Cập nhật: 15:57 GMT - thứ ba, 18 tháng 1, 2011

"Wikipedia quá phức tạp với nhiều người"

Wikipedia

Jimmy Wales

Trang mạng Wikipedia còn quá phức tạp với nhiều người mặc dù mục đích của nó chính là "bách khoa toàn thư miễn phí mà bất cứ ai cũng có thể chỉnh sửa", theo người sáng lập trang này.

Ông Jimmy Wales cho BBC News biết ông muốn có một thế hệ mới những người đóng góp cho trang này, với sự tham gia của nhiều phụ nữ hơn nữa.

Trang bách khoa toàn thư trực tuyến, vốn tròn 10 tuổi vào ngày 15 tháng Giêng, là một trong năm trang web phổ biến nhất thế giới.

Trang này nhắm vào việc tăng người sử dụng từ 400 triệu lên 1 tỷ vào năm 2015. Nhưng tăng trưởng đòi hỏi một giao diện mới, theo ông Wales.

"Chúng tôi sẽ phải hỗ trợ những người sử dụng hệ thống cũ của chúng tôi bởi vì họ góp tay xây dựng trang web," ông nói. "Nhưng chúng tôi cũng cần phải có một lộ trình dành cho những người sử dụng mới."

Ông Wales cho biết nhiều người đã "sợ" đóng góp cho trang web với việc phải sử dụng một mã đôi khi phức tạp mà vẫn được biết tới là mã 'Wiki mark up,' - vốn cần cho việc soạn các mục từ.

"Nếu bạn nhấp chuột vào mục soạn thảo (edit) và bạn thấy một số cú pháp Wiki rồi một số bảng cấu trúc lạ lẫm - rất nhiều người theo đúng nghĩa đen là rất sợ.

"Họ là những người tốt và họ không muốn phá vỡ cái gì đó."

Cũng như các sáng kiến như "kèm cặp một người sử dụng" (adopt), cho phép các thành viên Wikipedia có kinh nghiệm nhận kèm cặp một người sử dụng mới, ông Wales cho biết công ty Wikia của ông, đang tiến hành nhiều công việc thiết kế đơn giản, giúp tạo ra những công cụ soạn thảo theo lối "những gì bạn thấy là những gì bạn sử dụng được".

"Chúng tôi đang phát hành tất cả nguồn mở đó và Wikipedia có thể sẽ áp dụng một số trong đó."

Mô hình tài chính

Wikipedia

Wikipedia

Tuy nhiên, ông Wales cho biết một trong những thay đổi mà ông sẽ không thực hiện sẽ là về mô hình tài chính của trang web.

Trang này hiện đang hoạt động như một tổ chức phi lợi nhuận được tài trợ bởi sự đóng góp, quyên góp từ người sử dụng.

"Chúng tôi vừa hoàn thành buổi quyên góp trong năm - chúng tôi đã quyên được 16 triệu USD, nhanh hơn những gì mà chúng tôi từng làm được trước đó," ông nói.

Đối với nhiều người, khuôn mặt của ông Wales sẽ trở nên quen thuộc trên các biểu ngữ được chạy trên trang web kêu gọi sự đóng góp.

Ông Wales nói rằng ông đã cố gắng kháng cự lại việc sử dụng hình ảnh của mình, nhưng việc thử nghiệm với người sử dụng cho thấy tổ chức nhận được nhiều tiền hơn bằng cách sử dụng hình ảnh của ông.

"Những biểu ngữ kêu gọi vốn sử dụng hình ảnh này tỏ ra tốt hơn những cái khác với tỷ lệ hai so với một," ông nói. "Tôi nghĩ mọi người có lẽ vì không muốn nhìn thấy cốc xấu xí quyên tiền của tôi nữa. Nên họ nghĩ: 'Hãy cho vị này tiền, để anh ta biến đi'."

Ông Wales cho biết, mô hình tài trợ "rất ổn định", nhưng thừa nhận nó cũng "hạn chế" một số điều mà trang web có thể làm.

"Chúng tôi không có nhiều tiền - chúng tôi đang vận hành một trang web với 408 triệu khách vào chỉ có hơn 20 triệu USD," ông nói. "Tôi nghĩ chúng tôi là tổ chức từ thiện hiệu quả nhất theo nghĩa có thể tác động tới một số lượng rất lớn người sử dụng, trong khi chỉ có một số tiền nhỏ."

Tuy nhiên, ông Wales nói rằng ông không bị cám dỗ để biến trang này thành một tổ chức thương mại để kiếm được nhiều tiền hơn.

"Nếu bạn nhìn vào những áp lực mà các doanh nghiệp thương mại phải chịu sẽ thấy - lúc thì phải cần tạo ra các doanh số ngần này hàng quý, lúc thì phải kiếm được ngần kia số tiền."

Ông thừa nhận trang web có thể vận hành như một tổ chức phi lợi nhuận được hỗ trợ bởi quảng cáo, nhưng một lần nữa khẳng định không có kế hoạch thay đổi gì trong lĩnh vực này.

"Quan điểm của chúng tôi là chúng tôi luôn luôn làm được điều đó nếu chúng tôi cần."

'Động thái đề phòng'

Wikileaks

Một người ủng hộ trang mạng 'thổi còi' Wikileaks.

Ông Wales cũng tận dụng cuộc phỏng vấn để làm rõ về mối liên hệ giữa tổ chức của ông và tổ chức thổi còi Wikileaks.

"Cốt lõi công việc của họ không phải là về Wiki gì cả - Wikipedia là một quá trình chỉnh sửa hợp tác, đó là một nhóm người đến với nhau để hợp tác viết một cái gì đó. Còn những gì mà Wikileaks đang làm là thu nhận các tài liệu và rò rỉ chúng ra."

Tuy nhiên, ông cho biết, nhiều người đã lẫn lộn - kể cả an ninh sân bay, ông nói.

Nhưng hai tổ chức vẫn còn một số ít những 'liên hệ' nhẹ với nhau.

Về mặt kỹ thuật, công ty Wikia cho đến tuần này vẫn sở hữu hợp pháp các tên miền bao gồm wikileaks.net, wikileaks.com và wikileaks.us.

"Chúng tôi đã chuyển các miền này cho họ, nhưng họ chưa bao giờ hoàn tất phần kỹ thuật," ông Wales nói. "Tất cả họ cần làm là đăng và hoàn thành việc chuyển giao nhưng họ chưa bao giờ thực hiện điều đó."

Ông cho biết các tên miền đã được đăng ký mang tính "đề phòng" khi Wikileaks khai trương vào năm 2006.

"Khi lần đầu tiên ra mắt, họ đưa ra một thông cáo báo chí nói rằng họ là 'Wikipedia của những bí mật', mà lẽ ra có thể là một hành vi vi phạm thương hiệu.

"Do đó, ai đó trong cơ quan của tôi đã đăng ký hai hoặc ba tên miền."

Ông nói rằng ông thường xuyên cố gắng để nhắc nhà sáng lập Wikileaks, ông Julian Assange hoàn tất giao dịch, nhưng không đạt được kết quả nào.

"Ai đó cho tôi biết rằng ông ấy hay nói "Tôi đang bận rộn chiến đấu với các siêu cường" và đó chính xác đã là những gì ông ấy nói với tôi."

Ông Wales cho biết các tên miền sẽ hết hạn "trong tuần này". "Tôi sẽ không gia hạn chúng," ông Wales nói.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.