Học phí Vinschool gây tranh cãi?

Nhiều gia đình Việt Nam dành nhiều tiền đầu tư cho giáo dục của con Bản quyền hình ảnh Getty Images
Image caption Nhiều gia đình Việt Nam dành nhiều tiền đầu tư cho giáo dục của con

Hôm 3/10, Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao (PC50) của Công an TP Hà Nội bác bỏ thông tin trên mạng nói họ mời làm việc với các phụ huynh có ý kiến phản đối việc tăng học phí của trường Vinschool.

Đại tá Lê Hồng Sơn - Trưởng phòng PC 50 - Công an TP Hà Nội nói với trang Infonet:

"Đúng là Phòng PC 50 - Công an Hà Nội có mời một số người đến để xác minh, điều tra, làm rõ hành vi nói xấu cá nhân, xúc phạm danh dự, nhân phẩm một lãnh đạo tập đoàn Vingroup."

Nhưng theo đại tá Sơn việc này không liên quan việc có các phụ huynh phản đối việc tăng học phí của trường Vinschool.

Trước đó, trong tháng Chín, thông tin trên mạng và một số tờ báo ở Việt Nam nói rằng nhiều gia đình đang có con học trong hệ thống Vinschool tỏ ra bất an, lo lắng, thậm chí phản đối kế hoạch tăng học phí từ Vinschool.

Đào tạo 'tinh hoa'

Vingroup của tỷ phú Phạm Nhật Vượng là một trong những Tập đoàn kinh tế tư nhân hàng đầu ở Việt Nam, hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, du lịch, bán lẻ.

Tập đoàn này thành lập hệ thống trường Vinschool từ 2013, hứa hẹn là "Nơi ươm mầm tinh hoa" của các thế hệ học sinh Việt Nam.

Hiện tại hệ thống này bắt đầu tuyển sinh từ bậc mầm non đến phổ thông, đặt địa điểm tại Hà Nội và TP. HCM trong các khu đô thị do chính Vingroup xây dựng.

Ra đời trong bối cảnh nhiều gia đình ở Việt Nam không tin vào hệ thống trường công, Vinschool nhấn mạnh họ sẽ "giáo dục toàn diện" cho học sinh để trở thành "công dân tinh hoa trong xã hội".

Cùng với thế mạnh ngân quỹ và truyền thông, Vinschool, tuy chỉ hoạt động chủ yếu ở Hà Nội, cho biết họ đã có 10.000 học sinh theo học (số liệu 2016).

Tăng học phí

Trong tháng 9/2017, Vinschool công bố thông tin tăng học phí ở cả ba cấp, khiến nhiều phụ huynh đã phản ứng.

Những người chỉ trích cho rằng lộ trình tăng học phí trong 5 năm học tới, bắt đầu từ năm học 2018 - 2019, chỉ được công bố chưa đầy 1 tháng sau khi năm học 2017 - 2018 bắt đầu.

Một số phụ huynh nói họ lẽ ra cân nhắc việc chọn trường nếu biết trước thông tin này.

Một số người cũng cho rằng tỉ lệ tăng học phí "quá cao". Ví dụ, mức học phí mới với đối tượng học sinh nhập học năm 2018 - 2019 sẽ tăng 2,5 triệu đồng ở cấp Tiểu học, tăng 3,2 triệu đồng ở cấp THCS, tăng 4,2 triệu đồng (gần gấp đôi) ở cấp THPT.

Ngoài ra, những học sinh đang theo học ở Vinschool Times City theo hệ Cambridge cũng phải chuyển sang Khu đô thị Vinhomes Riverside - The Harmony nếu gia đình không có hộ khẩu ở Vinhomes Times City - Park Hill.

Trước phản ứng dư luận, Vinschool tổ chức "giao lưu trực tuyến" qua Facebook sáng 25/9. Tổng giám đốc của Hệ thống Vinschool, bà Phan Hà Thủy, cũng xuất hiện trên các báo Việt Nam giải thích.

Một ý được bà Thủy nhấn mạnh là "đây không phải việc tăng học phí đơn thuần, chúng tôi đang không tăng học phí trên nền chương trình và chất lượng giáo dục như trước, mà đây là việc cải cách để nâng cấp chất lượng trên toàn hệ thống".

Thể hiện đẳng cấp bằng giáo dục hay vật chất?

'Nhập khẩu giáo dục' phải xét đến môi trường VN

Bà Phan Hà Thủy nói lý do cho việc tăng học phí là "chương trình và chất lượng dịch vụ giáo dục do Vinschool cung cấp thay đổi theo hướng nâng lên tầm cao mới."

