Vì sao chúng ta khác nhau khi làm việc và lúc ở nhà?

Những người hướng nội hành động như một người có tính cách khác để tăng tiến được trong nghề nghiệp, và nhiều đã thành công ở thách thức này, Balsari-Palsule nói Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Những người hướng nội hành động như một người có tính cách khác để tăng tiến được trong nghề nghiệp, và nhiều đã thành công ở thách thức này, Balsari-Palsule nói

Những người hướng nội thường phải đóng vai người hướng ngoại trong nghề nghiệp và ngược lại. Chúng ta thường phải chuyển đổi giữa các tính cách khác nhau mà không hay biết, theo Elizabeth Garone.

Ban ngày, Kevin Wisney là một người chồng hòa nhã nói năng nhỏ nhẹ và người bố của một bé gái học trung học. Ông dành thời gian đưa đón con đi học và thực hiện các hoạt động, chăm sóc vườn, chó, và mẹ vợ tại nhà ông ở Bắc California đồng thời làm việc bán thời gian về buôn bán bất động sản.

Nhưng về đêm, Wisney biến thành Cruzin d'Loo, một nữ hoàng hoang dâm của San Francisco nổi tiếng trong sử thi. Tại buổi biểu diễn đêm thứ sáu hàng tuần của Cruzin vở kịch Ain't Your Mama's Drag, "bà" bước vào sân khấu của câu lạc bộ đêm của Quận Mission của thành phố trong một chiếc váy dài màu xanh lóng lánh dài tới gối. Trang điểm của Cruzin là đậm nét. Bộ tóc giả màu vàng chung chiêng trên đầu, lời nói của "bà" thì thô lỗ. Cơ thể của Wisney được bao quanh bằng nhiều miếng độn silicone.

Công việc của Cruzin do Wisney thủ vai khác biệt vô cùng so với công việc của ông ở nhà. Nhưng không phải chỉ có ông là như vậy: các nhà tâm lý học nói hầu hết chúng ta đều đảm nhận những tính cách con người khác nhau tùy thuộc ta đang ở nhà hay ở nơi làm việc. Mặc dù hầu hết chúng ta có lẽ không đến mức tạo ra một con người mới nhưng thành công riêng tư và trong công việc phụ thuộc vào việc ta có thể chuyển đổi tốt đến mức nào giữa hai tính cách con người.

Mỗi bên một chút

Cuộc sống công việc và cuộc sống gia đình đưa ra những thách thức và kỳ vọng khác nhau. Đối với nhiều người, đó có nghĩa là làm cho hành vi cư xử của ta thích nghi với bối cảnh xã hội, đôi khi nó đưa ta vào tình trang xung đột với bản chất 'thực' của con người mình.

Nhưng ta thậm chí không nghĩ thực tế là ta đang làm việc đó, hoặc thậm chí không cảm thấy ta là những người khác nhau ở nhà và ở nơi làm việc. Đó là vì "chúng ta đã quá quen diễn xuất khác với tính cách vì lý do nghề nghiệp," Sanna Balsari-Palsule, một nhà khoa học về nhân cách của Đại học Cambridge, nói. "Do chúng ta đang làm việc trong môi trường có nhịp độ ngày càng nhanh với các nhóm người phân tán trên toàn cầu, nên linh hoạt và thích nghi là rất quan trọng," bà nói.

Trong nghiên cứu lấy bằng tiến sĩ của mình, Balsari-Palsule đã tìm thấy nhiều người lao động nghĩ rằng việc hành động khác với bản chất tự nhiên là một phần nội tại trong vai trò làm việc của họ, và do đó thực tế cảm thấy "ít nặng nề hơn."

Thậm chí có hẳn một tên cho điệu múa mà ta thực hiện giữa những tính cách khác nhau mà ta sử dụng trong nhà và ngoài nhà: 'hành sử với đặc trưng tự do'. "Đó là một cách diễn xuất ngoài tính cách," Brian Little, giáo sư nghiên cứu đại học Cambridge và là thành viên của Viện Well-Being của đại học này, nói.

