Tiền Kỳ Tham, 'người quen thuộc Việt Nam', qua đời

Ông Tiền Kỳ Tham Bản quyền hình ảnh Reuters
Image caption Ông Tiền Kỳ Tham

Tiền Kỳ Tham, một nhà ngoại giao kỳ cựu của Trung Quốc, rất quen thuộc với Việt Nam, qua đời ở tuổi 90.

Gia nhập đảng Cộng sản năm 1942, ông Tiền Kỳ Tham từng làm đến chức ngoại trưởng và phó thủ tướng, giữ vai trò quan trọng khi đàm phán dẫn đến bình thường hóa quan hệ với Việt Nam đầu thập niên 1990.

Ông Tiền là nhà ngoại giao Trung Quốc đầu tiên dự một hội nghị ngoại trưởng Asean ở Malaysia năm 1991.

Ông là phó thủ tướng từ 1993 đến khi nghỉ hưu năm 2003.

Năm 1995, ông là chủ tịch của một ủy ban chuẩn bị cho việc Anh giao trả Hong Kong, đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ chuyển tiếp trước năm 1997.

Đàm phán với Việt Nam

Quan hệ giữa Trung Quốc và Việt Nam đã xấu đi từ sau khi Việt Nam thống nhất năm 1975.

Sau các biến cố như Việt Nam đưa quân vào và ở lại Campuchia, cuộc chiến Việt - Trung ngắn ngày năm 1979, hai nước luôn ở trong tình trạng căng thẳng.

Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Ông Tiền Kỳ Tham bắt tay Tổng thống Mỹ George W Bush khi thăm Mỹ năm 2001

Năm 1986, Việt Nam tiến hành đổi mới với tân Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Từ lúc này, Hà Nội bắt đầu nhấn mạnh việc giải quyết vấn đề Campuchia và cải thiện mối quan hệ với Trung Quốc.

Cuối năm 1988, Việt Nam trao thư cho đại sứ Trung Quốc tại Hà Nội đề nghị có chuyến thăm đến Bắc Kinh của Ngoại trưởng Việt Nam Nguyễn Cơ Thạch gặp Ngoại trưởng Trung Quốc Tiền Kỳ Tham.

Tuy vậy, Trung Quốc chỉ chấp nhận một cuộc gặp bí mật của cấp thứ trưởng Việt Nam tại Bắc Kinh. Nội dung gặp gỡ trước tiên phải bàn vấn đề Campuchia, sau đó mới có thể bàn bình thường hóa quan hệ.

Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Đinh Nho Liêm dẫn đoàn đến Bắc Kinh tháng Giêng 1989. Trong cuộc hội đàm, Trung Quốc chỉ tập trung vào đòi hỏi Việt Nam rút quân khỏi Campuchia.

Ngoại trưởng Tiền Kỳ Tham khi đó cũng dành một buổi tiếp đoàn của ông Đinh Nho Liêm.

Việt Nam rút quân khỏi Campuchia ngày 26/9/1989.

Đến Tháng Chín 1990 có cuộc gặp cấp cao đầu tiên giữa hai nước tại Thành Đô, Tứ Xuyên.

Khi đó, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đỗ Mười và Cố vấn Phạm Văn Đồng đã họp với Tổng Bí thư Trung Quốc Giang Trạch Dân và Thủ tướng Lý Bằng.

Tháng Chín 1991, lần đầu tiên sau nhiều năm, một ngoại trưởng Việt Nam, Nguyễn Mạnh Cầm, thăm Bắc Kinh, tiến hành hội đàm với ông Tiền Kỳ Tham về bình thường hóa quan hệ.

Hai nước tuyên bố quan hệ Trung-Việt thực hiện bình thường hoá vào tháng 11/1991, trong chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng Bí thư Đỗ Mười và Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng Võ Văn Kiệt.

Ngoại trưởng Tiền Kỳ Tham cũng thăm Hà Nội tháng 2/1992.

Trong những năm sau, ông Tiền Kỳ Tham giữ vai trò lớn trong các cuộc đàm phán về biên giới với Việt Nam.

Tin liên quan