Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân
Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Quan chế thời nay không bằng xưa?

Bản quyền hình ảnh tinmoi
Image caption Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân nói quan chế thời phong kiến có nhiều điểm rất nghiêm minh.

Quan chế thời phong kiến ở Việt Nam có những quy định nghiêm ngặt về tuyển chọn, đào tạo, bổ nhiệm người tài, đức ra làm quan mà có thể còn tường minh và nghiêm minh hơn thời nay, theo nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa Nguyễn Đắc Xuân.

Trao đổi với BBC từ Huế hôm 30/3/2014, ông Xuân nhấn mạnh triều đình phong kiến Việt Nam, như ở triều Nguyễn, từng nghiêm cấm việc một người được làm quan chức lãnh đạo ở chính địa phương là quê quán, trú quán của mình.

Nếu tại địa phương được bổ nhiệm có thân thích, họ hàng đang làm quan lại, thì muốn được bổ nhiệm về, người họ hàng thân thích kia phải di dời đi nơi khác nếu người đó không nắm vị trí quá quan trọng.

Do đó không thể có chuyện hai cha con cùng làm quan lại ở một tỉnh, huyện hay địa phương, nhà nghiên cứu khẳng định.

Nhà nghiên cứu cũng nói có những quy định cấm thành viên họ ngoại (như đằng vợ, đằng mẹ...) thậm chí là của cả Vua, nương vào chức vụ đó để được bổ nhiệm ra làm quan lại, nhiều trường hợp có thể chỉ được nhận lộc của Triều Đình, nhưng không được ra làm quan.

'Nghiêm cấm, nghiêm trị'

Ông Xuân còn cho hay triều đình phong kiến nghiêm trị những trường hợp một người làm quan lại nhận 'bao bọc' cho con cái của một quan lại khác do hai bên có quan hệ cá nhân như bạn bè, hoặc các quan hệ riêng tư khác từ trước, và để đổi lại, đến lượt mình, con cái của người này lại được người kia bao bọc, giúp đỡ, tạo điều kiện v.v...

“Cái đó Triều Đình không biết thì thôi, chứ Triều Đình biết là chết, nói chung là rất sòng phẳng, không có cái chuyện đổi trác lẫn nhau, không có cái đó, hồi xưa không có cái đó," ông Xuân nói,

“Triều Đình biết là coi như kỷ luật ngay lập tức, đuổi anh về liền, là cách chức anh liền lập tức chứ không có chuyện gia đình trị, hay họ hàng, con ông cháu cha như bây giờ là không có, hoàn toàn không có.”

Nhân việc luân chuyển cán bộ và nhân sự đang diễn ra chuẩn bị cho Đại hội Đảng lần thứ 12 của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhà nghiên cứu cũng điểm lại những nét chính của các chế độ quan lại thời Nguyễn, cũng như thời Pháp thuộc, chỉ ra những nét mà ông cho là chính quyền Việt Nam cần tham khảo.

"Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam, thì cái đó tôi chưa hiểu hiệu quả sẽ như thế nào.

"Tôi chưa biết là nó hay, hay nó dở, nên tôi chưa dám nói, nhưng mà triều Nguyễn thì họ cấm việc đó," ông Xuân bình luận thêm về việc cha làm quan chức lãnh đạo cấp cao và đưa con về địa phương mà mình có ảnh hưởng.