Sáu ý tưởng hay làm thay đổi việc đi xe trong thành phố

Các thành phố Paris cùng Mexico City, Madrid, và Athens dự kiến cấm xe diesel đi qua những khu chính của thành phố để giảm ô nhiễm không khí trước 2025
Image caption Các thành phố Paris cùng Mexico City, Madrid, và Athens dự kiến cấm xe diesel đi qua những khu chính của thành phố để giảm ô nhiễm không khí trước 2025

Từ việc xe nói chuyện với xe cho đến việc đường nạp điện cho xe ô tô chạy điện, trải nghiệm về đi xe trong thành phố sẽ có sự nâng cấp ở thế kỷ 21.

Bạn đã xem nghệ thuật bao trùm của các sách khoa học viễn tưởng được nửa thế kỷ, do vậy bạn biết chính xác thành phố trong tương lai sẽ trông như thế nào: các nhà chọc trời sáng loáng và các con tàu tên lửa cá nhân bay phía trên các hệ thống ống vận chuyển bằng áp lực hơi đan xen nhau có màu xám xanh.

Ở đây trong tương lai thực tế có rất nhiều công nghệ mà chúng sẽ làm thay đổi cách chúng ta lái xe trong thành phố cho dù lúc này ta có lái xe hay không.

Xe biết nói chuyện

Ở đây ta không nói về xe viễn tưởng KITT như trong phim hoặc kỹ thuật Siri nhận biết giọng nói trong xe. Chúng ta nói về thông tin liên lạc giữa xe với xe, gọi là V2V. Bộ Vận tải Mỹ mới đây đã đề xuất quy tắc tiêu chuẩn hóa cách thức cho một xe nói với một xe khác về vị trí, hướng đi, và tốc độ, cảnh báo cho lái xe (và cho xe lái tự động) về khả năng có nguy hiểm.

Trong thành phố, nơi mà tai nạn thường xảy ra ở các giao cắt thì bản thân các xe sẽ tự quyết định cho bạn là còn đủ thời gian vượt trước khi có đèn đỏ, và xe nào đến lượt vượt qua giao cắt khi nơi đó không có đèn giao thông, để bạn có thể biết rõ tình thế mà không phải bối rối vì tiếng còi và phải phanh/tăng tốc đột ngột.

Xe nói chuyện với đèn dừng

Nửa còn lại của mạng lưới thông tin liên lạc là V2I, nghĩa là xe thông tin liên lạc với cơ sở hạ tầng. Xe cứu hỏa sẽ dùng một loạt kỹ thuật để chuyển đèn đỏ thành đèn xanh dọc theo tuyến đường mà nó chạy, nhưng V2I về tổng thể còn nhiều tác dụng nữa, nó đọc các số liệu xe để mạng giao thông thành phố hoạt động được hiệu xuất hơn.

Cơ sở hạ tầng thông minh có thể giữ đèn xanh lâu hơn một chút nếu giao thông luồng đó tăng, có thể thay đổi tốc độ tối đa hoặc điều hòa các đường nhánh để giải tỏa ách tắc, và thậm chí chuyển tuyến giao thông để tránh nơi tắc vì tai nạn hoặc xe phải chạy chậm, bằng cách kết hợp phần mềm HAL và Waze. Khi xuất hiện xe lái tự động thì không chỉ có xe biết cảm nhận và suy nghĩ mà cả thành phố là một cỗ máy thông minh.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Chúng ta sẽ sớm có các xe thông minh trao đổi được với cơ sở hạ tầng thông minh?

Phân biệt đối xử với xe nhiên liệu

Xe chạy diesel có lực xoắn lớn, khỏe và hiệu xuất cao, nhưng rồi chẳng mấy mà bạn phải giữ để dùng nó ở nông thôn, chúng sẽ không bao giờ trông thấy Paris.

Các thành phố Paris cùng Mexico City, Madrid, và Athens dự kiến cấm xe diesel đi qua những khu chính của thành phố để giảm ô nhiễm không khí trước 2025, và các thành phố khác trên khắp thế giới chắc hẳn sẽ làm theo.

