Đừng rủ uống mà nên ‘trần như nhộng’ với đồng nghiệp

"Phản ứng tức thời của tôi là lấy tay che vùng kín" Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption "Phản ứng tức thời của tôi là lấy tay che vùng kín"

Tôi sẽ không bao giờ quên lần đầu tôi ở truồng, ngồi trên ghế băng gỗ ở chỗ tắm hơi, hông giáp hông với sếp của mình. Đó là tuần đầu tiên của công việc mới của tôi tại một doanh nghiệp máy tính khởi nghiệp gần Heidelberg, Đức. Tôi tới từ Scotland, ở đó giao lưu sau giờ làm nghĩa là đi uống ở quán rượu. Tôi không bao giờ tưởng tượng lại đứng ở ngoài trời với đồng nghiệp, các bông tuyết rơi trên da trần của mình.

Với tôi đó là cú sốc chấn động về văn hoá. Nhưng ở Đức, Hà Lan và Phần Lan thì không có gì là bất thường khi đi tắm hơi với đồng nghiệp. Và ở Phần Lan thì hoàn toàn bình thường khi trông thấy sếp mình không có tí vải nào trên người.

"Phần Lan là một nước hoàn toàn bình đẳng. Chúng tôi không có giai cấp xã hội," Katariina Styrman, chủ tịch Hội Tắm Hơi Phần Lan ở Helsinki, nói. "Đi tắm hơi với sếp là hoàn toàn bình thường. Đó là nơi mà bạn nên quên chức danh và tiền lương."

Ở nước phía Bắc với gần 5,5 triệu người này, cứ 2 người là có một phòng tắm hơi, bà nói. Nhiều công ty có nhà tắm hơi riêng trong trụ sở công ty.

Bản quyền hình ảnh Kristof Minnaert
Image caption Kristof Minnaert, người Bỉ, nay đang thư giãn thoải mái trong một phòng tắm hơi ở tầng mái cùng các đồng nghiệp tại một công ty thiết kế game Remedy Entertainment ở Helsinki

Không như ở Đức nhà tắm hơi là chung, truyền thống của Phần Lan là, trừ trong nội bộ gia đình, đàn ông và đàn bà đi tắm hơi tách biệt. Ngay cả như vậy, đối với người mới tới Phần Lan, công đoạn đầu trong phòng gỗ cùng bạn đồng nghiệp có thể cũng không được hoàn toàn thoải mái như ý định. "Gần giống như là việc làm cho xong chuyện," Kristof Minnaert, một người Bỉ tới Helsinki năm 2013 để nhập với đội ngũ thiết kế game Remedy Entertainment, nói. Văn phòng công ty ở Espoo có nhà tắm hơi ở trên tầng mái. "Vào đây là phải ở truồng. Nếu bạn quấn khăn tắm hay mặc quần bơi thì sẽ gây bất bình," Minnaert, 30 tuổi, nghệ sĩ kỹ thuật, nói.

Tuy nhiên sau 3 năm ông đã thấy quen với nghi thức tắm hơi với bạn bè đồng nghiệp tối thứ sáu, cũng là bình thường nếu ta uống tý bia rồi bước ra hàng hiên ngoài trời mà vẫn không mặc gì. Ông và bạn bè mỗi tuần tắm hơi từ một đến ba giờ và trong khi không phải là chính thức họp, họ có bàn về công việc và đôi khi ra được những ý tưởng hay để rồi bàn tiếp khi về văn phòng.

Bản quyền hình ảnh The Finnish Sauna Society
Image caption Câu lạc bộ dành riêng cho thành viên Hội Tắm Hơi Phần Lan ở gần Helsinki

"Nó gần giống như vào quán bar nhưng ít uống hơn và trong một môi trường lắm mồ hôi," ông nói. "Sẽ thấy thích hơn vào mùa đông vì khi đó có thể tới âm 30 độ C ở hàng hiên bên ngoài. Khi trở lại vào trong nhà, bạn cảm thấy thực sự được hồi sức."

Nhờ có lời mời của sếp, Minnaert cũng được đến câu lạc bộ dành riêng cho thành viên của Hội Tắm Hơi Phần Lan, ở đó việc "tắm khói" đốt gỗ kiểu truyền thống được thực hiện ở rừng cây bạch dương, nhìn ra biển Baltic. Ở đây, các cựu chủ tịch và những gương mặt cao cấp khác, ở truồng, trà trộn lẫn với những bạn tắm hơi và có cơ hội nhảy từ trụ cầu xuống biển, ngay cả trong mùa đông, khi một lỗ được tạo ra do cưa thủng qua lớp băng.

