Rủi ro tài chính khi làm việc ở nước ngoài

Bản quyền hình ảnh Other
Image caption Nhiều người ra sống ở nước ngoài hàng ngày phải tung hứng với đa tiền tệ, nó có mặt tốt và xấu của nó.(Ảnh: Getty Images)

Tháng Một năm ngoái Rebecca Self thấy lương của mình giảm xuống gần 30% chỉ gần như qua một đêm.

Không phải vì bị giáng cấp, cắt chi phí hoặc do cải tổ công ty, khoản tiền thanh toán cho Self bị cắt giảm do sự chuyển đổi của thị trường tiền tệ, một vấn đề có tác động đến nhiều người nước ngoài làm việc trên thế giới.

Self là một tư vấn lãnh đạo làm việc ở Zurich, Thụy Sĩ. Là người Mỹ, bà được nhiều nước trả tiền bằng các đồng tiền khác nhau, bằng USD qua một hãng ở Qatar vùng Trung Đông, bằng euro qua một hãng ở Thụy Điển. Bà chuyển thu nhập này thành đồng franc Thụy Sĩ.

Vì Self làm việc theo hợp đồng cố định được thương thảo từ trước nên thu nhập của bà có thể bị ảnh hưởng nếu một trong những đồng tiền này yếu đi hoặc mạnh lên.

Và do vậy, năm ngoái, bà thấy giá trị đồng franc Thụy Sĩ bỗng dưng tăng vọt khi không bị giới hạn trần từ euro. Nếu bà chỉ làm việc ở Thụy Sĩ thôi thì việc này có lợi cho bà, tiền của bà sẽ có giá trị ở nước ngoài. Nhưng vì được trả bằng euro nên bà nhận ít đi 30% một tháng một khi tiền trả được chuyển đổi thành franc Thụy Sĩ.

Self là một trong nhiều người sống ở nước ngoài hàng ngày phải tung hứng với nhiều loại đồng tiền. Thường người nước ngoài được trả bằng một loại tiền tệ, giữ tiền tiết kiệm bằng đồng tiền nước mình, và trả chi phí hàng ngày bằng đồng tiền khác.

Sự vênh lệch này trở thành trò đỏ đen nếu một đồng tiền mất giá mạnh khi người đó ở nước ngoài vì nó làm thay đổi tiêu chuẩn sống, lợi ích và tiền tiết kiệm gần như sau một đêm. Điều này xảy ra vào tháng 6 khi đồng bảng Anh mất giá đột ngột sau cuộc trưng cầu Brexit. Nhiều người nước ngoài nhận tiền lương bằng đồng bảng ở Anh nhưng lại chuyển tiền về nước mình thì bỗng dưng nghèo đi 10%.

Hiện càng có nhiều người nước ngoài bắt đầu tìm hiểu sự lên xuống của đồng tiền có thể ảnh hưởng thế nào đến đồng lương, thậm chí, trước khi xem xét nhận một chức vụ.

Brexit đã làm người ta chú ý đến việc này, Kate Fitzpatrick, chuyên gia cao cấp ở London của hãng tư vấn Mercer, nói. Một số hãng chọn cách cập nhật lương tạm thời để hoàn bù vì những biến động này của đồng tiền. Gần hết những hãng lớn có “một chính sách hiệu chỉnh đã được thiết lập, hoặc tìm cách xét lại việc trả lương khi đồng tiền rớt (hoặc tăng) trong khoảng từ 7-12%,” Fitzpatrick giải thích.

Hãy có một chiến lược trước khi bạn ra nước ngoài

Bản quyền hình ảnh Other
Image caption Sau Brexit đồng bảng Anh giảm giá tới mức thấp nhất trong 30 năm, gây căng thẳng cho nhiều người nước ngoài ở Anh (Ảnh: Getty Images)

Những người đang tìm công việc sắp tới ở nước ngoài là người sẽ là phải thương thảo. Thay vì thỏa thuận cái gọi là hợp đồng ‘nước đến’, nghĩa là bạn được trả lương bằng tiền ở nước đến làm việc, với mức đền bù và lợi ích như những người ngang hàng không phải nước ngoài (có thể cộng trợ cấp như chi phí giáo dục hoặc nhà ở), Fitzpatrick khuyên bạn nên xem xét thương thảo một hợp đồng với quan điểm cân đối tổng thu nhập có đền bù. Nghĩa là tiền lương được chia thành lương ở nước đến và lương ở nước mình, như vậy dễ dàng cho việc giữ tiền tiết kiệm khi bạn sống ở nước ngoài và phải chi một số khoản ở trong nước.

