Đánh bạc cho tương lai

Image caption Với lớp trẻ ở Trung Quốc thi được vào đại học là con đường tốt nhất cho tương lai

Kỳ thi tuyển sinh đại học đang diễn ra tại Trung quốc. Năm nay, có nhiều chiến dịch "chống gian lận" được chính quyền đưa ra áp dụng.

Theo Tân Hoa Xã, tại một số tỉnh như Phúc Kiến, hệ thống giám sát không dây đang được kiểm tra để thử khả năng phát hiện kỹ năng gian lận trước kỳ thi.

Gian lận thi cử đã trở thành một chủ đề thường xuyên được nhắc tới trong các kỳ thi vào đại học ở Trung Quốc. Kể từ khi cánh cửa vào đại học là con đường duy nhất dẫn tới một tương lai tươi sáng hơn thì việc gian lận đã trở thành một canh bạc đáng giá cho tương lai.

Các biện pháp che giấu sáng tạo và thông minh ngày càng trở nên quan trọng. Và trong thời đại nay thì các thiết bị không dây càng khiến cho việc phát hiện hành vi gian lận càng trở nên khó khăn hơn.

Các thiết bị được điều chỉnh tới mức có "kiểu dáng không thể phát hiện", chẳng hạn như dưới dạng đồng hồ, hòn tẩy, cặp kính mắt. Các tai nghe cỡ bằng hạt gạo thậm chí còn được gài vào sâu trong tai để tránh bị phát hiện. Ngay cả sau khi hệ thống kiểm tra nghiêm ngặt được đưa ra áp dụng để phá sóng thì các công nghệ chống phá sóng vẫn hoạt động tốt để đảm bảo việc gian lận vẫn diễn ra an toàn.

Con đường duy nhất?

Câu hỏi đặt ra là tại sao người Trung Quốc lại quá thiết cốt với việc gian lận như vậy? Để trả lời cho câu hỏi này, tôi nghĩ có lẽ trước tiên phải hỏi vì sao người Trung Quốc lại quá thiết cốt với việc vào được trường đại học.

Hồi còn nhỏ, tôi được mẹ dạy rằng "tầng lớp trên" có nghĩa là "thông minh hơn" chứ không phải là "giàu có hơn". Một người Trung Quốc không nhất thiết phải được kính trọng chỉ bởi có tiền. Thậm chí lớp doanh nhân còn từng bị loại khỏi "tầng lớp trên".

Tôi vẫn nhớ rõ là mình được mọi người nói rằng: "cháu ngoan lắm, chắc chắn rồi đây khi lớn lên cháu sẽ vào được đại học."

Tại Trung Quốc, một đứa trẻ ngoan luôn được gắn với chuyện sẽ vào được đại học, bởi đó là điều mà một đứa trẻ được nuôi dạy tử tế cần phải làm được.

Tại Trung Quốc, sự tôn kính dành cho giới trí thức khiến trường đại học trở thành cánh cửa duy nhất dẫn tới "tầng lớp trên".

Nếu cánh cửa đó chỉ mở ra rất có thể là một lần duy nhất trong đời, và nó sẽ quyết định vị trí của bạn trong một xã hội phân tầng giai cấp rõ rệt, thì tôi chắc rằng bạn muốn mở được nó ra bằng mọi giá, mà có khi phải đánh đổi bằng cả sự trung thực.

Liệu có còn cánh cửa nào khác mở ra một tương lai triển vọng cho giới trẻ Trung Quốc không?

Tôi nghĩ là có. Ngày nay, ngày càng nhiều bạn trẻ hướng tới việc chọn trường hướng nghiệp hoặc cao đẳng trung học thay vì vào đại học. Họ có thể là thợ quét vôi, là người bán hàng hay nhân viên thu ngân, nếu muốn.

Trở thành người của "tầng lớp trên" không phải là con đường đi duy nhất trong đời.

Thế nhưng chừng nào mà tâm lý trọng "tầng lớp trên" vẫn còn ăn sâu trong suy nghĩ của người Trung Quốc, thì chuyện phá vỡ "độc quyền đại học" tại Trung Quốc sẽ vẫn còn là điều không thể.