Đề xuất tăng học phí đại học ở Anh

browne report
Image caption Bìa bản báo cáo độc lập về tình hình tài chính sinh viên và tài trợ trường đại học, với nhan đề "Bảo vệ vững bền tương lai giáo dục đại học"

Bản báo cáo độc lập về tình hình tài trợ các trường đại học và tài chính sinh viên Anh, còn được gọi là báo cáo Browne, do Ngài Browne chủ trì thực hiện từ tháng 11/2009, vừa được công bố ngày 12/10/2010.

Theo đó, báo cáo này kiến nghị chính phủ dỡ bỏ mức học phí trần - tối đa 3.290 bảng Anh - đang được áp dụng tại các trường đại học Anh. Tuy nhiên, nếu trường đại học nào thu tiền học phí hơn mức 6.000 bảng Anh/sinh viên/năm thì trường đó phải chịu thuế thu nhập. Khoản thuế này sẽ được đóng ngược lại cho Bộ Tài chính để trang trải chi phí Bộ này bỏ ra khi cho sinh viên mượn tiền đóng học phí.

Hiện tại, sinh viên tốt nghiệp đại học ở Anh không phải trả nợ học phí nếu thu nhập hàng năm của họ dưới ngưỡng 15.000 bảng Anh. Nhưng theo kiến nghị của báo cáo Browne, ngưỡng thu nhập mới sẽ là 21.000 bảng Anh. Đồng thời, lãi suất cho vay học phí được nhà nước trợ cấp 1.5% hiện nay cũng sẽ được nâng lên bằng với chi phí vay tiền nhà nước phải trả, hiện đang ở mức 2.2%, sau đó lại còn phải cộng thêm lạm phát.

Số năm trả nợ học phí, trước khi được xóa nợ, cũng được kiến nghị tăng từ 25 năm lên 30 năm.

Tại sao phải thay đổi?

Lập luận chính để báo cáo Browne kiến nghị những thay đổi trên mang âm hưởng của phương châm 'nhà nước và sinh viên cùng làm'. Mở đầu bản báo cáo, Ngài Browne nói: "Tấm bằng đại học mang lại lợi ích cho người được cấp bằng, giúp họ đóng góp nhiều hơn cho xã hội và có thu nhập cao hơn, đồng thời mang lại lợi ích cho quốc gia qua việc giúp tăng trưởng kinh tế cao hơn và cải thiện môi trường xã hội." Lô-gic của lập luận có vẻ đơn giản: nếu cả hai bên - nhà nước và sinh viên - cùng có lợi thì cả hai bên sẽ cùng gánh chịu chi phí trong việc mưu cầu lợi ích đó.

Liên tục trong nhiều năm qua tại Anh, nhu cầu học đại học ngày càng tăng trong khi kinh phí tài trợ của nhà nước mặc dù có tăng 25% dưới thời chính phủ của đảng Lao động từ 1997 đến 2009, nhưng riêng năm 2010-2011, ngân sách nhà nước đầu tư vào giáo dục đại học đã giảm xuống còn 449 triệu bảng. Chính phủ liên minh giữa hai đảng Bảo thủ và Dân chủ tự do lên cầm quyền tại Anh tháng 05/2010 vừa qua đã cắt thêm 211 triệu bảng và giảm số sinh viên được vào học đại học từ 20.000 xuống còn 10.000 người.

Trong bối cảnh đó, các trường đại học ở Anh dường như bị dồn vào 'bước đường cùng' là phải tăng học phí để có thể tiếp tục vận hành.

Các trường đại học ở Anh được tài trợ kinh phí như thế nào?

Kinh phí hoạt động của các trường đại học trên toàn Vương quốc Anh đến từ ba nguồn chính: học phí, tài trợ của chính phủ và các nguồn khác như ngân sách tài trợ nghiên cứu, đầu tư và tiền quyên được từ các quỹ từ thiện. Năm 2008-2009, học phí do sinh viên đại học trong và ngoài nước Anh chiếm 29% tổng ngân sách. Tiền tài trợ từ các cơ quan nhà nước chiếm 35%. Còn lại khoảng 35% là từ các nguồn khác kể trên.

Làm một con toán đơn giản để hiểu rõ hơn tình thế eo hẹp các trường đại học ở Anh có thể sẽ phải đối mặt nếu ngày 20/10 sắp tới chính phủ liên minh công bố cắt giảm ngân sách tài trợ cho giáo dục đại học.

Giả sử một tấm bằng đại học tốn 7.000 bảng Anh để đào tạo, trong đó có 3.000 bảng Anh thu được từ học phí, còn lại là từ kinh phí nhà nước. Theo mô hình kiến nghị của báo cáo Browne, nếu nhà nước cắt giảm 80% ngân sách tài trợ cho việc giảng dạy đại học thì tất cả các trường đại học sẽ phải thu 6.000 bảng tiền học phí để đền bù vào nguồn kinh phí bị cắt.

Điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến sinh viên đại học?

Image caption Cải cách học phí có thể khiến tấm bằng đại học ở Anh thuộc hàng đắt đỏ nhất thế giới.

Theo nhận định của Hiệp đoàn sinh viên quốc gia, sinh viên tốt nghiệp đại học ở Anh sẽ mang nợ "đầm đìa" sau khi học xong ba năm đại học, với khoảng nợ ước tính lên đến khoảng 30.000 bảng. Còn theo lời của một giảng viên thuộc Hiệp hội các trường đại học cao đẳng Anh thì nếu các đề xuất trên được chính phủ thông qua thì bằng cấp đại học của Anh sẽ thuộc hàng đắt đỏ nhất thế giới.

Một cuộc phỏng vấn nhanh do BBC News thực hiện với các sinh viên cũng cho thấy cảm nghĩ chung của họ là "sẽ gặp nhiều khó khăn", nhất là đối tượng sinh viên có hoàn cảnh gia đình không được khá giả.

Lập trường của chính phủ liên minh như thế nào?

Trước đợt bầu cử vào tháng 05/2010 tại Anh, đảng Bảo thủ đã không nêu rõ lập trường của mình về vấn đề học phí đại học. Đảng này chỉ tuyên bố sẽ chờ kiến nghị của Báo cáo Browne. Trong khi đó, đảng Dân chủ tự do thì vận động tranh cử với cam kết sẽ xóa bỏ học phí đại học trong thời hạn sáu năm.

Nhưng giờ đây, trước giấy trắng mực đen của bản báo cáo Browne, ông Vince Cable, Bộ trưởng Kinh doanh của chính phủ liên minh lại chấp thuận đề xuất tăng học phí và nói kế hoạch xóa học phí "không còn khả thi" nữa.

Việc làm này đặt đảng Dân chủ tự do vào tình huống chính trị cực kỳ khó khăn.

Như để trấn an dư luận, ông Cable nói ông vẫn muốn nghe thêm các ý kiến khác trước khi đệ trình lên chính phủ liên minh hồi âm chính thức về việc này.

Quyết định cuối cùng sẽ được công bố vào ngày 20/10 sắp tới.