Phút vui hiếm hoi của 'osin' ngoại ở Hong Kong

Những người phụ nữ này thường tụ tập, gặp gỡ nhau trong ngày Chủ Nhật, ngày nghỉ duy nhất trong tuần của họ Bản quyền hình ảnh Chris Dwyer
Image caption Những người phụ nữ này thường tụ tập, gặp gỡ nhau trong ngày Chủ Nhật, ngày nghỉ duy nhất trong tuần của họ

Chỉ vừa mới hơn 11 giờ sáng Chủ Nhật tại Hong Kong, mà ngay trong bóng râm trời đã nóng tới 32 độ.

Mặt trời chiếu chói chang trên những tòa nhà cao tầng ở khu quận thương mại trung tâm thành phố, và ở phía bên dưới tòa nhà Bank of America Tower đối diện, Rachel tháo nút chiếc túi nilon nhỏ, bên trong có món ăn chân gà. Cùng hai người bạn Ida và Grace ở kế bên, cả ba người ngồi xuống tấm bìa carton.

Là người đảo Mindoro của Philippines, họ là một phần trong số 300 ngàn người giúp việc nhà ở thành phố, hầu hết là người Philippines và Indonesia. Họ thường phải làm việc tới 18 tiếng một ngày, sáu ngày một tuần, và được trả với mức lương chỉ có 4.310 đô la Hong Kong mỗi tháng (khoảng 550 đô la Mỹ).

Giống như các gia đình ở nhiều thành phố tại Đông Nam Á và Trung Đông, nhiều gia đình Hong Kong dựa vào những người giúp việc này trong mọi chuyện, từ nấu ăn cho tới dọn dẹp, chăm sóc con cái và cả giặt rũ.

Công việc nặng nhọc, và người giúp việc thì sống cùng trong căn hộ của gia chủ, thường là trong những diện tích rất chật hẹp ở nơi vốn đã vô cùng đông đúc và đắt đỏ này.

Món ăn quê hương

Những người phụ nữ giúp việc theo luật được nghỉ mỗi tuần một ngày, và đa số họ đều chọn nghỉ vào Chủ Nhật.

Với hầu hết, đây là dịp duy nhất để họ gặp gỡ bạn bè, cắt tóc hay làm móng tay cho nhau, cầu nguyện, hát hò và thậm chí nhảy múa một chút.

Họ cũng tranh thủ gọi điện qua Skype cho chồng con và người thân nơi quê nhà.

Chỉ được nghỉ phép bảy ngày một năm trong thời gian hai năm đầu làm việc, và tối đa là 14 ngày một năm một khi đã làm được trên chín năm, nên việc về thăm nhà là điều không dễ gì họ làm được.

Bản quyền hình ảnh Chris Dwyer
Image caption Thức ăn đựng trong các hộp nhựa là thứ rất quan trọng đối với những người phụ nữ giúp việc nhà ở Hong Kong mỗi khi họ gặp gỡ nhau

Thế nhưng những món ăn, được lấy ra từ các hộp nhựa hay những gói giấy bạc, mới là thứ quan trọng nhất, mang tính biểu tượng vào mỗi Chủ Nhật.

Suốt cả tuần, hầu hết ăn các món mà họ nấu cho gia chủ, cho nên Chủ Nhật là ngày để họ gợi nhớ về quê nhà, với hương vị quê hương nơi họ hiếm có lúc được về thăm.

Những người phụ nữ chia sẻ các món mình có với mọi người, kể cả người lạ: một bát tô và một cái thìa được chìa ra mời trước khi tôi kịp giới thiệu với họ mình là ai.

Adobo, một món ăn truyền thống được nấu om từ từ với thịt heo hoặc thịt gà ướp dấm, tiêu và xì dầu, được thừa nhận không chính thức là món ăn đậm chất Philippines.

Ida giải thích rằng chân gà là phần thực phẩm rẻ nhất cô có thể mua được ở khu chợ gần nhà.

Người Philippines nào cũng có thể nói cho bạn biết về hai công thức nấu món adobo tại gia theo kiểu riêng của từng gia đình, và quả thật Ida bỏ thêm chút gừng vào món nấu của cô, tăng thêm hương vị gợi nhớ về gia đình và nền văn hoá nơi xa.

Ida hãnh diện khoe tôi tấm ảnh chụp con gái cô trên màn hình điện thoại đã nứt vỡ. Cô kể con bé 16 tuổi chỉ còn hai năm nữa là vào đại học, nơi nó sẽ theo học ngành kế toán. "Một cơ hội mà tôi không bao giờ có được," cô nói.

Rachel kể với tôi rằng cô làm trung bình 80 giờ trong vòng sáu ngày, gồm cả những việc cô không ưa nhất là rửa xe hơi cho nhà chủ.

Hôm nay, món cô đem góp với mọi người là laing, một món hầm béo, cay và lạ lạ, gồm lá và cuộng cây khoai sọ nấu với nước cốt dừa và chút ớt đỏ labuyo, thêm aligue (mỡ cua) và dilis (một loại cá bé).

Món này có nguồn gốc từ Bicol, nơi cực nam của đảo lớn Luzon của Philippines; nó rất ngon và nổi tiếng trên cả nước.