Finn Tommi Uitto, phó chủ tịch thương mại và mạng lưới của công ty truyền thông đa quốc gia Nokia, giải thích, "Trong nhà tắm hơi không có chức tước, không có quần áo. Không có cái tôi. Chỉ là bạn và ý nghĩ của bạn và lời lẽ của bạn, và điều đó cũng áp dụng cho những người khác, do vậy chất quan hệ con người với con người sẽ nhiều hơn và tất cả đồ trang trí không cần thiết không còn nữa."

Nokia có một nhà tắm hơi ở từng cơ sở trong 3 cơ sở trên đất Phần Lan. "Đó là điều đương nhiên," Uitto nói. "Bất kỳ người Phần Lan nào xin vào làm trong một công ty Phần Lan cũng chờ đón có một nhà tắm hơi."

Trước đây, trong nghề của Uitto, nhà tắm hơi cũng thường được dùng làm nơi để làm việc, ông nói. Cũng vậy, đội ngũ tụ họp ở nhà tắm hơi để kỷ niệm những thành công của hãng và các thời điểm quan trọng, hơn là tới quán ăn hoặc quán rượu. Tuy nhiên những năm gần đây, nhà tắm hơi đã ít thành tụ điểm, một phần vì các hãng Phần Lan ngày càng có tính toàn cầu và cũng vì lịch biểu là kín hơn, ông nói. Ngoài ra vì đàn bà và đàn ông tới tắm hơi riêng rẽ nên, đối với nhiều người, việc họp bàn công việc như vậy là không công bằng.

"Chia đội ngũ thành 2 thì có vẻ là không đúng," Uitto nói.

Hiểu phong tục

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Trong khi tắm hơi được ưa thích ở các nước phía Bắc khác như Thụy Điển, Nga và Hà Lan thì phong tục và quy ước khác nhau rất nhiều.

Trong khi tắm hơi được ưa thích ở các nước khác ở phía Bắc như Thụy Điển, Nga và Hà Lan, nhưng phong tục và quy ước khác nhau rất nhiều.

Jan Feller, 41 tuổi phó giám đốc Phòng Thương Mại Đức- Phần Lan ở Helsinki, đã làm việc ở cả hai nước. "Đối với người Phần Lan, nhà tắm hơi là nơi bạn tới để là chính mình và cùng với các người khác," ông nói. "Ở Đức, gần như thuần túy là cho sức khỏe và sự sảng khoái hạnh phúc."

Ở Phần Lan, người đi tắm hơi tự mình đổ nước vào than, nhưng ở Đức thường có một có người phụ trách làm việc đó theo quãng cách, ông nói. "Chỉ với việc có quy chế viết trên tường phòng tắm hơi ở Đức đủ làm người Phần Lan mỉm cười," Feller nói.

Ở Đức và Hà Lan bạn sẽ không thấy nhà tắm hơi ở nơi làm việc. Nhưng nếu bạn tham gia thể thao sau giờ làm việc với bạn đồng nghiệp, thì chắc sẽ có một nhà tắm hơi ở CLB thể thao hoặc phòng tập thể dục (gym).

Khi Sam Critchley (người thành lập công ty ứng dụng tiếp thị Spaaza) lần đầu tiên chuyển từ Anh đến Amsterdam 18 năm trước, ông đi chơi bóng quần với bạn đồng nghiệp. Sau trận đấu, mọi người đến nhà tắm hơi và cởi hết quần áo. Sẽ không có ai quan tâm đến việc ông mặc quần bơi, nhưng vì ông là người duy nhất không phải Hà Lan ở đây nên ông muốn theo như họ. Và ông ngồi vào trong phòng hơi và bỏ khăn tắm ra, ông nói.

"Bất thần người đàn bà này xuất hiện trong khói hơi nước (một đồng nghiệp) và hỏi tôi, 'Sau đây anh có đi ăn không?'. Rồi bà mở cửa và tôi đột nhiên có thể trông thấy, trên ghế dài gỗ thông, 3 hoặc 4 bạn đồng nghiệp nữ ngồi thành hàng," ông (nay 43 tuổi) kể lại. "Phản xạ tức thời của tôi là lấy hai tay che vùng kín."

Bài tiếng Anh đăng trên BBC Capital

Tin liên quan