Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Hungary, Croatia và thế kẹt của di dân

"Chính phủ có chính sách nhất quán trong vấn đề di dân, đó là Hungary và châu Âu không muốn, cũng không có bổn phận nhận di dân kinh tế," nhà báo Nguyễn Hoàng Linh, người sống tại Hungary nói với BBC Tiếng Việt về lý do khiến Hungary đóng cửa biên giới với Serbia.

Thủ tướng nước này thậm chí từng tổ chức trưng cầu dân ý bằng cách gửi thư trực tiếp tới từng người dân để hỏi về vấn đề tiếp nhận di dân, ông Hoàng Linh cho biết thêm.

"Trên thực tế, kể từ 15/9 tất cả những người tỵ nạn đều không vào Hungary được nữa. Nếu vào chính thức qua các cửa khẩu thì họ cũng sẽ bị bác đơn tỵ nạn ngay, với lý do họ đến từ Serbia, nơi mà Hungary coi là an toàn."

"Trong thời gian Đức ngỏ ý nói nhận người tỵ nạn, Hungary đã tổ chức các chuyến tàu, xe cho đi thẳng hoặc qua Áo. Do vậy, những người tỵ nạn đã vào Hung hiện giờ đại đa số đã ra đi, lượng còn ở lại trong các trại tỵ nạn còn rất ít. Chính quyền không muốn đón giữ người tỵ nạn."

Dân chúng về mặt chính thức thì ủng hộ đường lối của chính phủ, nhưng cũng có số lượng lớn tỏ ra thông cảm với di dân. Chủ yếu đó là những người chưa quên lịch sử hai lần chạy loạn của người Hungary trước kia, họ tích cực nhưng lặng lẽ hoạt động trợ giúp cho những người mới tới.

"Hồi Đệ nhị Thế chiến, người Do Thái gốc Hungary đã có những cuộc di tản rất lớn đến Mỹ. Đặc biệt, sau cuộc cách mạng 1956, đã có khoảng hơn 200 ngàn người di tản qua Áo rồi qua đó đến được các nước phương Tây."

"Những người đứng tuổi hoặc có hiểu biết vẫn còn nhớ chuyện thế giới đã từng cưu mang họ," ông Hoàng Linh nói.

Về việc di dân lựa chọn vào EU qua ngả Croatia sau khi Hungary chặn hướng vào từ Serbia, theo ông Hoàng Linh, "là con đường hiểm trở hơn nhiều, có những đoạn phải đi qua sông, qua những bãi bom mìn còn rất nhiều ở Croatia sau cuộc chiến Nam Tư, để sang được Slovenia [thuộc khối Schengen]".

Croatia khi tuyên bố mở cửa đường biên đi lên phía bắc, tới các nước EU, "có lẽ đã nghĩ một cách đơn giản là họ chỉ là quốc gia chuyển tiếp của người tỵ nạn" mà không lường trước được các vấn đề phức tạp đi kèm, ông Hoàng Linh nói. "Các cơ sở tiếp nhận người tỵ nạn của họ chưa đủ khả năng ứng phó."

Một khi các nước láng giềng không chịu tiếp nhận di dân thì Croatia sẽ rơi vào tính thế giống như Serbia hiện nay, theo ông Hoàng Linh. Tuy nhiên, "Serbia lâu nay đã chuyên chuyển tiếp người tỵ nạn đi qua, khác với [sự thiếu kinh nghiệm] của Croatia."

Nay, khi mà cả Hungary và Croatia đều tuyên bố không cho di dân vào lãnh thổ nước mình, thì "các nước gần như đều có xu hướng khép lại các cánh cửa, người tỵ nạn không dễ gì đi qua."

"Đó là điểm rất khó cho các quốc gia bây giờ - tất cả động thái của mỗi nước lại phụ thuộc vào quốc gia láng giềng."