Thúc đẩy tiến độ dự án bauxite Tân Rai

Dự án bauxite

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa chỉ đạo sớm cấp giấy phép khai thác mỏ bauxite Tân Rai (Lâm Đồng) để bắt đầu sản xuất alumin vào năm tới.

Website của Chính phủ Việt Nam cho hay ông Hải có ý kiến tới Bộ Tài nguyên và Môi trường yêu cầu "sớm phê duyệt" báo cáo đánh giá tác động môi trường hai dự án bauxite ở Tân Rai và Nhân Cơ; và cấp giấy phép khai thác bauxite ở Tân Rai cho Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV).

Tuy công trình xây dựng nhà máy chế biến alumin tại các địa điểm này đã được tiến hành từ tháng Bảy năm ngoái, cơ quan chức năng vẫn còn đang cân nhắc các báo cáo về tác động môi trường và chưa cấp phép khai thác quặng bauxite.

Chỉ đạo mới của ông phó thủ tướng cho thấy Chính phủ quyết tâm thúc đẩy tiến độ của các dự án gây tranh cãi này.

Dự án Tân Rai có công suất (giai đoạn một) với sản lượng khai thác mỏ hơn 4,3 triệu tấn/năm, công suất nhà máy tuyển 1,6 triệu tấn quặng tinh khô/năm, nhà máy alumin 650 nghìn tấn/năm.

Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam (TKV) làm chủ đầu tư, và công ty Chalieco (Trung Quốc) làm nhà thầu chính.

Được biết công trình đã giải phóng mặt bằng được trên 500 hectare và xây khu tái định cư cho hơn 700 hộ gia đình thuộc diện giải tỏa.

Hồi tháng Tám, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tới thị sát trực tiếp dự án Tân Rai.

Mục tiêu đặt ra là đưa nhà máy sản xuất alumin tại đây vào hoạt động vào tháng 10/2010.

‘Sớm phê duyệt’

Chỉ đạo của Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải được đưa ra sau khi Bộ Công thương có báo cáo thứ hai về tình hình thực hiện các dự án bauxite.

Bộ này cho hay từ khi dự án tổ hợp bauxite nhôm Lâm Đồng khởi công ngày 26/07/2008, đến nay gói thầu chính EPC của nhà máy Tân Rai đã đạt 41% tiến độ.

Image caption Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trực tiếp thị sát dự án Tân Rai

Thứ trưởng Bộ Công thương Lê Dương Quang nói cả hai dự án Tân Rai và Nhân Cơ đều đã làm báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định của pháp luật.

Nhưng với dự án Tân Rai, do tăng công suất 300.000 – 600.000 tấn alumina/năm nên phải lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường trình lên Bộ Tài nguyên và Môi trường. Do vậy, chỉ đạo mới nhất của ông phó thủ tướng là Bộ Tài nguyên và Môi trường cần sớm phê duyệt báo cáo này.

Theo Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007-2015 và hướng đến năm 2025 đã được phê duyệt, Việt Nam sẽ sản xuất được 6,4-8,4 triệu tấn alumin.

Hai dự án Nhân Cơ (Đăk Nông) và Tân Rai (Lâm Đồng) được cho là hai dự án bauxite thí điểm của Việt Nam, được thực hiện bất chấp nhiều phản đối từ giới khoa học gia và thậm chí cả nhiều nhân vật trong chính giới.

Một trong các quan ngại lớn trong dư luận là sự tham gia của người Trung Quốc tại địa bàn Tây Nguyên có vị trí chiến lược to lớn về an ninh, quốc phòng.

Quan ngại lớn thứ hai là về môi trường, mà nhiều khoa học gia cho rằng chưa có nghiên cứu đầy đủ và thận trọng về tác động môi trường và xã hội trong khu vực.

Mạo nhận

Trong khi đó có tin việc một công ty Úc, Atlantic Ltd., nói đã ký biên bản ghi nhớ về tham gia phát triển bauxite ở Tây Nguyên là "mạo nhận".

Báo VietnamNet trích nguồn quan chức giấu tên từ Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam nói công ty này chưa hề ký biên bản ghi nhớ nào với Atlantic.

Một quan chức khác, cũng giấu tên, thì được trích lời nhận định có thể Atlantic làm như vậy để "đẩy giá cổ phiếu" trên thị trường chứng khoán lên.

Tuy nhiên, nhà quan sát Lưu Tường Quang tại Australia thì cho rằng cần có thêm thời gian để bình luận sự việc.

Ông Quang nói quả thực có việc cổ phiếu của Atlantic tăng lên sau thông tin tham gia dự án bauxite Tây Nguyên, nhưng không nhiều, do vậy đây chưa hẳn là mục đích chính của các thỏa thuận nếu có.

Thông cáo của Atlantic cũng không nói tên Tập đoàn Than và Khoáng sản Việt Nam là đối tác ký bản ghi nhớ với công ty này.

Nhà báo Lưu Tường Quang nói nếu như có sự tham gia của các công ty Úc hay phương Tây, thì đây là điều tốt cho các dự án bauxite ở Việt Nam, vốn "phụ thuộc quá nhiều vào các công ty Trung Quốc".

Sở dĩ các tập đoàn hàng đầu thế giới về bauxite không mấy mặn mà tham gia ở Việt Nam, theo ông Quang, là do cơ sở hạ tầng thiếu thốn và tính lợi nhuận chưa cao.

Tin liên quan