Nên 'ngừng chê bai' thế hệ trẻ

Getty Images Bản quyền hình ảnh Getty Images

Chỉ cần gõ "millennials" (thế hệ thiên niên kỷ) vào thanh tìm kiếm của Google, bạn sẽ nhận được những gợi ý tìm kiếm bao gồm từ "lười biếng".

Nhiều người cho rằng những người sinh từ đầu thập niên 1980 tới cuối thập niên 1990 thường dễ nản, thích những thứ dến dễ dàng, thích nhảy việc hơn là làm cho một công ty suốt sự nghiệp. Nói theo cách khác, họ không phải là mẫu người lao động lý tưởng.

Nhưng một nghiên cứu toàn diện ở Mỹ và Anh năm nay lại đưa ra kết quả ngược lại: những người trẻ hiện nay cũng nỗ lực không kém gì so với những người trẻ thuộc thế hệ trước. Nhưng điều đáng nói là họ không được đánh giá cao về phẩm chất này.

Sáu dấu hiệu của một người sếp độc ác

Có nên bám trụ công việc mình ghét?

Không thăng tiến vẫn thành đạt

Sợ bị đuổi việc sẽ khiến ta làm việc tốt hơn?

Báo cáo của Viện nghiên cứu Resolution Foundation ở Anh vào tháng 2 cho thấy, chỉ 1 trong số 25 người trẻ trong độ tuổi từ 20-30 nhảy việc mỗi năm.

Thế hệ trước đó - thường được gọi là Thế hệ X, có xu hướng nhảy việc cao gấp đôi những người ở nhóm thiên niên kỷ - một điều tốt cho họ xét về mặt tài chính.

Những người nhảy việc thường sẽ có mức lương cao hơn 15% cũng như cơ hội học hỏi thêm những kỹ năng mới ở công việc mới. Đây cũng là cơ hội để họ xác định được công ty nào phù hợp với mình. Trong khi đó, theo báo cáo của Resolution Foundation những người làm lâu dài cho một công ty thì gần như không có tăng lương.

Xu hướng này không chỉ đang diễn ra ở Anh mà cả những nơi khác.

Vào tháng Tư, Trung tâm Nghiên cứu Pew, có trụ ở Washington, DC, công bố kết quả nghiên cứu tương tự dựa trên số liệu từ Bộ Lao động Mỹ.

Kết quả cho thấy lao động Mỹ trong độ tuổi từ 18-35 cũng gắn bó với công việc như những người Thế hệ X ở cùng độ tuổi. So với những người có bằng đại học, thế hệ thiên niên kỷ được cho là có thời hạn làm việc dài hơn so với những người thuộc Thế hệ X.

"Bằng chứng kinh tế khá là rõ ràng," Laura Gardiner, chuyên gia phân tích chính sách ở Resolution Foundation nói.

Bản quyền hình ảnh Getty Images

"Người trẻ luôn thay đổi công việc nhiều hơn những người lớn tuổi. Nhưng hiện trạng này ở người trẻ ngày nay đang giảm dần."

Sự thật là việc những người trẻ ngày nay nhảy việc ít hơn, khiến cho họ có thu nhập thấp hơn những người trẻ tuổi của 15 năm về trước.

Thay đổi theo thời gian

Không một báo cáo này đưa ra câu trả lời chắc chắn tại sao thế hệ trẻ ngày nay lại thay đổi công việc ít hơn. Tóm tắt của Richard Fry - chuyên gia nghiên cứu tại Pew, cho rằng điều này có thể là do "ngày càng có ít cơ hội để có một công việc tốt hơn ở một công ty mới."

Có nên bám trụ công việc mình ghét?

Không thăng tiến vẫn thành đạt

'Bí kíp' giúp bạn được mọi người yêu thích

Gardiner trong khi đó chỉ ra rằng có thể là những người trẻ thuộc thế hệ này lớn lên trong thời kỳ khủng hoảng tài chính nên sợ rủi ro hơn.

Sự gia tăng của các loại hợp đồng lao động không quy định số giờ làm việc tối thiểu và các loại công việc thông qua môi giới cũng như việc Anh quốc đang chuyển từ "nền kinh tế sản xuất sang nền kinh tế dịch vụ" có thể "đang làm giảm sự tự tin cũng như khả năng thương lượng của mọi người".

