Từ lông gà đến những ngôi nhà mới

HOANG DINH NAM/AFP/Getty Images Bản quyền hình ảnh HOANG DINH NAM/AFP/Getty Images

Ở đâu có con người, ở đó có gà. Có lẽ ở nước nào trên thế giới, thịt gà hoặc trứng gà cũng đều có trong thực đơn.

Từ Na Uy cho tới New Zealand, từ Cuba cho tới Campuchia, con gà gắn bó với các cộng đồng dân cư, kể cả ở những nơi xa xôi hẻo lánh nhất.

Và kết quả là số lượng gà đông đúc cũng xả ra một lượng lớn khủng khiếp lông gà, là thứ thường bị đem đi đốt bỏ hoặc chôn tại các bãi rác, dẫn đến gây ô nhiễm môi trường.

Chiến tranh hạt nhân: Nhân loại đã sẵn sàng tới đâu?

Đường hầm qua eo biển chưa bao giờ được xây

Hacker không cần phải thông minh?

Ryan Robinson, tốt nghiệp ngành sinh học từ trường Imperial College London, cùng với một người nữa, tin rằng ta có thể tìm ra giải pháp khác để xử lý chỗ rác thải lông gà.

Cùng với nhà thiết kế Elena Dieckmann, Robinson đã phát hiện ra một cách để biến lông gà thành vật liệu cách nhiệt cho các công trình xây dựng, hoặc làm nguyên liệu đóng gói thực phẩm, thuốc men.

Bản quyền hình ảnh Aeropowder
Image caption Ryan Robinson và Elena Dieckmann tin rằng chất liệu mới có thể sử dụng cho nhiều mục đích

Hai người đã cùng thành lập một công ty khởi nghiệp, Aeropowder, nhằm biến sáng chế của họ thành một sản phẩm dân dụng.

"Aeropowder bắt đầu từ dự án nghiên cứu của Elena tại trường đại học, nơi cô ấy tìm cách mới để sử dụng rác thải trong xã hội," Robinson nói. "Cô ấy bắt đầu từ việc nghiên cứu tóc, coi đó là nguồn cung cấp chất keratin, nhưng cho đến nay thì lượng keratin thải ra nhiều nhất lại được tìm thấy ở lông gà bị vứt bỏ."

Giảm cân nhanh mà không tốn sức

"Cần bất bình đẳng để phát triển"

Tăng lương nhờ trang bị kiến thức về môi trường

"Chỉ riêng nước Anh đã thải ra 1.000 tấn lông gà mỗi tuần."

Đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Robinson tin rằng trên toàn thế giới, có 10 ngàn tấn lông gà được xả ra mỗi ngày.

Chương trình BBC Designed đã tới thăm Dieckmann và Robinson tại nơi làm việc của họ ở trường Imperial College, nơi hai người tiến hành nghiên cứu những mớ lông gà được thu lượm từ các nông trại và các cơ sở chế biến thực phẩm ở Anh.

"Hiện nay lông gà ở nước Anh chủ yếu được biến thành thực phẩm kém giá trị dành cho động vật, gọi là cám lông gà," Robinson nói.

Trong chuyến thăm phòng thí nghiệm, anh bốc một nhúm thức ăn dành cho động vật này từ một chiếc xô đưa lê ngửi. Thứ bột có mùi hỗn hợp giữa hop (một loại cây có hoa dùng làm men bia), phô-mai xanh và mùi hôi của chân - rõ là không thơm ngon hấp dẫn gì.

"Lông gà cũng có thể bị đem đốt bỏ hoặc đưa ra bãi rác thải. Và các cách vứt bỏ rác như vậy đã không tận dụng hết các giá trị tự nhiên đáng giá có sẵn trong lông gà."

Bản quyền hình ảnh Aeropowder
Image caption Thiết kế ban đầu của Aeropowder là biến lông gà thành dạng bột

Hóa ra lông gà là một thứ vật liệu rất tuyệt. "Lông gà cách nhiệt rất tốt do có cấu trúc gồm các sợi keratin rỗng," Robinson nói.

