Làm sao để cải thiện an ninh sân bay?

Điểm kiểm tra sân bay là sự cân bằng giữa an ninh và tốc độ. Bản quyền hình ảnh Airport Tech
Image caption Điểm kiểm tra sân bay là sự cân bằng giữa an ninh và tốc độ.

Hãy mường tượng cảnh này. Bạn tới sân bay. Bạn lướt từ điểm dừng đến chỗ gửi hành lý rồi đi tới cổng ra máy bay, không phải qua điểm kiểm tra quang tuyến nữa.

Công nghệ an ninh kỹ thuật cao sẽ đọc khuôn mặt và các yếu tố cơ bản của bạn và soi túi sách tay mà không mở ra, đơn giản nhưng vẫn đảm bảo an ninh, công nghệ sẽ báo cho bên chức trách người có nghi vấn để tách họ ra. Với phần lớn hành khách không nguy hiểm thì cái cản trở duy nhất là tránh không mua một cái bánh ngọt.

'Tương lai như thế không xa đâu'

Trong khi công nghệ sân bay cơ bản không thay đổi từ 1980, Bộ An Ninh Quốc Gia Mỹ đã thử nghiệm kỹ thuật nhận diện và sinh trắc học để phát hiện hành khách nghi vấn vào Mỹ.

Đi một mạch liên tục từ điểm dừng đến cổng ra máy bay là điều có thể trong vòng 5-10 năm nữa, Steve Karoly, phó giám đốc công nghiệp đổi mới của Cục An Ninh Vận Tải Mỹ (TSA), nói.

Điểm kiểm tra sân bay là sự cân bằng giữa an ninh và tốc độ. Hành khách cần bay nhưng an ninh phải được đảm bảo. Trên hết, thiết bị cũng cần phải tránh báo động nhầm, phân biệt được mối đe dọa thực sự với cái giống sự đe dọa mà không lấn vào điều riêng tư của hành khách. Thí dụ, mật ong và chất nổ lỏng trông giống nhau tới mức phân tử, Mark Laustra, phó chủ tịch phát triển kinh doanh thế giới của Analogic Corporation, một trong những nhà sản xuất máy dò hành lý sân bay, nói.

Và những nhà sản xuất này đang chuẩn bị có những thay đổi lớn.

Để laptop trong túi

Sự thay đổi nào sắp tới? Máy soi hàng tia X cổ xưa sắp được thay thế bằng máy soi thấu hiện đại có máy tính hỗ trợ (CT) nghĩa là đa phần hành khách không phải bị mở hành lý.

Máy soi CT đã được sử dụng cho hành lý lớn gửi kèm, nhưng nhiều nhà sản xuất đang làm nó nhỏ hơn và rẻ hơn dùng khám túi sách tay, Karoly nói. Cục An Ninh TSA đang làm việc với các công ty này để đánh giá máy soi mới ở sân bay, ông nói. Hãng Analogic có một cái mang tên ConneCT đang được xem xét phê duyệt.

Cục TSA đang cộng tác với các cơ quan nước khác để dẩy nhanh việc phê duyệt kỹ thuật mới. Một số sân bay Châu Âu dùng máy soi CT cho hành lý sách tay cùng các thiết bị khác để phát hiện chất nổ lỏng, chất keo và aerosol. Qua việc học hỏi kỹ thuật này đã được sử dụng thế nào ở các nơi khác, Cục TSA nghĩ cách để áp dụng nó tại Mỹ. "Như vậy Cục TSA sẽ tiết kiệm được công sức và đầu tư hiệu quả hơn cho Mỹ," Karoly nói.

Với Laustra, việc này là một bước tiến lớn về kỹ thuật nhận biết: hành khách sẽ không phải bỏ laptop và chất lỏng ra khỏi túi ở điểm kiểm tra.

Nhưng Karoly nhìn xa hơn thế, an ninh sân bay đang chuẩn bị sẽ bỏ hẳn điểm kiểm tra đi.

Không còn điểm kiểm tra?

Hiện nay, Cục TSA bắt đầu coi an ninh như là một hệ sinh thái mà nó thậm chí bắt đầu trước khi hành khách tới sân bay và kết thúc khi hành khách tới điểm đến. Cục TSA và các đối tác đang còn mường tượng tính riêng tư sẽ như thế nào với kỹ thuật mới này, Karoly nói.

Mặc dù kỹ thuật tăng tiến nhanh đang làn thay đổi quan hệ của hành khách với an ninh sân bay nhưng nhiệm vụ của Cục TSA cơ bản vẫn là như vậy. "Đôi khi người ta quên rằng chúng tôi đang ở cái ngành giúp họ an toàn," Karoly nói. "Dù trên đường đi của họ có một trạm kiểm tra, họ nghĩ nó ở đó vì một lý do nào đó. Tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ để hành khách được an toàn hơn ở sân bay và trên máy bay.

Những cơ quan ở những nơi như Châu Âu và Israel có vẻ đang phát triển và áp dụng kỹ thuật nhanh hơn.