"Đặc trưng tự do" đi ngược lại những khuynh hướng tự nhiên của mình nhằm thúc đẩy các dự kiến cá nhân mà ta quan tâm, Little giải thích. Ví dụ, người hướng nội có thể hoạt động thầm lặng khi ở nhà, nhưng nếu họ tham gia vào các dự án công việc đòi hỏi phải hành sử mạnh mẽ mang tính quyết đoán và xã hội thì họ có thể hành động như một "kẻ giả hướng ngoại," ông nói.

Chuyển đổi êm thuận

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Tạo một bộ mặt khác tại văn phòng có thể có tác hại với những người thích cuộc sống gia đình yên tĩnh

Balsari-Palsule cho rằng sự dễ dàng mà nhiều người có thể chuyển đổi thành có tính cách khác nhau là giá trị mà các nền văn hoá phương Tây coi là sự hướng ngoại. "Chúng tôi thường được khuyến khích để thể hiện các hành vi liên quan đến hướng ngoại từ khi còn nhỏ," bà nói. "Ví dụ, người dễ hòa đồng hơn thường được nhiều người thích hơn, hoặc trong công việc, sự nhận thức về người lãnh đạo là người có tính chi phối và quyết đoán, nghĩa là người hướng ngoại dễ tăng tiến và được chọn vào vị trí lãnh đạo."

Vì lý do này, những người hướng nội thường điều chỉnh cách hành sử để thúc đẩy các kế hoạch của họ và thành công trong các bối cảnh khác nhau, Balsari-Palsule nói. Bà đã ngạc nhiên khi thấy trong nghiên cứu của mình rằng nhiều người hướng nội không nói là cảm thấy những tác động tiêu cực của việc hành động sai với bản tính trong công việc vì họ gặt hái được những lợi ích khi làm điều đó. Và, trong nhiều trường hợp, họ thậm chí còn nói "lớn mạnh lên với cảm giác thách thức với việc hành động ngoài bản tính."

Không phải ai cũng cảm thấy công việc là ở nơi họ cần phải bước ra khỏi chính bản thân mình. Đối với Emily Newman, một của hàng thực phẩm dành cho người sành ăn mà bà sở hữu ở Seattle, tiểu bang Washington, Mỹ, là nơi mà bà có thể là một "phiên bản hướng ngoại rất tự tin," của chính mình. "Tôi nhớ con người tôi trước đây vì khi đó tôi dành tất cả thời gian cho mọi người," bà nói. "Tôi đã toàn tâm cho công việc, gắng sức và đào sâu, và đó là đã con người tôi, thực sự làm việc." Ở nhà, bà nói, bà là một phiên bản hướng nội của bản thân, yên tĩnh hơn, thận trọng hơn.

Thời gian nghỉ cần thiết

Đến một điểm nào đó, mọi người đều cần nghỉ ngơi. Không thời gian để làm dịu và cư xử một cách bình thường thì chúng ta "có thể bắt đầu trải nghiệm những thiệt hại do hành động ngoài bản tính," Balsari-Palsule nói.

Wisney quá biết điều này. Trong khi ông thích ở nhà một mình, ông có thể nhập vào vai Cruzin trong công việc. Là một diễn viên chuyên nghiệp, ông đã nhập vai nhiều nhân vật tính cách khác nhau trong nhiều năm, kể từ khi dành được một vai trong một vởi kịch đã diễn 9 năm.

Chuyển đổi tính cách với ông là tương đối dễ, nhưng việc đóng vai Cruzin hút hết sinh lực ông. "Nó giống như mở nắp rốn bồn tắm. Tất cả trôi tuột," ông nói. Vào thời gian nghỉ cuối tuần và các buổi biểu diễn đã kết thúc, ông sung sướng trở lại cuộc sống nhún nhường và yên tĩnh của một Kevin: một người cha, người chồng và người làm vườn say sưa.

Bài tiếng Anh trên BBC Capital

Tin liên quan