Những công trình có nền nhà đẹp nhất thế giới

Trong mười công trình kiến trúc có hoa văn nền đẹp nhất thế giới, có một nhà ga dưới hầm ngầm của Liên Xô Cũ, nơi nhà độc tài Stalin từng đi bộ và đọc diễn văn.

Đài quan sát The Ledge, Tòa tháp Willis, Chicago

Bản quyền hình ảnh Scott Olson/Getty Images
Image caption Đài quan sát The Ledge, Tòa tháp Willis, Chicago

Nền sàn bằng kính hiếm khi gây cho ta cảm giác thích thú. Liệu chúng có chịu được sức nặng của bạn? Liệu chúng có gây chóng mặt? Bạn có thể trải nghiệm để tìm lời đáp với Đài quan sát The Ledge, một khối thủy tinh hai nửa bằng kính đặt trên tầng 103 của tòa tháp Willis ở Chicago, tòa nhà cao thứ hai ở tây bán cầu. Được công ty thiết kế SOM (Skidmore Owings Merrill), là hãng thực hiện bản vẽ kiến trúc tòa nhà này chọc trời này, lên khung từ năm 1973, đài quan sát lập phương được làm bằng ba lớp kính dày nửa inch gắn vào nhau. Chúng an toàn, nhưng chỉ có một số ít khách tham quan thực sự can đảm mới dám bước vào không gian như thể giữa không trung và ở vị trí rất cao từ trên Sông Chicago. Góc nhìn trải rộng suốt bốn bang nước Mỹ và ngay bên dưới là những con đường của thành phố khiến góc nhìn từ đỉnh cao này thật vô giá.

Nhà ga tàu điện ngầm Mayakovskaya, Moscow

Bản quyền hình ảnh KIRILL KUDRYAVTSEV/AFP/Getty Images
Image caption Nhà ga tàu điện ngầm Mayakovskaya, Moscow

Liệu đây có phải là một thoáng qua của thiên đường xã hội chủ nghĩa Xô Viết chưa từng hiện hữu? Có lẽ thế. Thực ra, đây là một trong những nhà ga tàu điện ngầm Moscow đẹp nhất, kỳ công nhất được xây dựng trong thập niên 1930.

Công trình do Alexey Dushkin thiết kế và bắt đầu mở cửa năm 1938. Nhà ga Mayakovskaya còn được sử dụng làm hầm trú ẩn tránh các cuộc không kích trong Chiến tranh Thế giới II. Nơi này cũng là một hầm chỉ huy cho các súng chống máy bay và từng là một hội trường mà Stalin diễn thuyết. Thật lạ lùng khi nghĩ rằng trong một kết cấu hiện đại dành cho việc di chuyển này, nhà độc tài Nga từng đi dọc theo hành lang của Dushkin. Đây là một cấu trúc có cấu tạo tinh tế sâu 33m bên dưới lòng đất, được làm từ bốn sắc độ của đá granite, đá hoa cương và trang trí những họa tiết thể hiện ý niệm làm chủ bầu trời của Liên bang Xô Viết.

Nền tòa nhà 30 trong khu phức hợp Rockerfeller Plaza, New York

Bản quyền hình ảnh DGA Photo / Alamy Stock Photo
Image caption Nền tòa nhà 30 trong khu phức hợp Rockerfeller Plaza, New York

Hành lang lấp lánh và sáng bóng trong ánh sáng nhẹ của tòa nhà RCA tự thân nó đã là một tác phẩm thuộc trường phái Art Deco. Phần còn lại của tòa cao ốc cao 260m này được thiết kế bởi kiến trúc sư Raymond Hood và cũng là tác phẩm trọng điểm của Trung tâm Rockerfeller đầy ấn tượng. Được xây dựng từ năm 1933 và là trụ sở của Tập đoàn Radio Corporation of America, nơi đây giờ là nơi tọa lạc Đài truyền hình và trung tâm phát sóng của đài NB, một phần tòa nhà "30 Rock" vẫn được mở cửa cho công chúng. Mọi người có thể đi dọc lối sảnh sống động này, tất cả những họa tiết đen và màu be tỏa sáng ánh vàng và nâu dưới ánh sáng tinh tế. Đây là một trong những quãng đường đi bộ, và là một trong những đoạn đường đi bộ trong tòa tháp Manhattan, mà mọi người thường đi qua trong thời Đại Khủng hoảng và cảm thấy tinh thần phấn khởi hơn sau đó.

