Đài Loan vừa mừng vừa lo về Donald Trump

Ông Trump (giữa) sẽ phải điều chỉnh quan hệ tế nhị với Đài Loan và Trung Quốc Bản quyền hình ảnh AP
Image caption Ông Trump (giữa) sẽ phải điều chỉnh quan hệ tế nhị với Đài Loan và Trung Quốc

Với Tổng thống tân cử Mỹ Donald Trump, vấn đề lớn nhất trong quan hệ với Trung Quốc là thương mại. Nhưng với Bắc Kinh, đó là Đài Loan.

Ông Trump và nhóm của mình biết. Ngày càng rõ là họ hy vọng dùng Đài Loan làm vật mặc cả để đạt điều họ muốn từ Trung Quốc.

Trả lời phỏng vấn Fox News hôm Chủ nhật, ông Trump nói Mỹ chỉ nên tiếp tục công nhận Đài Loan là một phần Trung Quốc nếu Bắc Kinh có nhượng bộ.

Mặc dù cũng có chút sự thật khi một số người chỉ trích ông Trump không hiểu biết về ngoại giao, hay công thức hàng thập niên của Washington để duy trì quan hệ với Trung Quốc, nhưng đúng hơn ông xem vấn đề ở mức độ kinh doanh - tức là ăn bánh trả tiền. Hiện nay, ông Trump tin rằng Mỹ chỉ trả tiền mà không được ăn bánh.

Nhưng lập trường của ông sẽ đem lại cơ hội hay rủi ro cho Đài Loan?

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Đài Loan tách khỏi Trung Hoa đại lục trong phần lớn thế kỷ 20 về chính trị

Tại Đài Loan người ta đang hỏi câu này. Đây là hòn đảo được cai trị tách khỏi Trung Quốc đại lục trong phần lớn thế kỷ 20. Bắc Kinh tin rằng hòn đảo đã bị cắt rời, đầu tiên là Nhật ở cuối chiến tranh Trung - Nhật lần một và rồi là do người quốc gia ở cuối nội chiến năm 1949.

Chính quyền tổng thống Thái Anh Văn ban đầu lo ngại vì chiến thắng của ông Trump. Có lo ngại rằng vị tân tổng thống không xem Đài Loan là quan trọng.

Nhưng một số thành viên nội các Đài Loan và đảng Dân Tiến cầm quyền tin rằng lập trường cứng rắn với Bắc Kinh của ông Trump có thể giúp Đài Loan có quan hệ gần hơn với Washington.

Tsai Shih-ying, nghị sĩ của đảng Dân Tiến, nói: "Về thương mại, chúng tôi muốn Mỹ ủng hộ giúp chúng tôi tham gia các nhóm quốc tế, ký hiệp định thương mại tự do với Mỹ để giảm phụ thuộc Trung Quốc."

Ông Tsai nói ông hy vọng quan hệ Mỹ - Đài cải thiện dưới thời ông Trump.

Bản quyền hình ảnh AFP/Getty Images
Image caption Bà Thái Anh Văn mới lên làm tổng thống năm 2016

Nhưng nhiều người Đài Loan không chắc cách tiếp cận này sẽ tốt cho Đài Loan. Họ không biết ông Trump và cố vấn của ông sẽ bảo vệ Đài Loan nếu xung đột với Trung Quốc nổ ra. Họ lo Đài Loan sẽ thua trắng nếu Bắc Kinh nổi giận.

Alexander Huang, chủ tịch một viện nghiên cứu ở Đài Loan, Hội đồng Nghiên cứu Chiến lược và Chiến tranh, nói: "Người ta từng bảo Đài Loan là con thỏ chạy quanh hai con voi."

"Hai con voi có chiến tranh hay yêu nhau thì Đài Loan vẫn sẽ rung rinh."

Ông Huang cho rằng Đài Loan cần có quan hệ tốt với cả hai bên.

"Bà Thái Anh Văn cần có một nhóm suy nghĩ làm sao mở lại đối thoại với Trung Quốc, đừng có mà nhảy hết lên con thuyền của Trump."

Bản quyền hình ảnh EPA
Image caption Có tin nói Trung Quốc giảm số du khách đến Đài Loan sau khi bà Thái Anh Văn làm tổng thống

Một số người trong nhóm bà Thái Anh Văn cũng không rõ sẽ có hậu quả gì nếu thân thiện hơn với Mỹ.

Ông Tsai nói: "Ông Trump có thái độ doanh nhân. Ông ấy liệu có dùng cơ hội này để mặc cả với Trung Quốc và bán đứng Đài Loan không."

"Chúng tôi muốn nhắc chính phủ Đài Loan đừng đi nhanh quá. Nếu Trung Quốc không thể chấp nhận, phản ứng của họ sẽ rất mạnh."

Tin liên quan