Ғарблик жиҳодчилар ал-Амрикий ва ал-Бритоний "ўлдирилган"

Image caption Ал-Амрикий ўзининг жиҳодий рэп қўшиқлари билан машҳур эди

АҚШ ва Британиядан бўлган икки нуфузли Исломий жангариялар ал-Шабаб гуруҳи билан чиқишолмай қолиши ортидан ўлдирилганлар. Бу ҳақида гувоҳлар Би-би-сига маълум қилишди.

Ал-Амрикий лақаби билан танилган Омар Ҳаммомий ва Усамо ал-Бритоний лақаби билан танилган асли покистонлик Британия фуқароси пойтахт Могадишунинг жануби-ғарбидаги қишлоқда тонгда юз берган ҳужумда нобуд бўлишган.

Улар бу йил ал-Шабаб сафидан чиқиб кетишлари ортидан яшириниб юрган эдилар.

Аввал ҳам бир неча бор ал-Амрикий ўлгани ҳақида хабарлар чиққанди.

Март ойида АҚШ Давлат департаменти ал-Амрикийни тутишга ёрдам берувчи ҳар қандай маълумот учун 5 миллион доллар мукофот пулини эълон қилганди.

"Ўткир зеҳнли синфком"

Ал-Амрикийга бўйсунган жангчилардан бири Би-би-сига ўз қўмондони ва ал-Бритоний Динсон шаҳрига яқин қишлоқда ал-Шабабга енгилганини билдирди.

У ал-Шабаб бу икки ғарбликнинг жасадларини ўз билан олиб кетганини айтди.

Унга кўра, уларнинг яна бир иттифоқчиси бўлмиш мисрлик Хадап ал-Масарий таслим бўлган.

Маҳаллий яшовчилар ва ал-Шабаб ичидаги юқори даражали манба икки жиҳодчининг ўлимини тасдиқладилар.

Икки ғарблик жиҳодчи июнь ойида ал-Шабабдан ажралиб чиққан номдор Исломий жангари Шайх Ҳассан Даҳир Авейснинг иттифоқчилари бўлишган.

Шайх Ҳассан Даҳир Авейс ҳозирда БМТ томонидан қўллаб-қувватланувчи Сомали ҳукумати турмасида сақланмоқда.

Би-би-сининг Сомали хизмати таҳлилчиси Муҳаммад Муҳаммаднинг айтишича, ал-Шабаб ажралиб чиққан жаноб Авейснинг тарафдорларига овни бошлаган.

Жаноб Авейс ал-Шабабнинг раҳбари Аҳмад Абди Годандан мўътадилроқ деб кўрилади. Аҳмад Абди Годан халқаро жиҳод мақсадларига эга.

Ал-Амрикий YouTubeда пайдо бўлган ўзининг рэп усулидаги жиҳодий қўшиқлари билан ном чиқарганди.

У Алабама штатининг Дафни шаҳрида катта бўлган. Унинг Дафнидаги дўстлари у мактабда ўзининг ўткир зеҳни ва ҳаммага ёқадиган характери билан ном чиқаргани, ва синфком бўлганини айтишган.

Image caption Ал-Шабаб бугунда халқаро жиҳод мақсадларига эга

Унинг мактабдошларидан бири Жеймс Калвейхаусга кўра, унинг отаси суриялик сунний мусулмон, онаси эса жанубий баптист насроний бўлишган.

Жаноб Калвейхаус Би-би-сига ал-Амрикийнинг радикаллашуви у 2011 йилда ўсмир бўлиб Сурияга сафар қилганидан сўнг бошланганини айтди.

Йиллар оша у тобора анъанавий Исломга амал қила бошлаган, ва ўз отасидан ҳам анъанавийроқ бўлиб етишган.

У 2006 йилда Сомалига кўчиб ўтиб, ал-Шабаб сафига қўшилган ва гуруҳдаги энг юқори даражали лавозимлардан бирини эгаллаган.

Фатво

Сомалида икки хорижий жангарининг ўлими борасидаги хабар чиқишидан бир кун аввал 160 нафар етакчи Исломий уламолар ал-Шабабга Исломда ўрин йўқ дея фатво чиқарганлар.

Найробида жойлашган таҳлилчи Муҳаммад Абдуллаҳийнинг Би-би-сига айтишича, бу қадар нуфузли уламолар томонидан чиқарилган фатво кўпларнинг ал-Шабабга бўлган муносабатини ўзгартириши мумкин, бироқ гуруҳ раҳбариятини йўлдан қайтармаса керак.

"Фатвода ал-Шабабга бошпана берманг, дастак берманг, улар ҳақида хавфсизлик кучларини огоҳ қилинг дейилади," - дейди таҳлилчи.

Бироқ, унга кўра, ал-Шабабга иқтисодий ночорлик туфайли қўшилган ёшларга иш жойлари ва имкониятлар яратиб бериш керак.

Фатво Президент Ҳассан Шайх Муҳаммад томонидан уюштирилган аксил-экстремизм анжумани якунида эълон қилинган.

У Сомали президентлигига бир йил аввал сайланар экан, 20 йилдирки давом этаётган жангларга нуқта қўйишни ваъда қилганди.

Ҳукуматпараст қўшинлар ал-Шабабни қатор муҳим шаҳарлардан сиқиб чиқаришган, лекин гуруҳ ҳамон кичикроқ шаҳарлар ва қишлоқларни назорат қилади.