HRW: Eron Afg‘onlarni Suriya urushiga majburlamoqda

Image copyright Reuters

Inson huquqlarini himoya qilish Human Rights Watch tashkiloti tarqatgan hisobotga ko‘ra, Eron rasmiylari ayrim Afg‘on qochqin va muhojirlarini Suriyadagi urushga qatnashishga majbur qilmoqdalar.

Eron urushda Suriya Prezidenti Bashar al-Assadni qo‘llab-quvvatlab keladi, qurol-yarog‘ bilan ta‘minlaydi.

Bu dastaklov ichiga Afg‘on "ko‘ngillilari" deb atalayotgan jangarilar ham kiradi.

Bu jangarilarning maqsadi Suriyadagi Shialar uchun muqaddas qadamjo sanalgan joylarni muhofaza qilish ekanini aytadi Eron.

Human Rights Watch vakili Piter Bukertning Ovro‘poga yetib olishga muvaffaq bo‘lgan Afg‘oniston fuqarolari bilan o‘tkazilgan intervyularga asoslanib xabar tarqatishicha, Afg‘onlar urushga qo‘shilishga majbur etilmoqdalar.

Bosh tortganlarga Erondan deportatsiya qilish tahdidlari ham qilinmoqda.

"Umidsiz tanlov qarshisida qolgan ayrim Afg‘on erkak va o‘g‘il bolalari Eronni tark etib, Ovro‘poga ketishga majbur bo‘lganlar", deb aytgan Human Rights Watchning favqulodda vaziyatlar bo‘yicha direktori Piter Bukert.

Eronga ko‘ra, tarkibida Afg‘onlar ham bo‘lgan "Fotimiyon brigadasi" Iroq va Suriyadagi Shialar uchun muqaddas qadamjolarni IShIDga o‘xshagan Sunniy ekstremistlar hujumlaridan muhofaza qilmoqda.

Erondagi qudratli Inqilob qo‘riqchilari qo‘shinlari dastaklayotgan brigada Muhammad Payg‘ambar(SAV)ning qizi nomi bilan atalgan, uning maqbarasi Damashq shahri yaqinida joylashgan va Shialar uchun muqaddas ziyoratgohlardan hisoblanadi.

Ayrim xabarlarga ko‘ra, Bashar al-Assad kuchlarini dastaklayotgan qurolli guruhga qo‘shilgan Afg‘onlarga Eron fuqaroligi va oylik maosh taklif ham qilingan.

Eron Islomiy respublikasi o‘zining harbiylari Suriyadagi janglarda ishtirok etayotganini rad etib keladi.

Rasmiy Tehron so‘zlariga ko‘ra, Iroq va Suriya hududidagi qo‘mondonlari va generallari faqat "harbiy maslahatchilardir", xolos.

Ammo shunga qaramasdan, Eron, Afg‘oniston va ba‘zan Pokistondan bo‘lgan va Suriyada halok bo‘lgan "ko‘ngillilar"ning dafn marosimlari vatanlarida tez-tez bo‘lib turibdi.

Eronda taxminan 3 millioncha Afg‘on qochqini bor deb ko‘riladi.

Lekin shulardan 950 mingiga Eron hukumati qochqin maqomini bergan, qolganlarining boshpana izlovchi sifatidagi arizalari rad etilgan.

Human Rights Watch bilan suhbatlashgan yigirmadan ziyod Afg‘on o‘zi yoki qarindoshining Eron rasmiylari tomonidan Suriyadagi urush yollangani yoki urushda qatnashishga majburlangani haqida aytib berganlar.

Ulardan olti nafari so‘zlariga ko‘ra, Eron rasmiylari o‘zi yoki qarindoshini Tehron va Sheroz shaharlari yaqinidagi harbiy jamloqlarda tayyorgarlikdan o‘tkazganlarini aytgan.

Afg‘onlar Suriyaning qator hududlarida, xususan, Damashq atrofi, Halab, Homs, Dayr az-Zur, Hama, Latakiya va Isroil chegarasiga yaqin G‘o‘lon tepaliklariga yaqin joylarda janglarda qatnashganlari ma‘lum bo‘lgan.

  • BBC O‘zbek xizmati bilan Whatsapp, Telegram va Viber orqali bog‘lanishni istasangiz, telefonimiz: +44 78-58-86-00-02.
  • TELEGRAMDA ESA kanalimiz - https://telegram.me/bbcuzbek yoki BBCUZBEK
  • Instagram - BBC UZBEK
  • Twitter - BBC UZBEK
  • Odnoklassniki - BBC UZBEK
  • Facebook - BBC UZBEK
  • Google+ - BBC UZBEK
  • YouTube - BBCUZBEK (https://www.youtube.com/user/bbcuzbek)
  • Skype - bbcuzbekradio

Bu mavzuda batafsilroq