‘VN có thể bán trái phiếu tốt hơn’

Kiểm đôla Mỹ tại Việt Nam
Image caption Một tỷ USD trái phiếu quốc tế lần này được dùng cho dự án Dung Quất và các chi tiêu khác.

Bộ Tài chính Việt Nam vừa họp báo giải trình về mức lợi tức Việt Nam phải trả cao hơn Philippines và Indonesia khi phát hành trái phiếu quốc tế.

Khoản trái phiếu quốc tế 1 tỷ USD trong 10 năm của chính phủ Việt Nam phát hành ngày 25/1 vừa qua có lợi tức 6,95%, tính ra cao hơn hai nước láng giềng ở Đông Nam Á khoảng 1%.

Trước sự quan tâm lớn của dư luận, đại diện của Bộ Tài chính đã tổ chức họp báo tại Hà Nội để giải trình mức lợi tức này.

Bộ Tài chính nói đây là mức lợi tức chấp nhận được trong thời buổi nhiều nước đang phát triển phát hành trái phiếu như hiện nay.

Theo chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành, có một số thứ Việt Nam có thể làm tốt hơn để hưởng mức lãi xuất thấp hơn.

Bùi Kiến Thành: Một tỷ USD cũng nhiều nhưng không phải ghê gớm lắm. Chúng ta phải rút kinh nghiệm thôi, suy nghĩ về cách làm việc như thế nào để có hiệu quả tốt nhất.

BBC: Thời điểm phát hành trái phiếu có phù hợp không thưa ông? Hay lẽ ra phải sớm hơn. Hoặc muộn hơn tý chút?

Bùi Kiến Thành: Nói thật ra cái thời điểm này chưa phải là tối ưu. Nhà nước quyết định thì cứ làm thôi.

Ví dụ như trước khi chúng ta đi huy động vốn trên thế giới như vậy thì phải dọn nhà cho nó sạch, làm sao cho bộ mặt của VN nó tốt hơn. Ví dụ như chính sách tiền tệ của VN nó mạnh mẽ hơn, nó đáp ứng nhu cầu phát triển trong nước tốt hơn. Để hy vọng trong 2010 chúng ta đạt được những chỉ tiêu tốt, không có vấn đề mất thanh khoản trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Hay tạo khó khăn cho doanh nghiệp trong chuyện vay vốn trên thị trường tài chính ngân hàng để hoạt động, ví dụ như vậy.

Các nhà quan sát thế giới có những tổ chức theo dõi hệ thống tài chính VN rất kỹ, nếu mình có những vấn đề nội bộ chưa được hoàn toàn là tốt đẹp thì mình nên làm tốt hơn.

Nói vậy chứ thời điểm này khi ra nước ngoài đi huy động vốn quốc tế mà được như vậy là cũng tốt rồi. Tuy chúng ta cần rút kinh nghiệm để làm tốt hơn nữa thôi.

BBC: Xin ông giải thích rõ hơn về chuyện điều hành chính sách tài chính tiền tệ để làm cho ‘bộ mặt của Việt Nam’ tốt hơn?

Bùi Kiến Thành: Chúng ta phải làm sao có một chính sách tiền tệ và tài khóa nó nâng cao vị thế của Việt Nam lên, từ BB, BB- lên thành BB+ vân vân. Chúng ta cần làm tốt hơn nữa để đạt được hệ số tín nhiệm cao hơn.

Hiện nay VN có chính sách tiền tệ có lẽ không hợp lý lắm, nhất là đối với kinh tế trong nước. Ví dụ một khi ngân hàng thiếu thanh khoản thì họ cần huy động vốn trong nhân dân. Trong khi năm vừa rồi thì lại rất khó khăn để huy động vốn trong nhân dân. Trong quý 4 rất là khó. Tổng huy động tăng lên không tới 2%, ví dụ như vậy, trong khi quý 2 trước đó tăng lên tới 10%. Tất cả hệ thống ngân hàng hiện nay đang thiếu thanh khoản.

Thế thì Ngân hàng Nhà nước đưa ra quyết định tăng lãi suất cơ bản từ 7 lên 8 phần trăm. Lãi suất cho vay trên thị trường tăng từ 10,5 lên 12%. Tưởng là như vậy thì ngân hàng sẽ huy động được tiền của dân. Tưởng rằng tăng như vậy thì ngân hàng thương mại có thể tăng lãi suất huy động lên, từ 9,9 lên 10,4% thì có thể huy động thêm tiền trong nhân dân.

Nhưng cách suy nghĩ như vậy không hợp lý. Thậm chí nó không có tiền lệ trên thế giới này.

BBC: Đã thế tới 31/12/2009 nhà nước chấm dứt chương trình hỗ trợ lãi suất cho vay (nằm trong dự án kích cầu đợt 1), có phải lãi suất ngân hàng quá cao như bây giờ trở thành quan ngại của rất nhiều doanh nghiệp?

Bùi Kiến Thành: Vâng, khi nhà nước chấm dứt cho vay với lãi suất 4%, doanh nghiệp bị đối diện với khả năng tính lãi suất từ 6 lên đến 12%. Ngân hàng tính thêm phí này phí kia, khi chào cho vay lãi suất đã thành 14, rồi 15%. Như thế nó tạo ra tình hình rất khó cho doanh nghiệp hoạt động. Những cái như vậy, các nhà hoạch định chính sách, nhất là về tiền tệ, phải suy nghĩ. Không đơn giản là cứ tăng lãi suất trong thời kỳ khó khăn là được. Và từ đó nó nảy sinh ra những vấn đề khác. Như sản suất kinh doanh không được, xuất khẩu kém, thì nó lại đụng tới vấn đề tỷ giá.

BBC: Khó khăn đối với tỷ giá giữa tiền đồng và USD ra sao, thưa ông?

Bùi Kiến Thành: Dân tình nhìn chung sẽ chạy đi mua đôla, trong khi nhà nước lại bán ra đôla để duy trì tỷ giá ‘ở mức quy định’. Bán đôla nó lại giảm vấn đề dự trữ ngoại hối. Giảm dự trữ ngoại hối lại đưa ra vấn đề khác. Tại vì chúng ta chưa suy nghĩ thật chín, về vấn đề Việt Nam bây giờ cần phải có chính sách tiền tệ như thế nào cho thật sự nó phù hợp. Chứ thời gian qua là không hợp lý.

Tin liên quan