Fannie Mae và Freddie Mac một năm sau

Image caption Fannie Mae vừa công bố số lỗ 15,2 tỷ trong quý 2 năm nay

Ngày 7 tháng Chín năm ngoái, cuộc khủng hoảng tài chính tại Mỹ bắt đầu sau khi chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố nắm quyền quản lý hai quỹ tín dụng địa ốc lớn là Fannie Mae và Freddie Mac.

Hôm 7/9/2008, Bộ Ngân khố đồng ý đổ vào vụ này gần 200 tỷ đôla để cứu nợ và đó mới chỉ là màn dạo đầu của cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện, dẫn tới sự sụp đổ của ngân hàng đầu tư Lehmans một tuần sau đó.

Một năm nhìn lại, vụ Fannie Mae và Freddie Mac vẫn còn gợi lại nhiều tranh luậ́n.

Nay thị trường địa ốc của Hoa Kỳ đã hoạt động trở lại dù còn rất chậm sau cơn choáng vì cuộc khủng hoảng tháng Chín 2008, mở đầu bằng việc Cục Nhà cửa Liên bang nắm và kiểm soát cả phần tài sản lẫn các hoạt động của Fannie Mae và Freddie Mac.

Đảm bảo an toàn

Quyết định đặt Fannie Mae và Freddie Mac dưới quyền quản trị của Liên bang được giải thích là nhằm đảm bảo thu chi cân bằng và an toàn cho hoạt động tín dụng.

Những người ủng hộ chủ trương này tin rằng nhờ đó mà thị trường địa ốc của Mỹ, nơi Fannie Mae và Freddie Mac là hai người khổng lồ, không bị sụp đổ với hậu quả không ai lường trước.

Nhưng những người phản đối thì cho rằng quyết định đó, cũng không ngăn được cơn bão tố bùng nổ ra tại khu tài chính Wall Street ngay sau đó, khiến một người khổng lồ khác, ngân hàng đầu tư Lehmans bị phát sản.

Nhìn lại thì ai cũng đồng ý rằng quyết định của chính phủ Mỹ là bất đắc dĩ, vì tình thế bắt buộc dù Fannie Mae và Freddie Mac chiếm tới 45% tín dụng địa ốc cả nước.

Còn về chi tiết kỹ thuật của vụ nắm quyền kiểm soát Fannie Mae và Freddie Mac, đây cũng không hẳn là một vụ quốc hữu hóa theo kiểu kinh điển.

Trên thực tế, việc làm chủ sở hữu của hai tập đoàn mà chỉ có nghĩa chính phủ chuẩn thuận một ban điều hành mới.

Theo ông Douglas Elliott từ Viện Brookings Institution ở Washington thì, chính phủ không chỉ bổ nhiệm các nhà quản trị cao nhất một cách có hiệu quả, hay nói cách khác là chuẩn thuận các vị trí đó, mà còn đổ nhiều tiền vào.

Theo ông, đây chính là tiền của người dân đóng thuế nên thực tế là chính người đóng thuế "làm chủ Fannie và Freddie", dù không phải "làm chủ" về mặt thủ tục.

'Mae và Mac phải sống'

Một năm sau, hiện tại Hoa Kỳ đang có ý tưởng phải làm gì tiếp với hai tập đoàn tín dụng địa ốc Fannie Mae và Freddie Mac.

Nhưng cũng mới trong tháng 8 vừa qua, Fannie Mae xin thêm 10,7 tỷ đôla nữa từ chính quyền Liên bang, sau khi công bố số lỗ 15,2 tỷ.

Dù khoản thua lỗ thấp hơn 23,2 tỷ trong quý 2 năm 2009, đây không phải là dấu hiệu tốt.

Theo hãng tin Reuters tuần qua thì Hiệp hội Ngân hàng Địa Ốc Hoa kỳ, tức US Mortgage Bankers Association đề nghị Hạ viện hãy cho phép cải tổ Fannie Mae và Freddie Mac thành các ngân hàng địa ốc nhỏ, với điều khoản đảm bảo tín dụng của chính phủ, để họ tiếp tục hoạt động.

Hai tập đoàn này đã có truyền thống là công ty tư nhân lâu đời, Fannie từ thập niên 1930, Freddi từ những năm 1970 nhưng cũng đều do chính phủ lập ra nhằm "thúc đẩy" thị trường cho vay tiền mua nhà của dân.

Vai trò chính của họ là đảm bảo cho các ngân hàng nhỏ hơn. Việc duy trì hoạt động của Fannie và Freddie không chỉ giúp cho thị trường địa ốc hoạt động mà còn giữ bình ổn cho giá trị nhà cửa, thậm chí cả tiền tiết kiệm dành cho giáo dục, và cả tiền hưu bổng.

Vì thế, mọi thay đổi đối với hai tập đoàn này sẽ còn được theo dõi kỹ càng.

Tin liên quan