'Người khổng lồ'

Xe tăng Trung Quốc trong cuộc chiến hồi năm 1979
Image caption Cuộc chiến 1979 đã làm quan hệ Việt Trung gián đoạn trong nhiều năm

Khoảng mùa hè năm 1978, tôi còn bé lắm, chưa vào vỡ lòng.

Cha mẹ tôi là cán bộ ở một nhà máy hóa chất vào loại lớn nhất miền Bắc lúc đó. Cha tôi làm Phó Ban Kiến thiết cơ bản, mẹ làm việc trong phòng Hóa nghiệm. Phòng làm việc của cha mẹ tôi đều có tấm ảnh Bác Hồ và Mao Chủ tịch tươi cười bắt tay nhau.

Cộng sự của cha mẹ tôi phần nhiều là chuyên gia Trung Quốc. Họ nói tiếng Việt khá rành, thường ghé về nhà tôi ăn cơm, uống bia, rủ cha tôi chơi bóng...

Trong số họ có một ông cao ngất ngư, trẻ con rất thích gọi là bác Hiền Khổng Lồ. Bác Hiền Khổng Lồ, tóc dài râu rậm, cao hơn bố tôi một cái đầu, chơi bóng bàn rất "mả", đánh vợt dọc, cứ thoi quả gần quả xa khiến bố tôi (cây vợt từng vô địch tỉnh Phú Thọ) chạy bở hơi tai.

Mỗi lần Người Khổng Lồ tới là bọn trẻ con hét tướng "Hảo su cù, lăng lủng trẻo" (củ su hào treo lủng lẳng), rồi ngoan ngoãn xếp hàng chờ đến lượt được bế bổng lên cao.

Mỗi lần Người Khổng Lồ ra sân bóng chuyền thì đội bên kia nghiễm nhiên được chấp 10 trái mà vẫn thua đứt. Người Khổng Lồ uống bia không biết say, chỉ bế bổng tôi lên đùi rồi dụi cái cằm đầy những râu vào cổ vào ngực làm tôi nhột nhạt kinh khủng. Cứ vài hôm không thấy Người Khổng Lồ là tôi lại nhớ...

Đoàn chuyên gia còn có A Tuấn, béo lùn, bàn tay như nải chuối mắn, cứ tủm tỉm cười rồi ngây thuỗn ra mỗi khi cô Hoa lên hát "Việt Nam - Trung Hoa núi liền núi sông liền sông".

Nghe nói cô Hoa cũng phải lòng A Tuấn, mà đoàn thể chưa cho. Tối nào A Tuấn đến nhà tôi cũng phải hối lộ tôi mấy cái kẹo để đi gọi cô Hoa sang chơi.

Cô Hoa phụ mẹ tôi đan len, A Tuấn ngồi bên lặng thinh cả buổi.

'Tiếng súng đã vang...'

Mọi chuyện cứ thế cho đến ngày tôi theo mẹ đi trực đêm trong nhà máy. Nửa đêm hoảng hốt choàng dậy vì tiếng rú nhức nhối. Tiếng ù ù rất lạ. Tiếng giầy đinh lộp cộp nện trên nền đá. Mẹ ôm chặt tôi, nín thở nhìn qua khe vách.

Sân bóng chuyền 2 con chim sắt to kềnh và mấy ông mặc quần áo nhà binh, nai nịt sung ống, mặt đằng đằng sát khí. Tôi lạnh cứng cả người.

Họ xếp hàng, đếm đầu rồi lùa đoàn chuyên gia lên máy bay. Không một tiếng nói. Cả đoàn cun cút lên gần hết, chỉ còn Người Khổng Lồ tần ngần ngoái lại nhìn cánh cửa phòng làm việc của mẹ tôi trước khi tấm lưng gấu của bác bị đẩy thô bạo vào trong. 2 con chim sắt gầm rú rồi bay đi, mang theo Người Khổng Lồ của tôi.

Thế là từ đó không ai nhìn thấy đoàn chuyên gia đâu nữa. Bí mật của tôi như viên ngọc quá bự giữa một đám thảo khấu quá đông và quá tò mò.

Những ngày sau đó cánh đàn ông trong cơ quan cha tôi chiều nào cũng tập tự vệ, ôm súng lên nòng roănh roách đến nửa khuya. Mẹ tôi và mấy cô trong tổ lăng xăng đun nước, chép tài liệu...

Những tấm ảnh Bác Hồ và Bác Mao bị gỡ xuống trong giận dữ. Tôi ngây thơ "ước gì hai Bác chưa chết".

Trẻ con nhanh chóng thuộc bài hát mới không ngừng vang trên sóng phát thanh:

'Tiếng súng đã vang trên bầu trời biên giới/Gọi toàn quân ta vào trận chiến đấu mới/ Quân xâm lược bành trướng Bắc Kinh, đã giày xéo mảnh đất tiền phương/ Lửa đã cháy và máu đã đổ/ Trên khắp dải biên cương...

'Cát bụi'

Cho đến một buổi sáng, cả nhà máy nháo nhác vì phát hiện một thi thể đen sì trong ống khói.

Người lớn thì thào bảo A Tuấn không chịu đi, trốn vào ống khói, ngã xuống mắc kẹt luôn ở đó.

Lại có người nói A Tuấn không chịu đi nên bị người Tàu giết, bỏ vào ông khói phi tang. Có người bào A Tuấn được cài lại làm gián điệp phá hoại nhà máy, đến lúc bị phát hiện uống thuốc tự vẫn...

Cô Hoa khóc ngất, lăn vào rồi lại bị kéo ra, mặt mũi chân tay cô đen sì bồ hóng. Lúc đó mọi người mới để ý, bụng của cô đã lùm lùm bằng cái bát úp! Người lớn bảo tất cả người Trung Quốc bây giờ thành kẻ thù hết. Cả cái thằng A Tuấn này cũng là giặc rồi!

Tôi chạy ra sau nhà giấu nước mắt.

Tôi tưởng tượng Người Khổng Lồ của tôi nằm đó, cháy đen, co quắp trong đống bồ bóng. Đêm đó, tôi mơ ông cầm súng gí vào đầu mẹ tôi, cái đầu ông cạo trắng hếu, cằm nhẵn thín. Rồi ông lấy dao xẻ thịt mẹ ra từng miếng, tươi cười đưa cho tôi. ..

Bao nhiêu kẹo nhóm chuyên gia cho bọn tôi được lệnh phải đem nộp hết.

Tôi lén giấu lại một con búp bê bằng len bé bằng ngón tay út, chôn xuống bãi cỏ sau nhà.

Một thời gian ngắn sau đó, gia đình tôi chuyển về vùng núi Hoa Lư, Ninh Bình, cha mẹ tôi lại bắt tay xây dựng một khu công nghiệp hóa chất mới cùng các chuyên gia Liên Xô. Không nghe ai nhắc về cô Hoa nữa.

30 năm rồi, con búp bê bỏ quên chắc đã thành cát bụi.

Người Khổng Lổ của tôi còn sống hay đã chết, mà chưa từng một lần trở lại trong giấc mơ thơ bé của tôi?