Thánh đường Siena

Bản quyền hình ảnh Sean Gallup/Getty Images
Image caption Thánh đường Siena

Với John Ruskin, nhà phê bình thời Victoria rất yêu thích nghệ thuật Gothic của Venice, nhà thờ hai màu trắng đen Siena có từ thế kỷ 13 là một tác phẩm "hoàn toàn vô lý", "một tác phẩm bứt phá, vượt lên của một công trình tốn kém và sự phù hoa vô thần". Dĩ nhiên thiết kế nhà thờ là một vấn đề của sở thích, mặc dù có lẽ tác phẩm tuyệt vời nhất của nơi này, nền nhà thờ, đã bị che khuất khỏi ánh nhìn trong hầu hết thời gian trong năm.

Nền nhà tuyệt đẹp lát đá cẩm thạch được nhiều thế hệ họa sĩ và nghệ nhân thủ công sáng tạo ra từ thế kỷ 14 đến thể kỷ 16, và đây cũng là một phòng tranh nghệ thuật để người ta cúi xuống ngắm nhìn thay vì bước chân lên. Khi xem tổng thể nền nhà, nơi này kể chuyện theo nhiều phong cách, với kết cấu hình học phức tạp và sự đa dạng nghệ thuật, về sự hi sinh và cứu rỗi. Thật đáng kinh ngạc.

La Galleria Grande,Palazzo Venaria, Turin, Ý

Bản quyền hình ảnh AGF Srl / Alamy Stock Photo
Image caption La Galleria Grande, Palazzo Venaria, Turin, Ý

Đây là một nền nhà với thiết kế bàn cờ hoàn hảo từ thế kỷ 18. Tuy nhiên, vẻ bề ngoài của nền nhà này có thể gây ra ảo giác. Một thời gian sau khi Napoleon Bonapaarte diễu hành đến Turin năm 1800, nền nhà khổng lồ này đã được nhấc lên và đưa đến bảo tàng Galleria Beaumont của thành phố từ năm 1837, phòng trưng bày Royal Armoury.

Những gì ta thấy ngày nay là phiên bản sao chép nguyên bản vào năm 1955 của thiết kế gốc ban đầu do kiến trúc sư Michelangelo Garove, người thiết kế Nhà Savoy cho Cung điện Palazzo Venaria, một khu nghỉ dưỡng đi săn tráng lệ do Filippo Juvarra hoàn thành trong thời gian Turin tách ra.

Grand Gallery cao 15m và dài 80m từng có thời nối với căn hộ của nhà vua và thái tử. Cung điện này từng là một doanh trại mãi đến năm 1978, và hiện giờ là một bảo tàng, nổi tiếng với phòng tranh và nền nhà kiểu bàn cờ. Đây là điểm đến phổ biến và nổi tiếng cho công chúng và những buổi chụp ảnh quảng cáo.

Nhà nguyện St John the Baptist, Igreja de São Roque, Lisbon

Bản quyền hình ảnh Edward Krupa / Alamy Stock Photo
Image caption Nhà nguyện St John the Baptist, Igreja de São Roque, Lisbon

Công trình tráng lệ và hào nhoáng theo kiến trúc Rococo từ thế kỷ 18 này do các kiến trúc sư Nicola Salvi và Luigi Vanvitelli từ Rome thiết kế. Nơi này được tài trợ bởi vàng chở từ Brazil đến Lisbon. Nơi này khởi đầu là một nhà thờ khiêm tốn, bắt đầu hoạt động từ thế kỷ 16 như cơ sở đầu tiên của những linh mục dòng Tên từ Bồ Đào Nha. Sau đó, các tu sĩ dòng Tên bị trục xuất vào năm 1759, và nơi này trở thành một kho tàng kiến trúc của nghệ thuật trang trí. Sau đó, những yếu tố xa hoa như nền nhà mosaic của nhà nguyện do một nhóm nghệ nhân với Enrigo Ennuo đứng đầu thực hiện, rồi đến thiết kế do họa sĩ Đức Ignazio Stern sáng tạo và một miêu tả khối cầu cầu vồng - biểu tượng quốc gia của Bồ Đào Nha trong Kỷ nguyên Khám phá của nước này - vẫn tiếp tục tỏa sáng khi làm ta mê mẩn ngắm nhìn.

