Tôm sẽ là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của VN?

Tôm Việt Nam đạt 3,1 tỷ đô la xuất khẩu trong năm 2016 Bản quyền hình ảnh STR/AFP/Getty Images
Image caption Tôm Việt Nam đạt 3,1 tỷ đô la xuất khẩu trong năm 2016

Chính phủ tuyên bố mục tiêu nâng phát triển ngành tôm Việt Nam, hướng tới tăng cường xuất khẩu, và kêu gọi đầu tư từ các ngân hàng thương mại nhằm giúp nâng sản lượng.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong Hội nghị ngành tôm Việt Nam, tổ chức hôm 6/2/2017 tại Cà Mau, đặt mục tiêu đến năm 2025 đạt tỷ trọng xuất khẩu 10 tỷ đô la một năm.

"Ngành tôm phải phát triển bền vững và phấn đấu đạt 10% GDP quốc gia," báo chí trong nước dẫn lời Thủ tướng Phúc.

Trong lúc đó, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho rằng tiềm năng phát triển của ngành tôm là rất khả quan, "miễn là chúng ta có khát vọng, có quyết tâm".

Mặt hàng quan trọng

Ngành tôm đã rất hy vọng sẽ phát triển tốt nhờ Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), là hiệp định mà các thành viên tham gia chiếm tới gần nửa các thị trường xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Tuy nhiên, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút khỏi TPP khiến việc này trở nên không thuận lợi như mong muốn.

Hoa Kỳ là nơi nhập nhiều tôm nhất từ Việt Nam.

Bản quyền hình ảnh STR/AFP/Getty Images

Trong chín tháng đầu năm 2016, lượng tôm sang thị trường Mỹ chiếm 23% tổng xuất khẩu của Việt Nam, đạt hơn 520 triệu đô la.

Xuất khẩu tôm của Việt Nam gần đây đem về doanh số cao hơn xuất khẩu gạo, khiến tôm trở thành mặt hàng nông nghiệp xuất khẩu có giá trị thứ hai, chỉ sau cà phê.

Giá trị xuất khẩu đạt 3,1 tỷ đô la trong 2016, năm được cho là thành công của ngành này, chiếm khoảng 45% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

Giới chuyên gia dự đoán trong năm 2017, tỷ trọng xuất khẩu tôm sẽ đạt 3,3 tỷ đô la.

Khả năng cạnh tranh

Tuy nhiên, xét về thế cạnh tranh, ngành nuôi tôm Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong vấn đề giá cả trên thị trường quốc tế.

Giá tôm nguyên liệu nhập khẩu có xu hướng rẻ hơn tôm nuôi trong nước, khiến các doanh nghiệp mua tôm, chủ yếu là từ Ấn Độ, về chế biến xuất khẩu thay vì mua nguyên liệu tôm trong nước

Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) tại đại hộ toàn thể hội viên hồi tháng 8/2016 nói chỉ riêng trong năm 2015, hàng thủy sản nguyên liệu mà Việt Nam nhập khẩu vào để phục vụ hoạt động chế biến, xuất khẩu lên tới gần 1 tỷ đô la, với 40% là mặt hàng tôm.

Tuy nhiên, đây lại là một trong những lý do khiến mặt hàng tôm Việt Nam bị hạn chế đường vào các thị trường lớn như châu Âu do nghi vấn gian lận xuất xứ.

Chất lượng sản phẩm cũng là vấn đề khiến sản phẩm tôm Việt Nam gặp khó khăn trong xuất khẩu.

Trong một cuộc hội thảo tổ chức hồi tháng 8/2016, một số chuyên gia cho rằng biện pháp nuôi tôm hiện nay của Việt Nam vẫn dựa vào việc sử dụng kháng sinh và hóa chất xử lý môi trường, dẫn đến việc sản phẩm tôm có thể không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm để nhập khẩu vào các thị trường có yêu cầu cao.

Ông Lê Văn Quang, Phó chủ tịch Vasep đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Quản trị Minh Phú Corp, một trong những nhà xuất khẩu tôm lớn nhất Việt Nam, được trang VietnamNet trích lời nói tại hội thảo cần đặt mục tiêu sản xuất tôm sạch hơn, nhưng với giá thành rẻ hơn mới có thể có sức cạnh tranh tốt.

'Tôm - lúa' và thiên tai xâm nhập mặn ở VN

Thiên tai ngập mặn tràn vào miền Tây