Theo các nghiên cứu gia ở Deloitte, nơi công bố các khảo sát hàng năm về thái độ của thế hệ thiên niên kỷ, các bất ổn về chính trị và xã hội ở những quốc gia phát triển những năm gần đây khiến cho khao khát có được cuộc sống ổn định ở những người trẻ tuổi ngày càng tăng. Điều này được thấy rõ chỉ từ số liệu của 12 tháng trở lại đây.

Khảo sát năm 2017, trong đó phỏng vấn 8.000 người trẻ tuổi trên khắp thế giới, cho thấy so với một năm trước, thế hệ thiên niên kỷ ở các nước phát triển hiện nay ít người tỏ ra sẵn sàng rời bỏ công việc hiện tại trong 2 năm tới, và trong lúc đa số muốn tiếp tục công việc hiện tại 5 năm tới thậm chí lâu dài hơn.

Bản quyền hình ảnh Getty Images

"Số liệu của chúng tôi chỉ ra rằng bất ổn đang khiến những người trẻ ngày càng mong muốn sự ổn định hơn."

Bên cạnh đó, các công việc dài hạn với mức tăng lương đều đặn ngày càng ít đi, trong khi mối lo ngại ngày càng tăng do phải đối mặt với khủng hoảng tài chính toàn cầu và những lo toan về tương lai, khi thế hệ thiên niên kỷ bắt đầu bước vào độ tuổi phải tính toán đến các dự định lớn như mua nhà, kết hôn và sinh con.

Năm 2015, những phụ nữ trong nhóm thiên niên kỷ chiếm 8/10 ca sinh nở ở nước Mỹ, theo Gretchen Livingston ở Viện nghiên cứu Pew. Vì vậy, sẽ không có gì ngạc nhiên khi những người thuộc nhóm tuổi này đang tập trung vào việc ổn định tài chính.

Khao khát và các định kiến

Những định kiến phổ biến về thế hệ thiên niên kỷ cho rằng thế hệ này không quan tâm tới các chuẩn mực lỗi thời của sự thành công. Nhưng khi xét về những nhu cầu cốt lõi như nhà ở, tiền tiết kiệm khi nghỉ hưu, sự nghiệp tốt, gia đình... thì "có rất ít sự khác biệt giữa các thế hệ", Gardiner nói.

Jennifer Deal, nghiên cứu cấp cao ở Trung tâm Lãnh đạo Sáng tạo ở San Diego, California, đồng ý: "Tôi không thấy sự khác nhau về các giá trị giữa các thế hệ."

Bà nói: "Họ có thể thể hiện giá trị của mình theo những cách khác nhau, nhưng những điều họ muốn trong cuộc sống và công việc là khá giống nhau."

Với việc tăng giá nhà và học phí đại học ngày càng đắt đỏ ở nhiều nước, những mong muốn trên đang vượt xa khỏi tầm với của nhiều người trẻ. Đây cũng có thể là một trong những lý do mà họ cố bám lấy công việc họ đang có.

Theo khảo sát của Deloitte năm 2017 thì 7 người trong 10 người thuộc thế hệ thiên niên kỷ sống trong một nền kinh tế phát triển mong muốn có công việc toàn thời gian hơn là các công việc tự do. Và lý do chính họ đưa ra là sự yêu thích "công việc an toàn" và "mức lương ổn định".

"Quan điểm của người trẻ bắt đầu thay đổi từ những năm 1970," Deal nói. "Thế giới đã thay đổi."

Tuy nhiên, nếu cho rằng những người thuộc thế hệ thiên niên kỷ thiếu quyết tâm thì đó là "một định kiến về người trẻ".

"Chúng ta cũng thấy những định kiến tương tự với Thế hệ X khi họ bắt đầu bước vào tuổi lao động."

Nếu có bất kỳ điều gì khiến những người trẻ thụt lùi lại thì đó có thể là do môi trường bất ổn mà họ đang sống chứ không phải thái độ của họ với công việc.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.

Tin liên quan