Trung tâm Heydar Aliyev, Baku

Bản quyền hình ảnh Christopher Lee/Getty Images
Image caption Trung tâm Heydar Aliyev, Baku

Nơi nào có nền nhà và tường nối liền với nhau? Trong thiết kế nội thất đầy gợi cảm của Trung tâm Heydar Aliyev do công ty kiến trúc Xaha Hadid thực hiện và được khai trương vào năm 2012, rất khó để phân định ranh giới này. Nơi đây là một tòa nhà được thiết kế thành khối hòa quyện thống nhất. Từ tòa nhà mở rộng ra, nơi này tạo cảm giác như thể kiến trúc sư điêu khắc không làm gì nhiều lắm, như cách Hadid làm, là một nghệ sĩ thư pháp trên bê tông và kính. Về ngôi đền, Hadid viết: "Hình thức kiến trúc với thư pháp và các mẫu trang trí chảy từ nền đến tường, từ tường đến trần, từ trần đến mái vòm tạo ra mối liên hệ thông suốt và làm mờ đi giới hạn giữa các yếu tố kiến trúc và nền tảng mà chúng được xây lên."

Courtyard, Đại Thánh Đường Hồi Giáo Aleppo

Bản quyền hình ảnh Robert Preston Photography / Alamy Stock Photo
Image caption Courtyard, Đại Thánh Đường Hồi Giáo Aleppo

Vào tháng 4/2013, tòa tháp xây từ thế kỷ 11 của đền thờ Hồi giáo đáng kính này bị phá hủy vì cuộc nội chiến Syria. Vào tháng 12/2016, những cuộc tấn công lan rộng đã biến nhiều phần của đền thờ được xây từ năm 715 sau Công Nguyên thành đống gạch vụn.

Đầy thương tích, nhưng nền nhà của ngôi đền làm bằng đá này vẫn còn sót lại. Có bao nhiêu dấu chân đã bước qua nền nơi này trong chừng ấy thế kỷ? Một tấm thảm nền bằng đá trải dài với các hoa văn hình học và bị cắt ngang bởi một chiếc đồng hồ quang học và cũng là đài phun nước đầy vết đạn. Từ đó nơi này mở rộng ra một quần thể không gian kiến trúc và sân đền, với đền thờ Zechariah, Cha của Thánh John dòng Baptist. Bên dưới nền nhà lịch sử này là ký ức về không gian sinh hoạt mở kiểu Hy Lạp xưa và khu vườn của đền thờ Byzantine dành cho St Helena.

Mê lộ Labyrinth, Thánh Đường Chartres

Bản quyền hình ảnh imageBROKER / Alamy Stock Photo
Image caption Mê lộ Labyrinth, Thánh Đường Chartres

Được mở cửa vào những ngày Thứ Sáu suốt mùa hè và trong ngày Hạ chí, mê cung đầy quyến rũ này, được tạo tác từ các loại đá tương phản và bao bọc bởi ánh hào quang từ những chiếc cốc và giấy bạc kiểu Gothic dưới cây thập giá của Nhà thời Chartres, nơi đã quyến rũ và làm bối rối bao du khách và con chiên suốt 800 năm qua.

Với đường kính dài 12,9m, đường dẫn của mê cung với khoảng 270 khối đá, kéo dài khoảng 262m. Một đĩa bằng đồng được đặt ở trung tâm, đã bị lấy đi vào năm 1792 trong Cách mạng Pháp, kể lại câu chuyện về Theseus và Minotaur trong trung tâm bóng tối của mê lộ Hy Lạp huyền thoại.

Không rõ những câu đố này có ý nghĩa ra sao với những giáo sĩ thời trung cổ, không ai thực sự biết rõ, nhưng một khi được thắp sáng bởi mặt trời trong ngày Hạ chí hoặc bởi ánh nến, nơi này trở nên đẹp kỳ lạ và đầy ám ảnh.

Nhà Faun ở Pompeii

Bản quyền hình ảnh World History Archive / Alamy Stock Photo
Image caption Nhà Faun ở Pompeii

Giống rất nhiều ngôi nhà La Mã cổ, Nhà Faun trông rất đơn giản và hầu như vô danh khi nhìn từ ngoài đường vào, nhưng lại chứa đựng sự lộng lẫy trong nội thất. Có từ thế kỷ thứ Hai trước Công nguyên, nơi này chiếm diện tích cả một khối nhà trong thành phố.

Khi núi lửa Vesuvius phun trào vào năm 79 sau Công nguyên, những bức tường được tô điểm bởi gạch mosaic và nền nhà đã bị che khuất bên dưới tro núi lửa, và vô tình đã bảo vệ chúng. Hoa văn mosaic mô tả đời sống dưới đáy biển tuyệt đẹp này lấy ý tưởng từ sự say mê những chú cá nheo, cá voi, cá đuối và tôm hùm đã được khai quật vào năm 1830.

Trên đường xuống bếp, nền nhà này như một sự nhắc nhở về hải sản phong phú ở Vịnh Naples. Quá quý giá đến mức không thể cho phép người ta dẫm lên, giờ đây, nền nhà này có thể được chiêm ngưỡng trong Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia ở Naples.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture.

Tin liên quan