Ý kiến: 'Nếu im lặng, tôi sẽ là thằng hèn'

Bản quyền hình ảnh Facebook
Image caption Nhà báo Hà Quang Minh

Vâng, nếu im lặng, tôi là một thằng hèn. Tôi vẫn hay nói về sự công chính, khát khao được công chính, khát khao thấy một nền văn nghệ công chính, khát khao một xã hội công chính.

Thế mà nay, nhìn thấy một sự vụ bất liêm chính, tôi im lặng được ư? Dù rằng, tôi biết, im lặng tốt hơn cho tôi, bởi giữa tôi và Phan Huyền Thư là những mối nối, tức là những nhân vật mà tôi kính trọng.

Cách đây mấy hôm, một anh bạn cho tôi hay về sự trùng lặp câu thơ “Khi (Nếu) tôi chết, hãy đem (mang) tôi ra biển”. Tôi lập tức gọi cho một người anh có uy tín trong giới văn nghệ, một mối nối giữa tôi và Thư, hỏi ý kiến xem mình có nên có đưa ra quan điểm hay không. Người anh ấy nhẹ nhàng “Nó không đáng với em”. Và tôi im lặng. Coi như không liên quan đến mình.

Rồi có nhiều ý kiến bênh vực Phan Huyền Thư, cho rằng tính tình Thư thẳng thắn, trung thực, không làm việc khuất tất ấy.

Tôi cũng tìm lại tập thơ Thư ký tặng tôi, hồi 2014, để đọc kỹ. Thú thực, tôi chưa đọc tập thơ ấy lần nào. Để rồi, tôi cảm thấy mình phải lên tiếng.

Vì nếu im lặng, tôi là một thằng hèn.

Vì tôi tin, những người quen biết cả tôi lẫn Thư, tức là những mối nối, cũng sẽ hiểu rằng tôi lên tiếng vì sự công chính của một nền văn nghệ.

Tôi lên tiếng, không phải vì tôi muốn tập thơ Sẹo độc lập bị tước giải thưởng. Đơn giản, giải thưởng ấy chẳng có nghĩa lý gì.

Tôi lên tiếng, vì tôi muốn nền văn nghệ này cần có những tác phẩm độc lập thực sự, không trùng lặp, không vay mượn và không ăn cắp.

Tôi lên tiếng, không phải vì câu thơ kể trên, mà vì tôi gặp một nhà thơ quen,Phan Ngọc Thường Đoan, ở trong bài thơ đó.

Ở trang 96 của Sẹo độc lập, Phan Huyền Thư viết:

BẠCH LỘ

(Độc ẩm với Lã Bất Vy)

Những gương mặt người

Quen mà không quen

Từng giọt sương nén trong veo câm nín

Tiếng chim khua vỡ buổi sáng lạnh

Em một mình

Ngồi khuấy loãng thời gian

Buổi sáng muốn ôm anh

Nắng nói lời mê ngủ

Buổi sáng muốn gọi anh

Mây tái mặt thẫn thờ

Quàng nỗi nhớ lên gối chăn bỏ ngỏ

Bản Blues jazz đêm qua lẩn khuất phím dương cầm

Người thiên di cung bậc cuối cùng

Nụ hôn nửa vời

Trái tim không cửa

Bóng ai hờ hững xéo trên lá cỏ

Điềm tĩnh ngồi chờ gió

Về tan cùng tàn thu

Buổi sáng

Một mình

Quen mà không quen

Lục lọi trí nhớ một hình nhân đêm

Quấn quýt trùng căng kén ngà, tơ lạ

Nuốt vào chầm chậm như loài lông vũ

Vừa bay vừa thảng thốt…âm u

Buồn ngại ngần níu vạt ngu ngơ

Chậm mất nhau cuối mùa

Bão giông đã nửa đời lạc nhịp

Cơn đau da lươn lên men vân gốm

Buổi sáng mị tình

Nốc cạn

Một tứ thơ./.

Bản quyền hình ảnh BBCVietnamese

Và đúng là Phan Huyền Thư đã “quen mà không quen”, “lục lọi trí nhớ" để “nốc cạn một tứ thơ" thực sự. Bài thơ ấy, về giọng điệu, cấu trúc, rất lạ so với tổng thể còn lại của Sẹo độc lập. Nó cho ta cảm giác nó là Thư mà lại không phải là Thư, như một sự thoát khỏi chính mình vậy.

À, dễ hiểu thôi, nó chính là bài BUỔI SÁNG, của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan (tên thật là Nguyễn Thanh Bình, quê Vĩnh Long, công tác tại báo Văn Nghệ Thành Phố HCM). Bài này được Thường Đoan đưa vào tập thơ có tên ĐẾM CÁT, xuất bản năm 2003. Nhưng trước đó, cỡ năm 1999 đến 2001, nhạc sỹ Phú Quang đã phổ nhạc thành ca khúc “Buổi sáng ở cafe Catinat”.

Bản quyền hình ảnh BBCVietnamese

Nguyên văn bài Buổi Sáng của Thường Đoan như sau:

BUỔI SÁNG

Những gương mặt người

Quen và không quen

Những giọt cà phê muôn đời đen nhánh

Tiếng chim khua vỡ buổi sáng lạnh

gõ thức mặt trời

Em ngồi một mình

Khuấy loãng thời gian

Buổi sáng muốn gọi anh

Nắng nói lời mê ngủ

Gió se lạnh chối từ

Quàng nỗi nhớ chạy quanh chiếc bàn nhỏ

Bản giao hưởng đêm qua còn phảng phất trên phím dương cầm

Người đã vội quên cung bậc cuối

Nụ hôn nửa vời

Trái tim không cửa

Ai hờ hững xéo lên lá cỏ

Buổi sáng ngồi một mình

Không quen những nụ cười lạ

Em đậm đặc với nắng thu mưa hạ

Tan cùng tàn đông

Lòng bàng hoàng luyến tiếc níu vạt áo xuân

Đã chậm mất nửa mùa cuối cùng

Khói thuốc cay và cà phê đắng

Cơn đau màu men ngà

Buổi sáng ngồi một mình

Uống cạn kiệt

lạ

quen!

Đọc đến đây, hẳn chúng ta không còn thấy trùng lặp nữa phải không nào? Tất cả những câu hay nhất của Thường Đoan đã được thuổng vào bài của Thư rồi. Và bởi thế, tôi, với hiểu biết dù hạn hẹp của mình, vẫn dám cả quyết rằng Phan Huyền Thư đã đạo thơ trắng trợn.

Tôi không cần một lời xin lỗi của Thư. Bởi người cần là Thường Đoan chứ không phải ai khác.

Tôi cần thứ khác. Tôi cần một nền văn nghệ công chính. Tôi đòi hỏi những nghệ sỹ phải liêm chính. Dù cho, họ có thể mắng tôi, là kẻ Chí Phèo...

Bài viết thể hiện quan điểm và cách hành văn của tác giả, một nhà báo hiện sống tại Sài Gòn.Một thư ngỏ của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan về vụ việc, nói bà "vẫn chờ ở Phan Huyền Thư một câu trả lời". Hiện nhà thơ Phan Huyền Thư chưa lên tiếng về việc này.

Tin liên quan