Một đặc quyền nữa là cân bằng thuế, nghĩa là bạn không phải trả thuế cao hơn khi ra nước ngoài. “Bạn có một loạt các yếu tố cân đối để bảo vệ những tiêu chuẩn sống của bạn ở trong nước,” bà nói.

Hiện nay khoảng 68% những người nước ngoài đang theo cách cân đối tổng thu nhập, theo nghiên cứu của hãng Mercer, nhưng nhiều người nước ngoài thấp cấp hơn không có may mắn đó và có ít lựa chọn nên phải chấp nhận hợp đồng ‘nước đến’ rủi ro hơn, thường thì những người này không có sức mạnh thương thảo hoặc kinh nghiệm để đòi hỏi.

Những nhà kinh doanh nước ngoài và những người làm việc tự do đã tìm cách giữ cho thu nhập của mình được an toàn.

Nhà lập website Stevie Benanty, 27 tuổi, và chồng Dan Miller, 29 tuổi, kinh doanh nhà đất, sẽ chuyển từ Pháp sang làm việc ở Lisbon, Bồ Đào Nha, mùa thu này. Họ dùng Transferwise, một hãng kinh doanh tiền theo mạng, để thanh toán các hóa đơn và các nhân viên tạm thời bằng các đồng tiền khác nhau, với tỷ giá hối đoái ở thời điểm giao dịch.

Đều là người Mỹ, họ nhận được séc tại nước nhà ở New York. Một dịch vụ địa chỉ thực sự tên là Earth Class Mail sẽ rút tiền séc của họ và gửi đô la vào một tài khoản của ngân hàng Mỹ. Earth Class Mail hiện dành nhiều thời gian để quản lý tài chính từ nước ngoài, và để nghiên cứu sự biến động của đồng tiền trước khi xác định tiền lương của dự án.

Nghiên cứu các phương án hoạt động ngân hàng

Bản quyền hình ảnh Other
Image caption Có rất nhiều người không hài lòng với trưng cầu Brexit, trong đó có những người nước ngoài vì họ thấy các hóa đơn thanh toán ngoại tệ bị đắt hơn lên (Ảnh: Getty Images)

Đối với người nước ngoài thì quan trọng là việc tìm ra được họ nhận tiền như thế nào và ở đâu, sau đó là đầu tư để giảm thiểu ảnh hưởng của việc chuyển đổi những khoản tiền lớn của thu nhập từ loại tiền này sang loại tiền khác.

Self nói rằng thay vì tìm các khách hàng quốc tế, những người ngang tầm như bà đang tìm những khách hàng ở Thụy Sĩ mà họ trả tiền bằng tiền địa phương, để tránh mất ổn định.

Chiến lược của bà là giữ tiền tiết kiệm ở cả Thụy Sĩ (có tài khoản tiết kiệm hưu trí giảm thuế) cũng như khoản tiền tiết kiệm đã có từ trước ở Mỹ cho đến khi bà quyết định sẽ nghỉ hưu ở đâu.

Một số ngân hàng lớn chào mời những hướng dẫn về quản lý tiền tệ tài sản dành riêng cho người nước ngoài. Thí dụ, có thể là sử dụng một tài khoản tiết kiệm đa tiền tệ hoặc là đầu tư vào một khoản tiền gửi gồm 2 loại tiền tệ, là một công cụ tài chính cho phép tiền tiết kiệm ở 2 loại tiền tệ nhằm lợi dụng biến động của thị trường.

Ngay cả một số công ty đa quốc gia hàng đầu cũng đang thay đổi cách làm. Trước đây, các hãng cảnh giác khi đưa ra lời khuyên tài chính, Fitzpatrick nói, nhưng nay một số bắt đầu nghĩ về loại ý tham mưu đầu tư để chia sẻ với những người ở nước ngoài. Thí dụ, một số hãng có sử dụng người theo hợp đồng cân bằng tổng lương có đền bù thì hãng có thể khuyên họ tỷ số tốt nhất để chia tiền thu nhập thành 2 loại đồng tiền, bà nói. Trước đây, các công ty không hỗ trợ gì hoặc đảm bảo an toàn gì cho những việc như vậy,” bà nói.

Cuối cùng, điều quan trọng là bạn đánh giá được cách thức trả lương ở cương vị cá nhân và hiểu bạn lập kế hoạch tiết kiệm và đầu tư như thế nào, Genie Martens (một giám đốc giàu kinh nghiệm của hãng tư vấn Air Inc. và là cố vấn cho các công ty đa quốc gia về chương trình lưu chuyển toàn cầu) nói. “Hãy nhìn kỹ vào chính sách làm việc ở nước ngoài của bạn và xem nó sẽ diễn biến giống như cách thay đổi và như mục tiêu mà bạn mong muốn không,” bà nói.

Bài tiếng Anh đăng trên BBC Capital

Tin liên quan