World Cup - cơ hội bước ra thế giới

Cổ động viên thổi kèn truyền thống của Nam Phi
Image caption Các fan của Việt Nam cũng cuồng nhiệt không kém về World Cup cho dù không nhiều người tới được Nam Phi

Bung ra theo ánh sáng và pháo hoa ở sân vận động Soccer City ở Nam Phi, bắt đầu từ tối 11/6, cả hệ thống thông tin tiếng Việt rộng khắp toàn cầu bước vào cao điểm chạy hết công suất mùa World cup 2010.

Những mùa World Cup từ sau 1975, trải qua những năm tháng thiếu điện cho đến thời mở cửa tràn ngập tivi nghĩa địa, tụ điểm màn hình phóng lớn ở các nhà văn hoá, quán nhậu…năm nay nỗi ám ảnh thiếu điện coi bóng đá có nguy cơ trở lại.

Ở tầm quốc gia, không nội dung thông tin văn hoá, chính trị, xã hội nào có thể là đối thủ với bóng đá. Và đương nhiên cứ mỗi bốn năm, ở Việt Nam, thông tin về vòng chung kết các giải bóng đá thế giới lại lên ngôi vô địch.

Tới mùa World Cup, dân Việt hâm mộ lại bước ra thế giới, hội nhập toàn cầu thông qua nghệ thuật nhồi banh, sút khung thành của các tuyển thủ khác quốc tịch, quốc kỳ, màu da, nhưng mọi người lại am tường và hiểu biết đến từng chi tiết về các cầu thủ. Thật là một điều đáng kinh ngạc!

Tù nhân lương tri

Có thể đến tận giờ khai mạc, rất nhiều “công dân” bóng đá ở Việt Nam không biết vị trí địa lý chính xác của nước chủ nhà Nam Phi.

Image caption Ông Mandela không tới dự lễ khai mạc World Cup vì chắt của ông (trong ảnh) chết vì tai nạn giao ông trước ngày khai mạc

Nhưng ở từng nhà người hâm mộ đều có lịch phát sóng trực tiếp bóng đá có in màu quốc kỳ Nam Phi và hình 32 đội banh. Tất nhiên là lịch đá banh phải được dán ở chỗ dễ thấy và sáng sủa nhất ở mỗi nhà.

Ông H, một tín đồ mê đá banh và cá độ đá banh ở một xóm lao động, hỏi bạn bè: “Sao báo đưa tin cái ông Nelson Mandela khai mạc, ông ta là gì sao người ta trọng ông đó dữ vậy, tui không nghe nói gì đến ông tổng thống Nam Phi.”

Việc người cựu tù nhân lương tri Nelson Mandela, người được cả thế giới kính trọng vì đấu tranh nhân quyền và chống phân biệt chủng tộc, việc ông xuất hiện trong lễ khai mạc để cùng vui với nhân dân Nam phi cùng công dân bóng đá toàn cầu, có một ý nghĩa hoàn toàn khác với chuyện một ngài công chức đứng đầu chính phủ của một nước chủ nhà, kiểu như một ông chủ tịch nước như ông Hồ Cẩm Đào của Trung Quốc trong ngày khai mạc thế vận hội Bắc Kinh.

Có khi giao việc tổ chức World Cup cho Nam Phi, Fifa không chờ đợi sẽ đạt được một vòng chung kết vui hồn nhiên, nhưng ngay từ giờ khai mạc này, hình ảnh truyền hình trực tiếp từ thành phố Johannesburg, đã hứa hẹn một giải bóng đá vui trọn vẹn, đẹp hồn nhiên như những điệu nhảy sôi động của các dân tộc châu Phi.

Vấn nạn

Và riêng ở Việt Nam, nhiều người cũng có chung một cảm giác là sẽ có hơn một tháng đỡ chuyện đau đầu vì những vấn nạn cá nhân và xã hội.

Ở một chòi giữ vịt giữa đồng ở Gò Công, với cái tivi xài điện bình Acquy, cha con người nuôi vịt đã bắt đầu chuẩn bị bước ra thế giới, dù cả cha và con đều không thể gọi đúng tên nhiều quốc gia tham gia vòng chung kết cũng như tên các tuyển thủ.

Nhưng ở một con hẻm trên đường Bình Thới quận 11, một nhóm đàn ông lại hào hứng bàn chuyện hợp tác xã nhậu coi bóng đá và bàn chuyện cá độ đá banh.

Các bà vợ có vẻ không quyết liệt lắm trong chuyện cấm cản những ông chồng bày trò tệ nạn. Bởi coi bóng đá mà không nhậu sương sương, không cá độ xỉa xỉu thì không đủ hơi ôm miết cái truyền hình ngày và đêm.

Ngồi trước may tính từ Việt Nam, các tay chuyên nghiệp cá độ, các đại gia có máu me ăn thua mùa World Cup cũng có dịp khẳng định “tầm nặng và sâu hội nhập quốc tế” thông qua các mạng cờ bạc toàn cầu.

Một người đàn ông làm nghề giao cà phê nói: “So với đánh số đề, xác xuất cá độ đá banh là năm ăn năm thua nhưng vô chơi ai cũng thua, chỉ bọn nhà cái thắng. Ai biết tại sao xin giải thích dùm?”

Trên một số tờ nhật báo ở Việt Nam, chuyện cập nhật thông tin các nhà cái thế giới ra kèo, dự đoán từng trận, toàn giải, mời gọi độc giả viết bình luận bóng đá có thưởng...

Image caption Việt Nam chưa một lần lọt vào vòng chung kết World Cup

Có vẻ như toàn bộ đời sống thông tin ở Việt Nam trong mùa bóng đá thế giới cũng là một giải ăn thua lớn với nhiều sòng nhỏ.

Một nhạc sĩ trẻ nói những ngày này anh hát bài “Giấc Mơ Việt Nam” của nhạc sĩ Quốc Dũng thấm thía vô cùng, vì trong bài hát có đoạn mơ một ngày nào đó có tên đội tuyển Việt Nam trong những đội dự vòng chung kết giải vô địch bóng đá thế giới.

Nhiều người Việt coi việc thưởng thức bóng đá World Cup là cơ hội có niềm vui và nhìn thấy chính mình là một phần không thể thiếu trong mùa vui của cả thế giới.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của nhà báo tự do Trần Tiến Dũng, hiện sống tại Sài Gòn.