Đại sứ Nhật gặp gia đình ‘Người Việt Nam Mới’

Tân Đại sứ Nhật (phải), Ngài Umeda Kunio, nhậm chức tại Việt Nam vào tháng 10/2016
Image caption Tân Đại sứ Nhật (phải), Ngài Umeda Kunio, nhậm chức tại Việt Nam vào tháng 10/2016

Chiến tranh đã lùi xa cách đây hơn 70 năm nhưng nỗi đau và sự khắc khoải của các gia đình là vợ con của những binh sỹ Nhật (hay “Người Việt Nam Mới” mà Chính phủ Việt Nam đã đặt tên cho binh lính Nhật lưu vong tham gia lực lượng Việt Minh chống Pháp) trong Thế chiến Hai vẫn còn đấy.

Tôi là thế hệ thứ ba trong một gia đình “Người Việt Nam Mới”, sinh ra khi đất nước không còn chiến tranh nhưng tôi được biết đến câu chuyện về chiến tranh qua lời kể của ông bà và bố mẹ.

Thế hệ của ông nội tôi, một binh sỹ Nhật, hầu hết đã đi về với cát bụi và để lại Việt Nam gia đình máu mủ là vợ và con cháu họ.

Trong quãng thời gian vài chục năm, thế hệ thứ hai là con của những “Người Việt Nam Mới” đã bị xã hội ở Việt Nam kỳ thị vì là con của "Phát xít Nhật" và vì họ là "con lai".

Chiến thắng thực dân Pháp cũng có phần góp sức của những binh sỹ Nhật như ông nội của tôi sau khi thua trận đã tham gia vào Quân đội Việt Nam (Việt Minh) vì họ đã giúp cho quân đội Việt Nam sử dụng các loại vũ khí và bắn súng thành thạo...

‘Cửa đã mở’

Image caption Cuộc gặp mặt diễn ra tại nhà riêng Đại sứ Umeda tại Hà Nội

Đó là chuyện của quá khứ, giờ đây quan hệ của hai nước Nhật Bản và Việt Nam đang phát triển rất tốt về văn hóa, kinh tế và chính trị.

Vào ngày 27/12/2016 lần đầu tiên chúng tôi được tân Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, Ngài Umeda Kunio, mời đến gặp mặt.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử có việc một đại sứ của Chính phủ Nhật gặp mặt vợ con các gia đình “Người Việt Nam Mới”.

Tôi đã rất vui và bất ngờ khi nhận được tin báo đó. Là người đã tiếp xúc với rất nhiều các chính khách Nhật nhưng lần gặp gỡ này tôi cảm thấy vô cùng ấm áp và xúc động.

Trước hôm gặp một ngày tôi đã liên lạc lại với các gia đình vợ con binh sỹ Nhật để hẹn mọi người đến đúng giờ. Sáng hôm sau chúng tôi đã có mặt tại trước cửa nhà riêng Đại sứ Umeda.

Các bà vợ đã ngoài 90 tuổi, người thì ngồi xe lăn, người thì đau cột sống không đi bộ được cũng háo hức cùng hơn 10 gia đình ở Hà Nội và từ Hải Phòng bước vào nhà riêng Ngài Đại sứ.

Cánh cửa đã được mở (theo đúng cả nghĩa bóng), chúng tôi bước vào đã thấy Đại sứ Umeda và phu nhân, Phó Đại sứ cùng một vài thành viên tòa đại sứ ra tận sảnh ngoài đón chúng tôi.

Image caption Theo tác gả, đây là lần đầu tiên trong lịch sử có việc một đại sứ của Chính phủ Nhật gặp mặt vợ con các gia đình "Người Việt Nam Mới".

Tất cả mọi người vào phòng khách, nơi mà trà và bánh đã được chuẩn bị rất trang trọng. Đại sứ Umeda đứng lên và bắt đầu phát biểu.

Tôi nhìn thấy sự cảm thông, sự cảm động của ông với sự hiện diện của chúng tôi.

Tôi chăm chú nghe cả bài phát biểu của Đại sứ Umeda và ấn tượng với vẻ hiền hậu và câu nói của ông: "Chính phủ Nhật Bản luôn đánh giá cao sự đóng góp công sức của chồng và cha ông các bạn trong chiến tranh ở Việt Nam".

Và cuối bài phát biểu Đại sứ Umeda đã nói với chúng tôi: "Hãy đừng bao giờ quên đất nước Nhật và hãy coi Nhật Bản là niềm tự hào của các bạn".

Ngay sau đó ông đã đến từng người để lắng nghe các câu chuyện của mỗi gia đình.

Trời thì rất lạnh nhưng tôi đã nhìn thấy ngài rút khăn mùi xoa từ trong túi áo vest lau liên tục trên trán. Chắc hẳn Đại sứ Umeda đã cảm nhận được nỗi khắc khoải của những người vợ và con cháu bị bỏ lại Việt Nam suốt bao năm, có những gia đình không bao giờ có sự liên lạc nào.

90 phút trôi qua thật nhanh, đã đến lúc chúng tôi phải về nhưng hình như mọi người vẫn rất say sưa mang ảnh, mang thư từ, vật chứng ra cho ông xem.

Trước khi ra về Đại sứ Umeda và phu nhân ra bắt tay tiễn chào từng người ở tận ngoài sảnh và hẹn tái ngộ vào một dịp khác.

Đây là lần đầu tiên đại diện cho Chính phủ Nhật có buổi gặp mặt như thế nên tất cả chúng tôi ai nấy đều rất vui mừng và hy vọng đây sẽ là khởi đầu tốt đẹp cho những bước tiếp theo.

Tin liên quan