Xung đột Trung - Việt về giàn khoan 981
Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Ai sẽ hòa giải căng thẳng Việt-Trung?

Cuộc xung đột nào cũng có thể có một hồi kết hoặc sự xuống thang giữa hai bên và trong trường hợp vụ xung đột giàn khoan Hải Dương 981 giữa Trung Quốc và Việt Nam, Asean có thể là nhà 'hòa giải' lý tưởng theo một học giả châu Á học từ Đức.

Trao đổi với BBC hôm 30/5/2014 từ Đại học Hamburg trước thêm Đối thoại Shangri-La 13 (từ ngày 30/5-01/6) ở Singapore, Giáo sư Jorg Thomas Engelbert, cho rằng với những nguyên tắc và điều lệ hòa bình, không thiên vị và trung lập của mình, Asean hoàn toàn có thể được coi là một bên trung gian hòa giải cho vụ xung đột đang làm nóng ở Biển Đông.

Theo ông Engelbert, người từng tham gia nghiên cứu về châu Á và Việt Nam học tại Khoa Đông Nam Á, Đại học Humboldt, Đức, Trung Quốc, qua diễn biến vụ Giàn khoan 981, cho thế giới thấy Trung Quốc không muốn chịu sự 'kìm hãm' nào nữa của quốc tế và rằng Trung Quốc sẽ không bao giờ chịu sự 'nhượng bộ' trước các 'đòi hỏi chính đáng' của bất cứ ai.

Theo học giả Đức, Trung Quốc không chỉ 'thử phản ứng' của các cường quốc quốc tế và láng giềng trong khu vực mà thực sự là một bước 'khẳng định mình' về vị thế 'quân sự' và Trung Quốc sẽ đi từng bước một vững chắc.

Bản quyền hình ảnh daibieunhandan.vn
Image caption Nhà nghiên cứu cho rằng Việt Nam và Trung Quốc có thể cần tới Asean nếu muốn 'đàm phán' hạ nhiệt xung đột.

"Chuyện dầu khí là một câu chuyện giả thôi, mượn cớ để khẳng định mình về mặt quân sự, nên việc này thì họ sẽ đi từng bước một, và sự phản ứng của thiên hạ và của Mỹ cũng sẽ khẳng định tốc độ của việc đưa quân sự ra ở vùng đó," GS. Engelbert nói.

'Asean phù hợp cho hòa giải?'

Về việc ai có thể làm 'trung gian, hòa giải' cho cuộc xung đột, nếu cả hai bên liên quan Trung - Việt sẽ cân nhắc phương án này, nhà quan sát từ Đức nói:

"Tôi nghĩ Asean là một mẫu mực, không va chạm vào quyền lợi của nhau, không xâm lược nhau, không đánh chửi nhau, đấy là những điều nguyên tắc cơ bản của khối Asean.

"Và từ lâu Asean cũng cố gắng áp dụng những điều lệ này với quan hệ với các cường quốc bên ngoài, nhất là với Trung Quốc, nhưng vấn đề là Asean chưa mạnh vì chưa được thống nhất, có những nước gần Trung Quốc sợ nhiều hơn, có những va chạm với Trung Quốc nhiều hơn.

"Còn những nước xa hơn, họ nghĩ là cần gì đến mình, cho nên vấn đề là nếu khối Asean thống nhất, mạnh dạn và cũng cả Việt Nam nữa, Việt Nam cũng có những lúc muốn đàm phán riêng với Trung Quốc, mà không cần đến Asean,

"Bây giờ Việt Nam cũng phải rõ ràng về quan điểm ấy, tôi nghĩ thì có thể có tác động, ảnh hưởng rất là lớn," nhà nghiên cứu nói với Quốc Phương của BBC.