Cử chỉ lo lắng làm hỏng phỏng vấn xin việc?

Bàn chân quay vào phía trong thể hiện bạn không tự tin Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Bàn chân quay vào phía trong thể hiện bạn không tự tin

Đối với phỏng vấn xin việc làm thì bạn nghĩ đúng nếu cho rằng có sơ yếu lý lịch tốt, trình bày xuất sắc và, quan trọng hơn, là trả lời tốt các câu hỏi là có thể nhận được việc làm.

Nhưng kiểu cách và cử chỉ của bạn có thể gây cản trở. Thực tế, chúng có thể làm lộ bạn, lộ cái tốt và cái xấu, ngay cả khi bạn không muốn. Trong phần lớn trường hợp ta không biết mình làm vậy.

Dù có ý thức hay không, những phản ứng lặp đi lặp lại như chớp mắt, xoay nhẫn hoặc vuốt tóc, có thể ảnh hưởng đến người tuyển mộ phía đối diện hơn là bạn nghĩ. Như Isabel Schuermann, tư vấn về hình ảnh và có kinh nghiệm đào tạo xã giao ở Frankfurt, nói, "Cơ thể con người bạn không thể không truyền đạt."

Chẳng hạn, bạn tránh nhìn thẳng vào mắt có thể truyền tín hiệu bạn là người khó tin cậy, hoặc bàn chân xoay vào trong, có thể là bạn tỏ ra thiếu tự tin.

Khi hai chuyên viên làm việc với người đào tạo kỹ năng phỏng vấn, họ xem lại mình trên băng video trong một cuộc phỏng vấn giả, thấy mình như những con búp bê gật gù. Janice Burch, chuyên đào tạo nghề nghiệp, nói là hai chuyên viên này thấy hoàn toàn thất vọng. Burch (người đồng sở hữu Trung Tâm Pro Resume ở vùng Milwaukee, Wisconsin, Mỹ) nhớ lại: "Chỉ trong khoảng nửa giờ, tôi nghĩ chúng tôi đã có tới 300 cái gật đầu với mỗi chuyên viên."

Một phần công việc của bà là giúp người ta lên được một cấp bậc trong nghề nghiệp, Burch đã chỉ cho khách hàng thấy các điệu bộ và cử chỉ mà có thể ngay cả họ cũng không biết mình có.

Tin mừng là bạn có thể tự vứt bỏ những tật và cử chỉ không muốn có. Biết được mình có tật là bước đầu. Nhưng cũng phải cảnh báo là khi lo lắng thì sẽ khó kiềm chế tật này. Sau đây là những điều bạn có thể làm:

Đối mặt với thói tật

Image caption Khi không giấu được tật trong cử chỉ hãy nói về nó với chút hài hước

Một khi bạn nhận biết thói tật của mình là lúc phải kiềm chế nó. Hãy diễn xuất và tập như nói với người phỏng vấn cho đến khi kiểm soát được những cử chỉ bồn chồn. Thí dụ, bạn có thể giảm số lần bẻ ngón tay, sờ rìa da đầu ngón tay, hoặc nhìn chằm chằm người nói chuyện với mình.

Daniela Lehmann-Stein, giám đốc nhân sự tại Nielsen ở Frankfurt, nói rằng khi bà được đào tạo về phỏng vấn, bà cố chống lại suy nghĩ kiểu "danh sách kiểm tra" trong đó bà tưởng tượng đánh dấu một ô ghi "không được có thói tật và cử chỉ sốt ruột." Để thay thế, Lehmann- muốn biết một ứng viên và muốn xem người này xử lý tình huống như thế nào nếu có điều gì không ổn.

"Thực chất là rất quan trọng. Nếu ai cho mình là rất cởi mở và rồi đồng thời người đó đang ngồi trong thế bó hẹp, vai và cánh tay bó chặt vào thân, khi đó điều này sẽ như là một sự mâu thuẫn. Nhưng sẽ không giống như tôi đang sàng lọc ứng viên luôn luôn cố để phát hiện những chỗ không khớp." bà nói.

Đồng thời, Lehmann-Stein nói bà thường thấy cảm kích khi người ta nói thẳng một phản ứng về cơ thể mà có họ thể có trong hoàn cảnh nhất định.

"Đôi khi đối đầu với việc này lại có tác dụng. Nếu tôi biết rằng tôi sẽ bị những vầng đỏ trên mặt hoặc cổ khi lo lắng, và điều này làm tôi lo, thì tôi có thể đề cập đến nó và nói, 'Mặc dù lúc này tôi đang đỏ mặt nhưng tôi không dễ nao núng. Tôi có thể chứng minh tính kiên cường của mình trong nhiều tình huống.' Có thể sẽ có tác dụng nếu ta nói thẳng và kết thúc luôn thay vì suy nghĩ là 'Ôi, tôi đỏ mặt rồi, họ có thấy không nhỉ'" Lehmann-Stein nói.

