Kỹ sư âm thanh của The Beatles rất tài ba

Bản quyền hình ảnh Getty
Image caption Sir George Martin, vẫn được gọi là "thành viên thứ năm" của ban The Beatles.

George Martin, người qua đời vào hôm 08/03 ở tuổi 90, có thể không phát minh ra công việc của một nhà sản xuất âm nhạc đương đại, nhưng ông chắc chắn đã giúp tạo ra chuẩn mực cao cho những gì một nhà sản xuất có thể thực hiện được.

Kể từ khi Martin qua đời, các nghệ sĩ và nhà sản xuất từ nhiều thế hệ gồm Brian Wilson, Rick Rubin, Mark Ronson, Nigel Godrich đã dành cho ông sự tôn kính mà thường chỉ dành cho các nghệ sĩ huyền thoại như David Bowie hay James Brown.

Tác phẩm của ông với The Beatles trong những năm 1960 đã được nghiên cứu và mô phỏng. Cuốn sách có tên 'Các phiên thu âm album hoàn chỉnh của Beatles: Câu chuyện chính thức của năm tháng Abbey Road 1962 -1970', có thể coi là thiêng liêng.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption George Martin ở tuổi 30 khi nhóm The Beatles mới là thiếu niên.

Trước kỷ nguyên của Martin, nhà sản xuất có mục đích chủ yếu là để tạo ra việc ghi chép trung thành đối với các nhạc sĩ và ca sĩ tương tác trong thời gian thực. Các phòng thu kể như chỉ là một môi trường ghi lại một buổi biểu diễn sống.

Nếu một nhạc sĩ chơi sai hòa âm hay một ca sĩ hát lạc điệu thì công việc của nhà sản xuất là yêu cầu họ thực hiện lại cho đến khi tất cả mọi thứ được chỉn chu. Các nhà sản xuất phải chịu trách nhiệm cho việc chọn bài hát, hướng dẫn cách sắp đặt hòa thanh, thuê nghệ sĩ đệm, và đảm bảo các kỹ sư âm thanh ghi lại buổi thu âm với độ trung thực cao nhất.

'Nghệ nhân phòng thu'

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Ringo Starr và Sir George Martin

Martin, người nổi danh qua sản xuất thu âm phim hài trong năm 1950, là một nhạc sĩ được đào tạo qua nhạc cổ điển và khi rock 'n' roll bắt đầu cho thấy những dấu hiệu trường tồn ở Anh trong thập niên 60 thì lúc đó ông mới ngoài 30 tuổi.

Martin lúc đó tìm kiếm một ban nhạc mà ông có thể sản xuất băng đĩa và quảng bá cho. Khi ông ký hợp đồng sản xuất cho The Beatles, ban nhạc đã bị từ chối bởi tất cả các hãng băng đĩa lớn ở Anh.

Mối quan hệ của Martin với ban nhạc này là khá cổ hủ vào lúc đầu, với việc Martin là 'người lớn' trong phòng thu đóng vai trò chỉnh sửa và định hình bài hát cho nhóm. Martin chính là người đóng vai trò đẩy tay trống Pete Best ra khỏi ban nhạc và thay vào đó là Ringo Starr để thu một trong các đĩa đơn đầu tiên.

Ông đã thuyết phục Paul McCartney thử phần đàn dây cho bản Yesterday, và thêm phần đàn phím trong bản In My Life. Nhưng The Beatles đã không đóng vai trò con rối và chẳng bao lâu sau họ đã bắt đầu có tiếng nói ngang hàng với Martin trong phòng thu.

Vai trò của Martin đi từ Ông Chủ tới Thợ Chỉnh sửa các bản của The Beatles có thể bắt đầu từ những ý tưởng xa vời nhất trở thành các bản khó quên nhờ âm thanh khác lạ.

Ông đã sử dụng kỹ thuật thu âm nhiều đường và dùng chính phòng thu của mình như một nhạc cụ. Tức là với sự hỗ trợ của Martin, âm thanh tinh xảo của nhóm khó có thể tái tạo được trên sân khấu với trống, guitar và guitar bass, cho nên có muốn thử làm giống như vậy cũng là vô ích.

The Beatles từ một ban nhạc biểu diễn với phong cách khá vênh váo nhưng có nét đã trở thành ban nhạc phòng thu sáng tạo nhất trong lịch sử nhạc rock, nhờ phần nhiều là ở sự đồng cảm và sự sáng tạo của Martin, sự hiểu biết của ông về âm nhạc cổ điển và việc đánh giá cao nét sáng tạo và khác thường.

‘Phòng thí nghiệm âm thanh'

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Martin thành công trong việc hình thành một thế giới mới của âm thanh.(Credit: Getty Images)

Di sản lớn nhất của Martin đã thay đổi vai trò của nhà sản xuất từ một chuyên gia ghi lại một buổi diễn tới vai trò người tạo khả năng sáng tạo với việc hình thành một thế giới mới của âm thanh.

Khi so sánh những ông tổ phòng thu như Timbaland, El-P, No ID, The Bomb Squad, RZA, J Dilla, DJ Premier và Dr Dre với nhữn gì Martin đã làm tại phòng thu Abbey Road ở London với 4 chàng trai Beatles thì cách tiếp cận của họ đều có những điểm chung.

Xét về ảnh hưởng văn hóa, xã hội và âm nhạc của họ có thể rất khác nhau nhưng họ chia sẻ một đặc điểm chung là việc tôn trọng phòng thu như một phòng thí nghiệm âm thanh, một nơi mà trí tưởng tượng và công nghệ tạo ra một vũ trụ của khả năng không có giới hạn.

Và vì lẽ đó thì những ai thành tài trong băng đĩa phòng thu đều đã học được rất nhiều ở George Martin.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture

Tin liên quan