Có thêm không khí trong các sợi đồng nghĩa với việc tỷ lệ mất nhiệt giảm đi. "Thật đáng ngạc nhiên về tác dụng tuyệt vời của chất liệu này; chúng tôi hy vọng sẽ tiếp tục cải tiến để làm cho nó đạt chất lượng tốt hơn nữa."

Con gà khôn hay khờ?

Lịch sử nhân loại dưới tán cây bồ đề

Giải mã các quái vật trong Thần Thoại Hy Lạp

Ban đầu, chất liệu Aeropower - mà có lẽ là đưa lên ngửi thì đơn giản hơn là đem cho động vật ăn - được xay thành bột nhỏ mịn. "Khi tiếp tục nghiên cứu, chúng tôi quyết định rằng bản thân lông gà đã có những tính năng vô cùng hữu ích - không chỉ trong vai trò là chất phụ gia mà kể cả khi chúng được sử dụng làm thành phần chính trong vật liệu xây dựng."

Hiện nay, vật liệu xây dựng Aeropower được làm dưới hình thức giống như viên gạch nén bằng lông gà. Nó có độ dẻo, nhẹ và không mất nhiều trí tưởng tượng người cũng đoán được nó làm từ chất liệu gì.

Có một câu hỏi đặt ra là vật liệu này có khả năng chịu lửa không - việc sử dụng chất liệu xây dựng chống cháy đã rất được chú trọng tại Anh sau vụ hỏa hoạn tòa nhà Grenfell Tower ở London, khiến ít nhất 80 người thiệt mạng hồi 6/2017.

Bản quyền hình ảnh Aeropowder

"Vụ hỏa hoạn [Grenfell Tower] cho thấy nhu cầu cần được sống trong những môi trường an toàn," Robinson nói. "Lông gà không dễ bắt cháy như các sản phẩm làm từ vật liệu tổng hợp, tuy nhiên chúng tôi vẫn đang tìm hiểu các lựa chọn khả thi nhất để tăng khả năng chịu nhiệt cao cho lông gà, và sản phẩm vật liệu xây dựng từ lông gà sẽ không được đưa ra thị trường trước khi được kiểm định và thử nghiệm bởi các cơ quan độc lập."

Robinson nói anh và Dieckmann sẽ thử tìm các chất liệu giữ tính tự nhiên ở mức cao nhất có thể.

"Cách nhiệt trong xây dựng là mục tiêu chính," Robinson nói. "Các chất liệu của chúng tôi có thể dùng để xây tường bên ngoài, ở lớp tường cách nhiệt, và cả ở phần áp mái. Nhưng chúng tôi cũng quan tâm tới việc tạo chất cách nhiệt cho các sản phẩm tiêu dùng nhỏ gọn... như là thực phẩm hay thuốc men."

Aeropowder không phải là nơi đầu tiên thử tìm cách sử dụng chất thải rất phổ biến này.

Hồi 2011, các nhà nghiên cứu từ Đại học Nebraska-Lincoln tại Hoa Kỳ đề xuất rằng lông gà có thể được dùng để giúp sản xuất ra nhựa tự tiêu. Việc gà được tiêu thụ rộng rãi ở khắp nơi trên thế giới đồng nghĩa với việc đây sẽ là một thị trường toàn cầu đầy tiềm năng.

Thách thức tiếp theo sẽ là tìm ra cách để chất liệu này được xử lý, tạo ra sản phẩm ở ngay gần nơi có nguồn gà cung ứng lông thay vì phải chuyển tới một nhà máy nào đó ở nơi xa.

"Vẫn có nhiều thứ cần làm để thử nghiệm và thử dùng các vật liệu của chúng tôi," Robinson nói. "Nhưng về mặt dài hạn, chúng tôi muốn trở thành những chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực hoạt động dựa vào lông gà. Mục đích của chúng tôi là nhằm tạo ra mảng sản xuất địa phương, cho ra các sản phẩm có tính bền vững ở bất kỳ nơi nào có nguồn cung ứng lông gà."

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

Tin liên quan