"Những người chịu trách nhiệm phải thừa nhận rằng những việc đã làm được và đang tiến triển chưa nhanh tới mức cần thiết," Karoly nói. Do vậy họ đã thành lập Ban Đổi Mới trong Cục TSA để làm việc với các công ty tư, như các nhà sản xuất hoặc các hãng hàng không theo quan điểm mạnh bạo hơn đối với kỹ thuật an ninh mới.

Từ khi thành lập vào tháng 2, Ban Đổi Mới đã tạo được nhiều làn sóng chuyển biến.

Thí dụ về đường dây sàng lọc hành lý tự động. Tháng 3, Hãng Delta phối hợp với Ban Đổi Mới để thử nghiệm kỹ thuật đã được sử dụng 5 năm ở Châu Âu, Karoly nói. Tháng 5, đường dây này được lắp đặt để đánh giá tại sân bay quốc tế Hartsfield-Jackson Atlanta. Đang có những đổi mới bổ sung; tháng 11, hãng American Airlines thông báo có 2 đường dây tự động ở sân bay Chicago's O'Hare nhằm giảm 30% thời gian chờ đợi lấy hành lý.

Nhưng cho dù nó ở Mỹ hay nơi khác, việc cải thiện cơ sở hạ tầng an ninh ở sân bay cũng là một nhiệm vụ dễ gây thoái chí.

Những thay đổi khắp thế giới

Cục TSA quản lý khoảng 440 sân bay Mỹ với hơn 13.000 đầu thiết bị an ninh được thiết kế để phát hiện mối nguy hiểm trên con người hay trong hành lý, Karoly nói. Khi một thiết bị ngừng hoạt động, thường xảy ra mỗi 10-15 năm, Thì Chi Cục TSA phải chọn trong một danh sách công nghệ mới được cơ quan này kiểm tra và đánh giá.

Tất cả những máy móc này là của các nhà sản xuất đã có nhiều năm phát triển chúng để đáp ứng yêu cầu công nghệ của Cục TSA và tiêu chuẩn dò xét nói rõ công nghệ phải như thế nào. (Karoly không thể nói về các chi tiết này vì lý do an ninh, nhưng nói thiết bị này có thể phát hiện chất nổ). Quá trình kiểm tra xem xét xảy ra quanh năm, con số chính xác công nghệ được phê duyệt thay đổi tùy theo năm.

Trước đây, cách duy nhất để công nghệ được Cục TSA phê duyệt là qua một quá trình chính thức và tiêu chuẩn hóa. Các nhà sản xuất gửi một đơn và nguyên mẫu của máy cho phòng nghiên cứu của Cục ở Atlantic City, New Jersey. Tai đây, Cục TSA kiểm tra đảm bảo rằng máy đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của Cục để phát hiện mối đe dọa và cho cả người sử dụng máy, mọi thứ, đồng thời bàn với nhà sản xuất về các điều chỉnh nhỏ hoặc các cải tiến. Cuối cùng, công nghiệp được thử nghiệm ở một vài sân bay trên đất nước.

Cả quá trình này, từ thử nghiệm đến phê duyệt, thường mất khoảng 3 năm, mặc dù đôi khi là gần 10 năm, Laustra nói; Karoly tính trung bình khoảng 3 năm.

Công nghệ kiểm tra (thí dụ như máy dò chất nổ mà nó cần quệt bông vào túi hoặc tay, hoặc mày tia X kích cỡ lớn CTX 5500 mà hành khách đưa túi chạy qua trước khi kiểm tra người) được đưa vào danh sách để khi những máy hiện dùng cần được thay thế sau từng 10 năm, hoặc tương tự, thì Cục TSA tại các sân bay đơn lẻ có thể chọn công nghệ thích hợp để thay thế chúng căn cứ vào các yếu tố như năng xuất và chi phí.

Sự chậm trễ nói trên, giữa đổi mới và áp dụng, giúp giải thích vì sao phải cần vài năm mới nhìn thấy công nghệ hiện đại nhất ở sân bay ở địa phương của bạn.

Nhưng với tất cả những yêu cầu công nghệ tiêu chuẩn đó, Cục TSA đã không khuyến khích các công ty suy nghĩ sáng tạo về cách cải thiện an ninh. "Công nghệ đã không thay đổi từ 1980, khi chúng ta đang chống không tặc," Laustra nói. Thí dụ, nhiều sân bay còn đang dùng máy tia X 2D để dò hàng sách tay mà máy này thì hạn chế về phát hiện loại chất nổ, hoặc chỉ dùng máy dò kim loại khi người đi qua thay vì kỹ thuật sóng milimet để dò xét cơ thể hành khách. "Chúng ta chỉ có những thay đổi bổ sung nhỏ mà không có những bước nhảy lớn," Laustra nói thêm.

Khi Cục TSA phê duyệt một kết quả công nghệ thì nó bật đèn xanh cho một số các nước khác. "Rất nhiều các chính phủ khác trên thế giới, đặc biệt ở Châu Á, dựa vào Cục TSA. Nó gần như tiêu chuẩn vàng về thử nghiệm và đánh giá," Laustra nói.

Bất luận bạn ở đâu trên thế giới, việc qua các sân bay sẽ trở nên dễ dàng hơn, nhưng tiếc là giá những bánh ngọt chắc là vẫn sẽ rất đắt.

Bài tiếng Anh đăng trên BBC Autos

Tin liên quan