"Ban Giám hiệu sẽ luôn xử lý vấn đề trên tinh thần cầu thị. Tất cả các ý kiến Phụ huynh đưa ra, Nhà trường sẽ có phản hồi và xử lý kịp thời," bà Thủy nhấn mạnh khi trả lời báo chí.

Phụ huynh nói gì?

Hôm 24/9, Bạch Hoàn, một cây bút được nhiều người biết đến trên Facebook, chia sẻ cô là một phụ huynh có con học tại trường Vinschool.

Tỏ ra ủng hộ Vinschool, cô cho rằng việc thông báo tăng học phí trước một năm là "khá xa".

"Cuối cùng thì, điều mà một phụ huynh như tôi sợ nhất là nhà trường bằng lòng với chất lượng hiện tại. Khi họ còn nỗ lực nâng cao chất lượng, còn khao khát vươn đến đẳng cấp cao hơn trong giáo dục, thì đứng trên góc độ của ngành giáo dục, điều này lại là một tín hiệu tốt."

Tuy nhiên một số phụ huynh khác, trong đó có ông Trần Ngọc Thăng thì than phiền trên Facebook rằng trước khi tuyển sinh học nhà trường đã cam kết là "học phí sẽ không điều chỉnh hoặc nếu có thì chỉ điều chỉnh rất ít."

Ông Thăng cho rằng lý do nhiều người mua nhà ở Times City, khu căn hộ của Vingroup là vì có trường học. Việc tăng học phí và giãn học sinh làm xáo trộn cuộc sống của nhiều gia đình.

Bản quyền hình ảnh vinschool
Image caption Mức học phí mới dự kiến cho năm học 2018-2019 của Vinschool

Ông Thăng đặt câu hỏi tại sao trường không công bố thông tin tăng học phí và giãn học sinh trước thời điểm tuyển sinh mà lại công bố một tháng sau khi nhập học.

Về việc giãn học sinh, Vinschool nói là do tình trạng quá tải học sinh tại trụ sở chính, nhưng trường vẫn nhận thêm học sinh.

"Lý do giãn bớt học sinh sang địa điểm mới để giảm tải cho hạ tầng Times City. Lý do nghe chừng khá là có lý. Nhưng quá tải là do công tác tuyển sinh nhiều từ bên ngoài trong khi hạ tầng xây dựng mới không kịp đáp ứng chứ đâu phải do phụ huynh?" ông Thăng trả lời phỏng vấn với báo Phụ nữ Việt Nam.

Trường tư có quyền tự quyết giá?

Tranh cãi quanh việc tăng học phí của Vinschool thực tế chỉ ảnh hưởng đến một số lượng nhỏ dân số tại Hà Nội.

Tuy vậy, câu chuyện cũng gợi nên câu hỏi có khoảng cách hay không giữa mong muốn của phụ huynh và thực tiễn các trường tư.

Theo báo Người Đô Thị hôm 27/9, bà Phạm Thị Ly, người nghiên cứu lĩnh vực giáo dục lâu năm, nói: "Trường tư đang vận hành như một doanh nghiệp, vì thế mức học phí do họ quyết định, cũng giống như các doanh nghiệp tự định giá sản phẩm trên cơ sở giá thành và tương quan thị trường.

"Luật Giáo dục hiện nay đang cho phép các trường tư được tự quyết định mức thu học phí 'theo quy định của pháp luật' nhưng cho đến nay không có quy định nào dưới luật điều chỉnh quyền này của các trường."

PGS. Nguyễn Thiện Tống, thạc sĩ quản trị hành chánh công đại học Harvard, nói với báo này rằng, do trường hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, vì vậy các con số thu - chi, lỗ - lãi thường chỉ các cổ đông mới biết. Vì vậy, nếu gặp những nhà đầu tư chỉ vì lợi nhuận, phần thiệt sẽ thuộc về người học. Khi thu chi không minh bạch, các trường dễ lợi dụng tự chủ tài chính để lạm thu".

Ông Tống cho rằng:

"Một quán ăn giá cao người ta lỡ vào ăn một lần, bị chặt chém, lần khác họ sẽ không thèm vào ăn. Giao dịch đó ngắn hạn nhưng học là dài hạn.

"Nếu đẩy người học vào thế phải nghỉ, với hệ thống trường quốc tế với nhau thì xáo trộn có thể ít hơn, tuy nhiên đang học trường quốc tế mà xin vào trường công, xáo trộn sẽ lớn hơn rất nhiều. Vì vậy nhà nước không thể để cho nhà trường tuỳ tiện tăng học phí".

Tập đoàn Vingroup nói gì về thông tin "trình báo công an"? Mời quý vị đón xem bài trên BBC Tiếng Việt sáng ngày 4/10.