Khi bị cảm ăn kem hay uống sữa có sao không?

Kem lạnh ở nhiệt độ đông giá, vậy có rủi ro hay không nếu bạn đã bị cảm lạnh? Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Kem lạnh ở nhiệt độ đông giá, vậy có rủi ro hay không nếu bạn đã bị cảm lạnh?

Nhiều người cho rằng uống sữa hoặc ăn kem sẽ làm trầm trọng thêm các triệu chứng của cảm lạnh. Nhưng có thật vậy không?

Bạn đang bạn tắc mũi, chảy nước mắt và nhức đầu. Bạn có thể muốn hoặc không muốn ăn. Nhưng nếu bạn đói thì có rất nhiều ý kiến về những gì bạn nên và không nên ăn và đặc biệt là sản phẩm từ sữa thường bị loại trừ.

Một số người nói rằng nên tránh kem, pho mai và nhất là sữa. Lý do cho điều này không hay ho gì; đó là vì là sản phẩm sữa sẽ làm tăng việc tiết chất nhầy. Nhưng có đúng thế không?

Chúng ta thường cảm thấy ghê tởm khi nghĩ đến chất nhầy, nhưng nó đóng một vai trò quan trọng trong sinh lý học của chúng ta. Màng nhầy bảo vệ các mô khỏi bị kích thích hoặc tổn thương ở nhiều nơi trên cơ thể, bao gồm cả khí quản, phổi, thực quản và dạ dày. Vì vậy, chúng ta cần nó, nhưng tất nhiên không ai muốn nó quá nhiều, đặc biệt là nếu nó đã tiết thừa ra do bị lạnh.

Ý tưởng rằng có mối liên quan giữa sữa và việc tiết chất nhầy đã tồn tại từ hàng thế kỷ: ta thấy nó trong y học cổ truyền Trung Quốc và trong các bài viết của bác sĩ Moses Maimonides ở thế kỷ 12 . Một nghiên cứu từ năm 2004 cho thấy 58% số người vẫn tin điều này, và một số người nghe điều này trước tiên là từ bác sĩ.

Và có vẻ như bạn không muốn uống nó nhiều để bị ảnh hưởng. Nghiên cứu từ năm 1993 cho thấy gần 2/3 số người tin rằng chỉ cần một ly sữa đã dẫn đến có thêm đờm trong cổ họng. Các từ dùng để tả cảm giác là: dính, đặc, gây tắc, quánh và gây nghẹt.

Điều này rất khác so với dị ứng nghiêm trọng với sữa mà một số rất nhỏ người lớn mắc, với các triệu chứng nghiêm trọng như nôn mửa, phát ban và khó thở. Và nó không giống như sự không dung nạp lactose, trong đó những người không có các enzyme thích hợp để tiêu hóa lactose trong sữa, cảm thấy bị sưng hoặc ốm hoặc bị tiêu chảy sau khi uống.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Một số người nói rằng chất sẽ nhầy tích tụ nếu chỉ uống một ly sữa thôi

Vậy tác động khác này là gì? Để tìm ra, bạn cần yêu cầu người ta uống một chất có thể chứa hoặc không thể chứa sữa bò và sau đó hỏi họ các triệu chứng. Các nhà nghiên cứu tại một bệnh viện ở Nam Úc đã làm việc này, cho 125 người hoặc là sữa bò hoặc sữa đậu nành. Hâm nóng với hương vị bạc hà ca cao để cho đồ uống này không thể phân biệt được giữa 2 loại sữa, và khi được hỏi sau đó, một phần của những người uống sữa bò nói rằng họ cảm thấy khó nuốt hơn, nước bọt của họ cảm thấy rớt hơn hoặc họ có thể cảm thấy một lớp màng phủ ở trong cổ họng. Bạn có thể nghĩ là kết quả đã rõ ràng.

Nhưng điều quan trọng là những người uống giả dược đậu nành cũng nói như vậy. Và những người tin vào mối liên quan giữa sữa và chất nhầy có vẻ dễ phát hiện ra những cảm giác này hơn một chút, bất luận họ uống loại nào, mặc dù kết quả nghiên cứu này không có ý nghĩa đáng kể về mặt thống kê.

Nhưng những người trong nghiên cứu này không bị cảm. Vậy nếu bạn đã cảm thấy bị tắc cổ họng thì sẽ ra sao? Sữa bò có làm cho tồi tệ hơn không? Tôi không khuyên đọc về thử nghiệm tiếp theo này trong khi bạn đang ăn. Lần này các nhà nghiên cứu đã cố ý làm tình nguyện viên mắc bệnh virus cảm lạnh thông thường, đưa cho họ sữa uống và sau đó yêu cầu họ không chỉ ghi lại mọi triệu chứng tắc nghẽn mà còn để lấy các chất tiết qua mũi họ và cân lên (hy vọng không phải là trên cân bếp). Họ phát hiện ra rằng những người tin vào sự liên quan có nhiều khả năng nói rằng họ có các triệu chứng, nhưng trên thực tế có lượng chất bài tiết bằng với của những người không tin. Và việc uống sữa không ảnh hưởng đến lượng chất tiết.

Như vậy, không có bằng chứng rõ ràng rằng các sản phẩm sữa dẫn đến tiết nhiều chất nhầy hơn. Nhưng có vẻ một số người cảm thấy khó chịu hơn, điều này có thể giải thích tại sao một số người cho rằng có mối liên quan và một số khác lại không. Có một cơ chế có thể cho vấn đề này mà nó không dính líu gì đến chất nhầy. Sữa là một loại nhũ tương, vì vậy sau khi nó được trộn lẫn với nước bọt, các giọt tụ lại với nhau trong cái gọi là sự kết cụm.

Bản quyền hình ảnh iStock
Image caption Trong một thử nghiệm gần đây, một số người uống sữa đậu nành cũng nói có cảm giác bị tắc mũi tương tự như những người uống sữa bò

Quá trình này, cũng có thể xảy ra với sữa đậu nành, vì nó cũng là một nhũ tương, có thể thay đổi cảm giác miệng của một người, gây ra cảm giác mà họ có xu hướng nghĩ rằng nó là chất nhầy, mặc dù là không phải. Điều chúng ta không biết là tại sao nó xảy ra ở một số người, chứ không ở người khác.

Còn về kem thì thế nào? Sữa trong kem không thể sản sinh ra nhiều chất nhầy như chúng ta đã thấy, nhưng vấn đề là kem lạnh ở nhiệt độ đông giá, vậy có rủi ro hay không nếu bạn đã bị cảm lạnh thì bạn có bị lạnh quá không? Có vẻ không. Thức ăn ở nhiệt độ rất thấp ban đầu có làm cho dạ dày của bạn lạnh hơn, nhưng một khi các quá trình tiêu hóa bắt đầu phân tách thức ăn, nhiệt được tạo ra và sẽ sớm làm ấm bạn.

Vì vậy, nếu bạn bị cảm lạnh, hãy ăn kem nếu bạn thích và uống sữa nếu bạn thích cảm giác này. Nó sẽ không chữa bệnh cho bạn, nhưng nó sẽ không làm cho bệnh xấu đi.

Bài tiếng Anh trên BBC Future

Tin liên quan