталган юртни 35 йил бошқарган инсон, ахир!. Унинг номига айтилган ҳар қандай яхши-ёмон сўз миллатнинг кўксига келиб тегишини унутмаслигимиз керак. Оломонга томоша керак, лекин миллат томошабин бўлиб туролмайди.

Энди, Чамангул синглим, сизнинг чуқур саволингизга қайтсак, ундан узоқлашиб кетганлигим учун узр сўрайман. Исмат Хушевнинг муҳтарам Президентимиз ҳақидаги хотираларини ўқий олмаганимнинг объектив сабаблари ҳам бор. Биз кекса авлод, афсуски, интернетларни ёшлар каби чуқур "титкилаш" сирларини ўзлаштирганимизча йўқ. Бу бизнинг камчилигимиз,албатта. Лекин гап Президентимиз ҳақида борар экан, албатта топиб ўқишга ва ўшанда бу саволга тўлиқроқ, мукаммалроқ жавоб беришга ҳаракат қиламан. Масаланинг яна бир муҳим жиҳати борки, у ёки бу гуруҳларнинг манфаати ва буюртмасига кўз тикиб эмас, она Ватан ва она миллатга хизмат қилишдек холис ният билан енг шимарган бўлсангиз, марҳамат , қўлга қалам олишга шошилинг. Ёниб-куйиб, ёзаверинг, бизнинг юраклар сизнинг ҳар бир сатрингизга мунтазир. Бор ақл ва шууримиз билан қулоққа айланиб , сизни ўқишга, тинглашга тайёрмиз. Сиз қайси минбардан сўз қотишингизнинг бизга аҳамияти йўқ. Би-би-си сўзлайсизми, Озодликданми, бизга фарқи йўқ , миллатга молталаш эмас, жонталаш,ҳалол ва холис бўлсангиз, бас. Бошқаси бекор, деб ўйлайман. Тоқат ва эътиборингиз учун ташаккур!

Электрон почтамиз манзили: uzbek@bbc.co.uk

SMS телефон рақамимиз: +44 (0) 207 5571709

Бу мавзуда батафсилроқ