Cập nhật: 15:05 GMT - thứ tư, 9 tháng 6, 2010

'Chỉ số trí tuệ' trong vụ xây tàu cao tốc

Tàu Shinkasen của Nhật Bản

Dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam đã gây tranh luận lớn trong phiên họp hôm 08/06 của Quốc hội Việt Nam, và đụng chạm tới cả chuyện 'trí tuệ' nhiều hay ít.

Buổi thảo luận tập trung vào tính khả thi, nhu cầu phát triển, nguồn vốn cho dự án đường sắt tốc độ 300km/h, mà nếu thành công sẽ giảm thời gian đi từ Hà Nội vào thành phố Hồ Chí Minh xuống có hơn 5 tiếng đồng hồ được chính phủ đưa ra.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết nói với BBC qua điện thoại từ Hà Nội:

"Dự án này không có hiệu quả kinh tế. Ngay với các tính toán thì không thấy thuyết phục. Làm xong thì lãi cũng chỉ thu được từ 2,4 đến 3 phần trăm thôi,"

"Lãi như thế thì thấp hơn lãi tiết kiệm bằng đôla gửi ngân hàng, phải mất 45 năm mới thu hồi vốn. Hiệu quả kinh tế thấp tới mức là dự án chính phủ đưa ra có ý kiến là phải sử dụng quỹ đất và sử dụng dịch vụ ở các ga để tăng tỷ lệ bồi hoàn tài chính. Đấy là một bài toán rất luẩn quẩn."

Trước lý lẽ rằng xây dựng đường sắt cao tốc sẽ khích thích các ngành khác của Việt Nam cùng phát triển, ông Thuyết nói:

Đấy là một bài toán rất luẩn quẩn

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết

"Hiện nay có thể nói dự án chẳng kích thích ngành gì phát triển. Vì tất cả đều là nhập ngoại."

Ông Thuyết cũng cho rằng dự án sẽ làm tăng nợ công của Việt Nam lên và cùng với một số dự án khác, sẽ tăng độ mất an toàn về tài chính.

"Nó để lại những khoản nợ lớn cho con cháu…Tài nguyên khoáng sản đã gần cạn kiệt rồi. Thế hệ của mình khai thác tài nguyên đã nhiều rồi, lại còn vay nợ để làm những dự án khổng lồ, không có hiệu quả kinh tế. Con cháu về sau không thể trả nợ được."

Còn đại biểu Nguyễn Đăng Trừng lại lên tiếng hoàn toàn ủng hộ cho dự án.

Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

Nghe/xem bằng Real Player hoặc Windows Media Player

Về chuyện vay nợ, ông nói:

"Có ý kiến nói nước mình nghèo thì không nên làm. Tôi nghĩ khác. Nghèo thì phải vay vốn để làm. Các tổ chức cho vay cho mình vay vì ho đánh giá Việt Nam trong ngưỡng an toàn, họ đánh giá mình tốt. Nước nào trên thế giới cũng đi vay, vấn đề là mình vay có trả được nợ không, có phải là con nợ tốt không".

Theo ông Trừng, nói rằng ông tìm hiểu những đánh giá có được thì Việt Nam "là con nợ tốt".

Ông cũng bác bỏ chuyện về hiệu quả kinh tế và nói cần phải nhìn rộng hơn:

"Hạ tầng cơ sở giao thông có tính quyết định đối với nền kinh tế của Việt Nam. Đó không phải là ý kiến của tôi mà của cả các tổ chức quốc tế…Phương tiện giao thông, đường sắt có khối lượng vận chuyển lớn là phương tiện chủ đạo trong hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông."

Hạ tầng cơ sở giao thông có tính quyết định đối với nền kinh tế của Việt Nam

Đại biểu Nguyễn Đăng Trừng

Ông Nguyễn Minh Thuyết nói theo những phương án trình bày thì tàu cao tốc nếu có xây xong cũng chưa rõ sẽ phục vụ cho đối tượng nào vì thu nhập của người dân còn thấp.

Nhưng ông Nguyễn Đăng Trừng lại cho rằng: "Nước mình dài, hai đầu nhiều người, Hà Nội (sẽ) 6 triệu, TPHCM 12 triệu dân. Về GDP mình bây giờ là 1200 đôla, tới 2020 thì GDP là 3000 đôla thì nhiều người có khả năng đi tàu cao tốc này."

Nhu cầu tương lai?

Vấn đề của Việt Nam là biến các mong ước, khẩu hiệu hiện đại hóa thành hiện thực

Đường sắt cao tốc Bắc Nam, được cho là "đáp ứng được nhu cầu chuyên chở" trong tương lai, thoạt tiên được tin sẽ cần số vốn gần 56 tỷ đôla, nhưng sau đó được giải trình với vốn đầu tư ít hơn khá nhiều.

Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam Nguyễn Hữu Bằng hồi cuối tuần được báo chí trích lời nói sẽ đề xuất dự án cho tới năm 2035 tiến hành từng đoạn, khai thác tức thì, mỗi năm vốn đầu tư "chỉ cần 2 - 2,1 tỷ đôla thôi".

Ông Bằng cũng nói chính phủ Việt Nam sẽ chỉ phải chịu trách nhiệm đầu tư 31 tỷ đôla vào cơ sở hạ tầng, còn tiền đầu tư vào các phương tiện sẽ do các doanh nghiệp đầu tư.

Tàu cao tốc sẽ sử dụng công nghệ động lực phân tán, tương tự tàu Shinkansen của Nhật Bản.

Nhưng cuộc tranh luận có lúc lan sang cả chuyện nói nhau là 'khôn' hay không, khi một đại biểu đưa ra lý lẽ rằng các nước có chỉ số trí tuệ IQ cao thì "đều có đường sắt cao tốc" và cả chuyện "quyết tâm chính trị".

Đại biểu Trần Tiến Cảnh từ Hà Nam nói: "Các nước có chỉ số IQ cao đều xây đường sắt cao tốc".

̀Ông cũng hăng hái rằng: "Việt Nam không phải nước nghèo, với quyết tâm chính trị, tôi đề nghị phải xây."

Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

Nghe/xem bằng Real Player hoặc Windows Media Player

Theo báo chí Việt Nam, không rõ chỉ số IQ cho một quốc gia được tính toán trên cơ sở nào, nhưng khái niệm này đã được đại biểu Nguyễn Minh Thuyết nhắc lại khi bày tỏ ý kiến phản đối dự án tàu cao tốc.

Ông Thuyết, bản thân là giáo sư đại học, được trích lời nói: "Chỉ số IQ của tôi thấp nên tôi chắc chắn không tán thành."

Giống như ông Thuyết, một số đại biểu khác không ủng hộ đại dự án này vì cho rằng số vốn đầu tư quá cao, trong khi hiệu quả tài chính, kinh tế không rõ.

Các dự án lớn tại Việt Nam mà chính quyền đề xướng mấy năm qua thường được dư luận quan tâm và giới blogger bàn thảo sôi nổi, từ bauxite Tây Nguyên đến điện hạt nhân.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.