Người giàu, nghèo sống khác nhau thế nào?

Dollar Street Bản quyền hình ảnh Dollar Street

30.000 bức ảnh về 300 gia đình khắp nơi trên thế giới cho thấy mức thu nhập và cuộc sống bên dưới mái nhà của họ.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Thu nhập hàng tháng của bạn là bao nhiêu? Bạn sống trong ngôi nhà thế nào? Bạn có thể nghĩ mình biết mình thuộc nhóm nào trên quy mô thịnh vượng toàn cầu - nhưng một cuộc trưng bày mở trên mạng cho thấy 30.000 bức ảnh gần gũi của các gia đình sinh hoạt ở nhà ở khắp nơi trên thế giới có thể giúp bạn thay đổi cách nhìn.

Anna Rosling Rönnlund trước đây từng là nhà thiết kế giao diện người dùng Google, và là đồng sáng lập Gapminder, một tổ chức phi chính phủ ở Thụy Điển về giáo dục. Năm ngoái, bà tạo ra một công cụ tên Dollar Street - bộ sưu tập ảnh trên mạng xếp 300 gia đình từ 50 quốc gia trên một hình ảnh "con đường" tượng trưng. Những gia đình có thu nhập thấp được xếp vào một phía của con đường, và những gia đình khá giả hơn ở đầu còn lại.

Mục tiêu là gì? Để giúp người xem cảm giác được về cuộc sống của con người ở nhiều nền văn hóa khác nhau, bên ngoài quê nhà của họ, thường được hình ảnh trên truyền thông mô tả - cũng như cảm giác về vị trí của bạn trong sự thịnh vượng nói chung.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Album ảnh có thể truy xuất thông tin

Nền tảng Dollar Street cho phép bạn tìm kiếm theo quốc gia, mức thu nhập và một số đồ vật nhất định. "Nó là thứ rất chắc chắn," Rönnlund nói về cơ sở dữ liệu hình ảnh. "Nếu bạn đang ở trong lớp học, và quan sát những học trò khác nhau thì đồ chơi có thể là chỉ dấu cho thấy cuộc sống của các em."

Rönnlund hi vọng những bức ảnh cận cảnh ghi lại cuộc sống hàng ngày tại gia đình sẽ thể hiện chính xác về cuộc sống của con người ở nhiều quốc gia khác nhau. Một trong những mục đích chính của dự án là cho thấy thách thức mà gia đình phải đối mặt ở khắp thế giới, như khả năng tiếp cận với nước sạch, nhìn sâu vào thu nhập cá nhân, không phải thu nhập quốc gia.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Đồ quý giá trong nhà

"Chúng tôi hỏi các gia đình về thứ quý giá nhất trong nhà. Với những gia đình nghèo nằm ở cuối phố, đó thường là một cái rổ hoặc vật gì đó vì rõ ràng có sự khác biệt giữa sự sống và cái chết. Với tầng lớp trung lưu, đó là máy khâu, điện thoại, hoặc xe máy - thứ gì đó giúp tăng tốc hoặc khiến cuộc sống năng suất hơn. Ở nhóm giàu có nhất, đó là bức ảnh cưới, chai rượu rum hoặc món đồ chơi. Khi nhu cầu cơ bản được đáp ứng đầy đủ, ta bắt đầu nghĩ về những điều đặc biệt."

- Anna Rosling Rönnlund

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Tận dụng tối đa

Cách Dollar Street phân loại đồ đạc đem lại cách nhìn thú vị về cách từng gia đình sinh sống ra sao. Ở nhà nghèo, một vật thể thường sẽ có nhiều công dụng - một chiếc ghế nhựa có thể được gọi tên là "sofa" và "ghế bành" chẳng hạn, trong khi ở nhà giàu họ sẽ có mỗi thứ một cái riêng.

Một ví dụ ấn tượng khác là "kem đánh răng". Ở làng Akaniaka tại Malawi, Nampedi Wizilamu cạo bùn từ hai bên tường và trộn với nước để đánh răng. Trong trường hợp này, Dollar Street nhóm "kem đánh răng" và "tường" thành cùng một nhóm đồ vật.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Một quốc gia, vô số tình huống

Một tình hình chung trong các bức ảnh đó là sự thịnh vượng có thể cực kỳ khác xa nhau ở cùng một quốc gia. Rönnlund so sánh hai gia đình người Mỹ, và nhận thấy chỉ dấu của sự giàu có: đó là hộp đựng dao nĩa. Gia đình kiếm gần 5.000 đô la Mỹ mỗi tháng có một khay chia thành từng ô trong tủ chén để xếp riêng thìa nĩa bằng thép theo từng loại, nhưng gia đình chỉ kiếm ra 600 đô la Mỹ/tháng sẽ để tất cả muỗng nĩa (có một số cái bằng nhựa) vào chung một ống nhựa.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Sự xa xỉ không ngờ

Những đồ vật có thể coi như đồ linh tinh trong nhà, như kệ sách hoặc sách, lại chỉ ra mức độ giàu có một cách đáng kinh ngạc trong bối cảnh này. Ví dụ như chuyện đọc sách giải trí cần phải có rất nhiều thời gian rảnh và có học thức ở mức độ nào đó. Một ví dụ khác mà dự án làm nổi bật là những thức uống như đồ có ga hay có cồn, và cửa nhà có khóa cần phải sử dụng chìa, đối lập với một cái móc khóa hay sợi xích cột cánh cửa vào cây cột gỗ.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Mức độ của giấc ngủ

Với những gia đình nghèo khó, nơi cư trú có che chắn với nhiều loại chất liệu được ưu tiên hơn giường ngủ. Trong khi đó, gia đình giàu có sở hữu giường ngủ có đặt nệm bên trên và nhiều gối, khăn trải giường và chăn mềm làm từ sợi tổng hợp sản xuất từ nhà máy với nhiều màu sắc và trông rất dễ chịu. Gia đình nghèo hơn có thể ngủ trên sàn, với những giấc ngủ chập chờn - nhiều nghiên cứu chỉ ra sự nghèo khó thường dẫn đến tình trạng mất ngủ.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Chế độ ăn uống

Thực phẩm đem lại cái nhìn quan trọng về thu nhập của gia đình, dù họ sống ở quốc gia nào. Gia đình nghèo, thường chi 80% thu nhập vào thức ăn, dựa vào các món ăn rẻ tiền họ có thể mua gần nhà và không phải trữ trong tủ lạnh, giống như bột ngô.

Nhưng những gia đình giàu có thường đủ tiền mua những món tươi sống đắt tiền như thịt. Họ cũng mua sản phẩm nhập khẩu từ khắp nơi trên thế giới và có thể ăn bất cứ lúc nào bất kể mùa màng. Họ chuẩn bị quá nhiều, và có thể rất chăm chút về những thứ họ ăn, và cuối cùng họ bỏ lại rất nhiều thức ăn thừa.

Bản quyền hình ảnh Dollar Street

Vẻ đẹp của đời sống thường nhật

"Tôi luôn thích thú với đời sống hàng ngày. Khi mọi người bán [hoặc là khoe] nhà, họ thường quên không giấu đi những thứ riêng tư - tôi rất mê những thứ đó."

- Anna Rosling Rönnlund

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital.

Chủ đề liên quan

Tin liên quan