Gia vị ưa thích của cô là bagoong, một loại mắm tôm có vị gắt, nhưng cô giải thích rằng "nấu món ăn Philippines trong bếp của chủ nhà thì hơi kỳ, bởi có lẽ họ không ưa mùi này. Tôi phải khôn ngoan tính toán thời gian để nấu khi họ đi vắng."

Hầu hết những người Philippines làm nghề giúp việc nhà tụ tập vào khoảng giữa buổi sáng, sau khi đi lễ nhà thờ. Họ tới ngồi ở các lối đi, các công viên trong khu quận thương mại ở trung tâm thành phố.

Hàng ngàn người giúp việc nhà đến từ Indonesia thì tập trung quanh khu vực công viên Victoria Park ở Causeway Bay, chia nhau những món ăn đậm gia vị hơn hẳn so với các món của người Philippines.

Người Indonesia có một từ để gọi món nước xốt, 'kacap', là từ mà người Anh gọi chệch sang thành 'ketchup' - món nước xốt cà chua, nhưng ở đây là sự pha trộn giữa nước mắm, mắm tôm, dấm, gừng, tỏi và tất nhiên là ớt nữa. Món nước xốt này được dùng với tất cả các loại món ăn, kể cả những món đã được bỏ ớt cay xé lưỡi.

Trên khắp thành phố, bạn bè đồng hương có xu hướng gắn bó với nhau. Một nhóm có thể nói tiếng Cebua của vùng đảo Cebu ở miền nam Philippines, nhóm khác có thể là những người họ hàng bà con xa với nhau, trong khi một nhóm khác có thể là những người hay đi lễ chung, tụ tập lại để cùng tập một khúc thánh ca mới.

Các nhóm thường nhỏ, từ vài người bạn với nhau cho tới khoảng hai chục người, nếu như họ may mắn kiếm được một chỗ trong những địa điểm làm thịt nướng công cộng có rải rác trong thành phố.

Sự tương phản

Một điểm chung trong toàn bộ những người phụ nữ này là họ tìm mọi cách dành dụm từng đồng để gửi về nhà.

Điều đó cũng có nghĩa là với hầu hết mọi người, ngày nghỉ là lúc họ ngồi chơi ngoài trời trên những tấm bìa carton hay những tấm vải nhựa trải ra, dưới những chiếc dù che đầu cho cả lúc mưa như trút hay lúc nắng chói chang, may rủi trông chờ vào thời tiết vốn khét tiếng đỏng đảnh của Hong Kong.

Bản quyền hình ảnh Chris Dwyer
Image caption Đôi khi họ hẹn nhau ngồi ngay bên ngoài các cửa hàng sang trọng, như tiệm Cartier này

Khu trung tâm, cách nơi ba người phụ nữ Mindoro đang ngồi chỉ vài phút đi bộ, là nơi có những toà nhà vào hàng đắt giá nhất thế giới.

Những nhãn hiệu thời trang, những khách sạn năm sao và những nhà hàng được gắn sao Michellin, với những văn phòng sáng choang của các tập đoàn tài chính trị giá nhiều tỷ đô la, các công ty luật khổng lồ, trong ngày này được bỏ không, với những nhân viên an ninh đứng canh vẻ đầy buồn tẻ.

Bên ngoài khung cửa sổ có bày bán những túi xách tay trị giá 12 ngàn đô la, một nhóm những người họ hàng bà con với nhau ngồi trên những tấm nhựa màu xanh, mời nhau những món ăn tự nấu. Lại là món adobo, lần này là nấu bằng gà và heo, ăn với trứng luộc.

Cũng giống như chính các món ăn, mọi người hào hứng chia sẻ nhau công thức nấu chúng thế nào.

"Tôi bỏ thêm đường và thỉnh thoảng cho cả xốt cà chua. Bí kíp của tôi đấy!" Marjorie, người vừa tới thành phố này được ba tháng, khoe.

Một hộp nhựa khác đựng cá, heo viên và bò viên nấu với cà chua và xì dầu, ăn kèm cơm và món kangkong xào, một loại rau hơi giống cải xoong được nấu với ớt và nhiều gia vị khác.

Marjorie và những người bà con của mình đến từ tỉnh Quezon, nằm ở phía đông nam thủ đô Manila của Philippines. Trước đây, hai người trong số họ đã làm việc tại Malaysia, nơi họ phải làm bảy ngày một tuần trong hai năm mà không được nghỉ hôm nào. Cho nên việc được nghỉ và gặp nhau vào ngày Chủ Nhật với họ chẳng khác gì một sự xa xỉ khó tưởng tượng.

"Chúng tôi mong đến ngày Chủ Nhật bởi tất cả đều được gặp gỡ mọi người trong họ. Đó là ngày nghỉ vì từ thứ Hai cho tới thứ Bảy lúc nào cũng tất bật," Marjorie nói, trước khi cất tiếng hát một giai điệu đang ăn khách của Rihanna, rồi phá lên cười.

Những tiếng cười giòn vang lên trong bầu không khí ẩm ướt, đặc quánh. Du khách tò mò nhìn, còn dân Hong Kong thản nhiên đi ngang.

Còn những người phụ nữ cực kỳ chăm chỉ, chịu thương chịu khó này thì tự tạo niềm vui cho mình vào ngày vui nhất trong tuần, khi mà những món ăn là thứ rốt cuộc sẽ giúp họ nhớ về quê nhà.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.

Tin liên quan