Chườm đá khi căng cơ 'phản tác dụng'?

Ice bath Bản quyền hình ảnh Getty Images

Dù thắng hay thua, sau mỗi trận tennis, cây vợt số một của Anh Andy Murray cũng tắm, ăn và uống một chút gì đó, sau đó massage và ngâm mình trong nước đá. Trong suốt 8 phút, anh ngồi trong nước đá ở nhiệt độ 8-10 độ C.

Anh không phải là vận động viên thể thao duy nhất tắm nước đá để phục hồi sau mỗi trận đấu. Vận động viên điền kinh nữ Jessica Ennis-Hill từng ngâm nửa mình trong thùng nước đá để phục hồi cơ.

Sự thành công của những tên tuổi nói trên khiến nhiều người khác cũng áp dụng kỹ thuật này.

Tuy nhiên cho đến nay không có nhiều bằng chứng cho thấy việc tắm nước đá mang lại hiệu quả.

Nước đá được cho là giúp giảm sưng cơ

Tắm nước đá được cho là giúp đẩy nhanh tốc độ phục hồi của cơ thể bằng cách hạ nhiệt, giảm lưu lượng máu và giảm sưng cho các mô của cơ.

Chúng ta thường thấy một túi đá được chườm ở cơ bị tổn thương. Trong một nghiên cứu, những người tham gia được yêu cầu đặt một chân trong nước đá sau khi chạy, và một chân để ngoài. Kết quả cho thấy chân đặt trong nước đá phục hồi nhanh hơn.

Đối với hầu hết chúng ta, một chút thuốc giảm đau là đủ. Thế nhưng đối với các vận động viên chuyên nghiệp hoặc nghiệp dư muốn rèn luyện cơ bắp, việc chống sưng cơ có thể gây phản tác dụng.

Khi ngâm cơ trong nước lạnh, lưu lượng máu sẽ giảm xuống và điều này làm chậm quy trình tái tạo cơ bị chấn thương hoặc bị căng.

Để khai thác tác dụng của việc tập tạ, trạng thái sưng cơ sẽ giúp cho các cơ tái tạo. Vì vậy, việc giảm sưng không phải là một ý hay.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Vận động viên điền kinh nữ nổi tiếng của Anh, Jessica Ennis-Hill từng ngâm nửa mình trong thùng nước đá để phục hồi cơ

Tuy nhiên, nước đá làm chậm quá trình phục hồi

Chúng ta thường cảm thấy đau khi cơ bị sưng và vì vậy thường tìm cách chống sưng. Tuy nhiên hiện nay có một số bằng chứng cho thấy điều này có thể làm chậm quá trình phục hồi.

Các nghiên cứu về thuốc chống sưng như ibuprofen cho thấy mặc dù những loại thuốc này giúp giảm đau nhưng nó làm chậm quá trình phục hồi.

Một đánh giá các kết quả nghiên cứu tốt nhất cũng đã kết luận rằng trạng thái sưng cơ là có lợi và vì vậy việc ngăn chặn phản ứng sưng không phải là tốt nhất.

Câu hỏi đặt ra ở đây là độ sưng tới đâu và sưng ở thời điểm nào là tốt nhất?

Điều này phụ thuộc vào độ tuổi mỗi người. Khi những người ngoài 65 dùng thuốc chống sưng cơ trong chế độ tập luyện 12 tuần, họ nhận thấy cơ phát triển hơn những người uống thuốc giảm đau giả. Điều này cho thấy thuốc chống sưng mang lại tác dụng tốt cho các vận động viên lớn tuổi. Tuy nhiên, đối với những người trẻ tuổi, thuốc chống sưng có thể làm quy trình hồi phục cơ bị chậm lại.

Nếu bạn không phải theo chế độ tập nào, điều này sẽ không quan trọng, thế nhưng nếu bạn là một vận động viên hàng đầu và muốn rèn luyện độ dẻo dai, bạn nên tránh thuốc chống sưng cơ.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Sau mỗi trận tennis, cây vợt số một của Anh Andy Murray luôn tắm, ăn và uống một chút gì đó, sau đó massage và ngâm mình trong nước đá

Nước đá làm chậm quá trình phát triển cơ bắp, làm chậm quá trình tăng độ dẻo dai

Tắm nước đá cũng gây phản tác dụng tương tự.

Ở động vật, nước lạnh có tác dụng tốt. Khi nước đá tiếp xúc với cơ của chuột (được gây mê), các khối sưng trong cơ giảm xuống mà không làm chậm quy trình phục hồi cơ.

Tuy nhiên ở con người, với các khối cơ lớn hơn, nước đá lại không có cùng tác dụng. Nó chỉ giúp giảm sưng tấy và đau nhức, nhưng một nghiên cứu đối với những người đang theo chế độ tập trong ba tháng cho thấy việc tắm nước đá làm chậm quá trình phát triển cơ bắp và làm chậm quá trình tăng độ dẻo dai, sức bền.

Không có nhiều các nghiên cứu được thực hiện đối với những người thỉnh thoảng tiến hành tắm nước lạnh hoặc chỉ nghỉ ngơi sau khi tập. Tuy nhiên giờ đây, nhóm nghiên cứu có mặt tại Úc, Na Uy và Nhật Bản đã công bố kết quả theo dõi trong đó họ so sánh việc tắm nước đá với việc làm nguội cơ thay vì so với việc nghỉ ngơi, không làm gì.

Chín người đàn ông đã tham gia một bài tập kéo dài 45 phút, bao gồm bài tập chùng chân, gánh đùi và các động tác khác. Trong một tuần, họ được yêu cầu tắm nước đá ngay lập tức trong 10 phút. Sau đó, họ không được phép tắm trong ít nhất 2 tiếng đồng hồ để tránh làm cho cơ ấm lên quá nhanh. Một tuần tiếp theo, chế độ tập của họ nhẹ hơn rất nhiều - đạp xe đạp thể thao trong vòng 10 phút ở tốc độ chậm.

Trước và sau các buổi tập, các nhà nghiên cứu đã trích mẫu máu từ những người tham gia.

Sau các bài tập và sau khi tắm nước lạnh đúng 2 tiếng, 24 tiếng và 48 tiếng, các nhà nghiên cứu cũng trích mẫu mô cơ đùi của những người này.

Kết quả cho thấy cơ bị sưng và căng sau khi tập, thế nhưng việc tắm nước lạnh không làm giảm sưng cơ.

Như vậy vấn đề ở đây là thứ nhất, liệu việc tắm nước lạnh có làm giảm sưng cơ hay không, và thứ hai, liệu bạn có nên giảm sưng cơ hay không nếu điều này làm chậm quá trình hồi phục cơ? Jonathan Peake, từ Đại học Công nghệ Queensland, người dẫn đầu công trình nghiên cứu, đặt câu hỏi rằng liệu các vận động viên có nên xem lại chiến lược của mình hay không?

Ông thừa nhận rằng tắm nước đá có thể giúp phục hồi nhanh chóng sau trận đấu, thế nhưng điều này không có lợi nếu bạn muốn trở nên dẻo dai hơn về dài hạn.

Ít ra thì việc tắm nước lạnh cũng không mấy dễ chịu. Và có lẽ các vận động viên sẽ không quá tiếc nuối nếu phải chấm dứt thói quen này.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

Tin liên quan