Tiến thêm một bước, 2 thành phố lớn nhất của Na Uy là Oslo và Bergen có kế hoạch lập vùng không khí thải vào thời hạn trên bằng cách khoanh vùng cấm xe chạy xăng. Do vậy bạn có thể còn đang loay hoay để thoát xe khỏi nơi đỗ chật chội khi bạn vào khu trung tâm, bạn hãy tin rằng xe sẽ nhỏ hơn, sạch hơn và êm hơn rất rất nhiều.

Nạp điện khi đang chạy

Nếu mọi người trong thành phố đều lái xe ô tô điện thì thể nào ở những nơi có máy tính tiền đỗ xe cũng sẽ có các cột có vòi để nạp điện. Trên thực tế, với một chút quy hoạch, chúng ta có thể nạp điện khi ta dừng trước đèn đỏ hoặc ở bãi đỗ xe.

Ý tưởng nạp điện từ xa có vẻ như là chuyện bịa, nhưng sau 10 năm đến nay các nhà khoa học đã có thể truyền điện với khoảng cách trống tới 2 mét với hiệu xuất gần 100%. Việc này được gọi là kết nối cộng hưởng từ, và các cuộn dây có dòng điện trên đường ô tô sẽ tạo ra rung động ở các cuộn dây điện được kết đôi nằm trong xe, rung động được biến đổi thành điện để nạp cho ác quy.

Các hệ thống vận tải thành phố trên khắp thế giới đã thử nghiệm xe buýt nạp điện (mà không qua dây nối) khi xe dừng tại các điểm dừng lấy-trả khách, và kỹ thuật này sẽ dễ dàng để thực hiện ở tất cả các nơi đỗ xe mới, và được bổ sung thêm thiết bị để lắp đặt ở mặt đường tại các giao cắt. Hiện còn đang đợi việc lập các phần mềm ứng dụng để tính tiền điện nạp mà từng người lái xe phải trả.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Mexico City áp lệnh tạm cấm chạy xe trong thành phố mỗi tuân một ngày và mỗi tháng một thứ Bảy, trong thời gian từ tháng Tư đến hết tháng Sáu 2016

Những phí mới của việc dùng xe

Tương lai đã tới gần, đi theo phí phải trả. "Tiền gây ách tắc" là tiền bạn phải trả vì sử dụng đường phố khi mà mọi người cũng đều muốn sử dụng, nó bổ sung luật cung cầu vào các luật khác của đường. Tiền này được áp dụng ở Singapore từ 1975, nhưng những thành phố từ London đến Riga đang ngày càng áp dụng nó để giảm lượng xe chạy.

Và do chúng ta sẽ sớm có các xe thông minh trao đổi được với cơ sở hạ tầng thông minh nên một phần của cơ sở hạ tầng sẽ là cơ quan thu phí. Thay vì chịu thuế nhiên liệu, người lái xe sẽ phải trả phí tính theo chiều dài di chuyển, với đơn giá cao hơn ở một số khu vực nhất định vào thời gian nhất định. Những xe lớn hơn như xe limo và SUV có thể phải chịu phí nhiều hơn khi vào trung tâm thành phố, giống như xe tải 3 cầu phải chịu lúc này.

Đi tới thành phố nhưng không vào thành phố

Kinh tế của các thành phố lớn phụ thuộc vào trạm chuyển tải Park-n-Ride, theo đó lực lượng lao động lái xe tới ga tàu để rồi đi tiếp vào thành phố.

Trong khi nó là hoàn hảo với những người đi làm hàng ngày nhưng nó không là mỹ mãn cho những chuyến đi nhanh hoặc ngoài giờ cao điểm khi có ít tàu và ít chuyến. Do vậy một số thành phố đã thay đổi ý tưởng và bãi đỗ xe đang trở thành tâm điểm của nhiều thứ nữa.

Một thành phố thực sự thông minh cho phép bạn lái xe tới nơi nào đó ở trung tâm, ở đó có minibus (theo yêu cầu hay theo điện tử) đưa bạn tới bến xe bến xe điện, hoặc bến xe đạp, hoặc bến đường ống áp lực.

Bài tiếng Anh đăng trên BBC Autos

Tin liên quan