Cũng như vậy, nếu thói tật của bạn không thể che dấu thì có lẽ cách tốt nhất để giải quyết là qua nói đùa. "Tôi mong rằng các ứng viên sẽ thành thực hơn và dũng cảm hơn về phương diện này," Lehmann-Stein nói. "Cũng cần tự phản ánh mình ở một mức độ nhất định để giới thiệu bản thân, tất cả mọi thứ cùng thói tật..

Vì sao ta làm như vậy?

Bản quyền hình ảnh Thinkstock
Image caption Những cử chỉ lo lắng thường có nguồn gốc tâm lý

Những cử chỉ lo lắng thường có nguồn gốc tâm lý, Burch nói. Nói một cách khác, nếu bạn xác định được nguyên nhân thì bạn có thể giảm thiểu những cử chỉ không mong muốn. Thí dụ, đôi khi nguyên nhân bất an là do chưa chuẩn bị tốt, Burch nói. Bà đã thấy một số khách hàng khắc phục điều này bằng cách chuẩn bị tốt cho việc phỏng vấn. "Điều này sẽ đưa đến một khác biệt rất lớn trong việc giới thiệu tổng thể bản thân khi được phỏng vấn," Burch nói.

Ấn tượng tổng quát mà bạn để lại cho nhóm phỏng vấn chắc chắn sẽ mạnh mẽ hơn là việc họ lưu nhớ một vài cử chỉ đặc biệt, Schuermann nói. Sự quan tâm chính của nhóm phỏng vấn không phải là bạn thường xoa hai tay như thế nào và vì sao, mà là bạn sẽ đại diện cho công ty như thế nào với cái gói đầy đủ về tài năng, kỹ xảo, và cả thói tật của bạn.

Nếu bạn may mắn bạn có thể gặp một người phỏng vấn như Schuermann, nghĩa là nhìn một ứng viên một cách tổng thể. "Ta tuyệt đối không bao giờ suy xét chỉ qua một cử chỉ. Ta cần 4 đến 5 cử chỉ để có một sự suy xét," Schuermann nói.

Những điều không được làm khi phỏng vấn

Hãy đừng là con búp bê gật gù: Thỉnh thoảng gật đầu đồng ý thì được, nhưng nhiều hơn thế sẽ cho cảm tưởng bạn là sẵn sàng đồng ý, cái gì cũng ừ.

Không đung đưa chân: Vắt chéo chân thì được, nhưng không được lắc bàn chân hoặc cẳng chân trong khi phỏng vấn vì nó thể hiện bạn có thể là đang lo và thiếu tự tin.

Không mắm môi hay cắn môi: Nó thể hiện bạn chưa có chuẩn bị kỹ càng hoặc giấu sự bực mình.

Chú ý không nhìn vu vơ: Nhìn chằm chằm sẽ gây khó chịu. Nhưng cũng sẽ gây khó chịu nếu bạn nhìn vu vơ quanh phòng. Người phỏng vấn có thể đang muốn tìm sự chân thật và kiến thức thông qua mắt bạn.

Tránh thư dãn cổ: Xoay tròn đầu một vòng có thể thấy thư dãn hơn, nhưng cuộc phỏng vấn không phải lúc và nơi để để giảm căng thẳng.

Từ lâu đã quan tâm đến ngôn ngữ cơ thể, Schuermann mới đây theo một lớp về đọc những diễn cảm tinh tế trên khuôn mặt, là điều bà lồng vào kỹ thuật phỏng vấn của bà. Bà sẽ cố tình hỏi những câu như "Tôi vừa thấy bạn biểu hiện trên mặt … và theo quan điểm của tôi thì hình như em còn nghi vấn." Việc này cho phép Schuermann đưa người kia vào một cuộc trao đổi điều mà người đó thực sự muốn nói.

Cuối cùng, phần lớn những quyết định để tuyển mộ là dựa trên nhiều yếu tố. Nhớ lại những ngày làm việc ở phòng nhân sự, việc lãnh đạo và phát triển ở Ngân Hàng ở Frankfurt, Schuermann nói. "Ứng viên được chấp nhận không những phải giỏi về kỹ thuật và phải là con người tốt, phải biết cách nói chuyện và hiểu cách quản lý con người và truyền đạt một cách cuốn hút."

Bài tiếng Anh đăng trên BBC Capital