Cập nhật: 16:14 GMT - thứ ba, 12 tháng 1, 2010

Doanh gia lo ngại quanh vụ Jetstar Pacific

Tiếp viên của Jetstar Pacific

Hiện chưa biết ảnh hưởng của cuộc điều tra về Jetstar Pacific sẽ lớn tới mức nào

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, kinh tế gia có uy tín quốc tế của Việt Nam, nói doanh gia và nhà đầu tư nước ngoài đang rất lo lắng quanh vụ Jetstar Pacific.

Người ta cho rằng vụ điều tra về các khoản lỗ của Jetstar Pacific, trong đó cựu tổng giám đốc Lương Hoài Nam bị tạm giam và hai viên chức người Úc bị cấm xuất nhập cảnh, sẽ kéo dài nhiều tháng.

Trả lời phỏng vấn của BBC hôm 12/1 ông Doanh nói:

"Rõ ràng có một số người sau vụ Jetstar Pacific này rất là ngại và hiện nay họ bàn tán khá nhiều. Một số người trao đổi với tôi bày tỏ sự lo ngại và mong rằng việc xử lý sẽ được tiến hành theo thông lệ quốc tế và phù hợp với pháp luật về các vụ án kinh tế."

"Các vụ án kinh tế trên thế giới không ai người ta hình sự hóa, nếu như không có yếu tố lừa đảo, hay tính chất phạm tội hình sự."

Tiến sĩ Doanh cũng nói nguồn vốn từ bên ngoài góp phần đáng kể vào sự phát triển của Việt Nam.

"Việt Nam một mặt hết sức thu hút đầu tư nước ngoài và hiện nay tỷ lệ các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đóng góp vào GDP của Việt Nam lên tới 17-18% và tỷ lệ đóng góp vào tổng đầu tư vào khoảng 36-38% tùy theo năm và mức độ giải ngân," ông nói.

Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

Nghe/xem bằng Real Player hoặc Windows Media Player

"Việt Nam rất muốn các nhà đầu tư nước ngoài đóng góp vào tăng trưởng và phát triển kinh tế nhưng mặt khác Việt Nam cũng sẵn sàng xem xét và xử lý các vụ việc mà Việt Nam thấy cần thiết phải xử lý. Hai việc này bình thường ra không mâu thuẫn với nhau. Nhưng nếu xử lý đến mức độ nào đấy có thể việc xử lý đấy làm các nhà đầu tư lo ngại."

"Một số nhà đầu tư đã có tìm cách hỏi và thảo luận với tôi về cái việc này như thế nào. Tôi trả lời rằng cần xem xét xem trong quá trình xử lý vụ án này thì có tôn trọng các thông lệ quốc tế và không có hiện tượng hình sự hóa hay không."

Đấu tranh nội bộ

Báo chí Australia nói rằng các diễn biến ở Jetstar Pacific, bao gồm cả việc hãng này bị cấm sử dụng logo có nhiều yếu tố nước ngoài, cho thấy sự tranh đấu trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cụ thế đó là sự giằng co giữa phe ủng hộ cải cách và mở cửa nhiều hơn nữa cho nước ngoài và phe bảo thủ.

Các doanh nghiệp nhà nước thua lỗ thì được bù lỗ và trong nhiều trường hợp thì không xử lý gì và có những trường hợp thì nhà nước lại trả nợ cho.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh

Về vấn đề này ông Doanh nói: "Tôi không thể bình luận gì về việc này vì tôi không có những thông tin đáng tin cậy để đánh giá được đằng sau vụ này còn có động lực gì nữa.

"Nhưng bản thân việc đây là một vụ án kinh tế bởi vì hedging xăng dầu, cái nghiệp vụ hết sức phổ biến trên thế giới và người nào dự báo giá đúng thì thắng, người nào dự báo giá sai thì thua và bị lỗ, chuyện đấy diễn ra rất nhiều.

"Tôi hy vọng các cơ quan xét xử sẽ xử theo đúng thông lệ quốc tế. Còn với vụ án như vậy nhưng trong trường hợp này ở Việt Nam là cơ quan an ninh điều tra vào cuộc, khám xét.

"Không phải cảnh sát kinh tế mà là an ninh điều tra vào cuộc. Đấy là các tình tiết làm cho những người ở bên ngoài hết sức chú ý và dự luận quốc tế cũng rất quan tâm."

Lỗ là thường

Từ trước tới nay khối doanh nghiệp nhà nước và việc sử dụng vốn nhà nước trong kinh doanh ở Việt Nam vẫn luôn gây nhiều chỉ trích.

Alan Joyce

Tổng Giám đốc Qantas, hãng liên doanh với Bộ Tài chính của Việt Nam nói ông lo ngại cho các nhân viên của Jetstar Pacific

Các doanh nghiệp nhà nước hay có vốn nhà nước chi phối được cho là có nhiều ưu đãi cả về vốn và quan hệ với chính phủ nhưng lại có hiệu quả thấp và không tạo được nhiều công ăn việc làm cho xã hội tương xứng với những gì họ được hưởng.

Tiến sĩ Doanh nói với BBC: "Các doanh nghiệp nhà nước thua lỗ thì được bù lỗ và trong nhiều trường hợp không xử lý gì và có những trường hợp thì nhà nước lại trả nợ cho. Đấy là những trường hợp mà báo chí đều đã có đưa."

"Cho đến nay chưa có cuộc nghiên cứu nào về mặt khoa học pháp lý để làm sáng tỏ lỗi như thế nào ở bên doanh nghiệp nhà nước mới bị xử lý còn bên doanh nghiệp tư nhân hoặc là liên doanh thì lỗi thế nào thì bị."

'Công bằng'

Ông Doanh cũng tỏ ra đánh giá cao ông Lương Hoài Nam, người bị bắt tạm giam hôm 7/1/2010.

"Tôi biết ông như một con người hết sức hăng hái, am hiểu chuyên môn về nghiệp vụ hàng không. Tôi cũng xin lưu ý hiện nay trên thế giới dưới tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới và biến động của giá xăng thì rất nhiều hãng hàng không thua lỗ rất nặng chứ không phải chỉ có Jetstar Pacific."

"Tôi chỉ kể là hãng hàng không Nhật Bản Japan Airlines sắp sửa nộp đơn xin phá sản rồi đấy. Vụ việc của Jetstar Pacific nên được phân tích trong tổng thế và bối cảnh quốc tế để nhìn nhận vấn đề một cách công bằng."

Liên quan tới kết qủa thanh của Cục Hàng không Dân sự Việt Nam mới đây trong đó Jetstar Pacific bị cho là không tuân thủ những nguyên tắc an toàn hàng không, ông Doanh nói "chừng nào nó không phải là hiện tượng hình sự, tức là chủ ý phá hoại...mà chỉ là sự thiếu trách nhiệm chưa gây hậu quả thì có thể xử phạt hành chính hoặc có những hình thức thích hợp."

Trong khi đó Bộ trưởng phụ trách giao thông vận tải Hồ Nghĩa Dũng nói với báo chí Việt Nam hôm 12/1 rằng hành khách không có lý do gì để lo ngại khi bay Jetstar Pacific.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.