"Chưa thông suốt bài học" về khủng hoảng

Một cơ quan nghiên cứu lên tiếng cảnh báo rằng chưa một ai rút tỉa được bài học về khủng hoảng tài chính, một năm sau khi ngân hàng Lehman Brothers sụp đổ.

Viện Nghiên cứu về Chính sách Công cộng (Institute for Public Policy Research IPPR) nói rằng việc các giới chức tài chính tại Anh trở về với "văn hóa tặng thưởng" cho thấy rằng tiến trình đổi mới thực sự trong lãnh vực này "rất hạn chế".

Cảnh báo này cũng đã được Tổng thống Hoa Kỳ ông Barack Obama cảnh báo trong bài diễn văn theo đó có tình trạng tự mãn trong lãnh vực ngân hàng.

Thủ tướng Anh ông Gordon Brown cũng nói rằng "công việc còn dang dở" trong các ngân hàng.

Cứu vãn

Trong năm qua, nền kinh tế thế giới đã bị xáo trộn ở cường độ chưa từng thấy kể từ khi thế giới bị Đại Khủng Hoảng hồi năm 1929.

Lehman Brothers, một thời là ngân hàng đầu tư lớn thứ tư tại Hoa Kỳ, đã nạp đơn xin được bảo vệ theo điều luật Chapter 11 về phá sản vào hừng sáng ngày 15 tháng Chín năm 2008.

Cùng lúc, ngân hàng Bank of America loan báo tiếp quản ngân hàng Merrill Lynch để cứu cho ngân hàng này khỏi bị phá sản.

Các nước trên thế giới vì hệ quả đã phải "rót" hàng tỷ đôla vào trong hệ thống tài chính của họ qua các biện pháp cứu vãn ngân hàng, trợ giúp từ ngân hàng trung ương và chính phủ các nước phải đưa ra cái gói "kích cầu" để giữ cho kinh tế của các nước đó khỏi bị sụp đổ.

Tại Anh Quốc, cơ quan tín dụng Northern Rock bị quốc hữu hóa và ngân hàng Royal Bank of Scotland đã phải chịu để cho chính quyền kiểm soát.

Hoa Kỳ đã quốc hữu hóa các cơ quan tín dụng khổng lồ là Fannie Mae và Freddie Mac, và nắm quyền kiểm soát công ty bảo hiểm lớn nhất nước là AIG. Chính phủ cũng đã mua một số lớn cổ phần của ngân hàng Citigroup.

Ông Obama và Quốc Hội thông qua gói kích cầu trị giá 787 tỷ đôla Mỹ được biết dưới tên gọi là Đạo luật về Phục Hồi và Tái Đầu Tư (American Recovery and Reinvestment Act) và Trung Quốc cũng đã công bố một khoản tiền 586 tỷ đôla Mỹ với mục đích tương tự.

Nay có quan ngại là trong lúc các ngân hàng bắt đầu phục hồi, thì họ chưa áp dụng các biện pháp để ngăn ngừa cơn khủng hoảng tái diễn.

Ông Tony Dolphin, kinh tế gia hàng đầu tại Viện IPPR nói: "Đáng lý ra, các hồi chuông cảnh tỉnh phải được gióng lên vào lúc nền tài chính bắt đầu có dấu hiệu phục hồi, tuy nhiên, cho tới nay chưa có bằng chứng nào cho thấy là các người soạn thảo chính sách đang áp dụng các biện pháp để bảo đảm rằng đợt phục hồi sắp tới sẽ được thăng bằng hơn đợt trước đây."

Bản phúc trình cảnh báo là trừ phi một biện pháp được thi hành khẩn cấp, bằng không cơn khủng hoảng ngân hàng rất có thể chưa phải là cơn khủng hoảng cuối cùng.

'Thái độ tắc trách'

Hôm thứ Hai, Tổng thống Obama đã cảnh báo các ngân hàng họ đang làm ngơ các bài học rút tỉa được từ cơn khủng hoảng tài chính.

Ông kêu gọi giới tài chính Wall Street hãy ủng hộ "đổi mới hệ thống tài chính với lòng kỳ vọng sâu xa nhất từ khi xảy ra cuộc Đại Khủng Hoảng”.

Theo đề nghị của ông Obama, Tòa Bạch Ốc sẽ giao cho Ngân Hàng Trung Ương, Quỹ Dự Trữ Liên Bang nhiều quyền hạn đối với các cơ quan tài chính khổng lổ và khả năng tịch biên các ngân hàng mà sự sụp đổ của họ sẽ đe dọa tới nền kinh tế quốc dân.

Ông cũng muốn thành lập một cơ quan giám sát mới có tên gọi là Cơ quan Bảo vệ Tài chính cho người Tiêu Dùng (Consumer Financial Protection Agency), để theo dõi giám sát các khoản tín dụng để mua nhà, mua xe hơi và thẻ tín dụng. Ủy Ban Thương Mại Liên Bang (Federal Trade Commission) cũng sẽ được giao cho nhiều quyền hạn mới để bảo vệ người tiêu dùng.

Tất cả các đề nghị này đều bị giới ngân hàng chống đối kịch liệt.

Thượng đỉnh G20

Tổng thống Obama đưa ra các đề nghị này giữa lúc Thủ tướng Anh Gordon Brown nói rằng ông cương quyết động viên các nguyên thủ quốc gia đến tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 tại Pittsburgh vào tuần tới rằng họ phải "hoàn tất công tác dang dở" là phải dọn dẹp sạch sẽ kể cả việc ấn định các quy định về khoản tiền thưởng.

Nhóm 20 quốc gia giàu nhất thế giới (G20) gặp nhau để bàn thảo về tình hình kinh tế toàn cầu.

Các khoản tiền thưởng cho các nhân vật chóp bu tại các ngân hàng bị đổ lỗi là đã khuyến khích họ dễ chấp nhận rủi ro và dễ đưa ra các động thái mà đã tạo ra khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế.

Nhóm G20 đã đồng ý rằng nên hoãn lại các khoản tiền thưởng với mục đích thưởng cho các thành công trong dài hạn chứ không nên thưởng cho vụ làm ăn ngắn hạn bất chấp rủi ro, tuy nhiên cho tới nay nhóm G20 chống đối việc ấn định một "mức trần" cho các vụ tưởng thưởng này.

Trong một cuộc phỏng vấn dành cho đài BBC nhân kỷ niệm một năm ngày ngân hàng Lehman Brothers sụp đổ, Thủ tướng Brown nói rằng thế giới cần phải có hành động chung để dọn dẹp sạch sẽ lãnh vực này.

Viện IPPR cũng nói rằng cần phải có một sự phối hợp rộng lớn hơn và gợi ý rằng các nước như là Trung Quốc và Ấn Độ cần được giao cho một vai trò lớn hơn trong các định chế như là Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế chẳng hạn.

Viện IPPR kêu gọi các nước phải đồng ý với nhau về các nguyên tắc điều hành ngân hàng để đi đến một hệ thống tài chính hoạt động vì quyền lợi của toàn thể nền kinh tế.

Tin liên quan